پەڕی 254 رەم
وەرگێڕانە كەیفە
پارەكە، لەبەر باران، لەگەڵ ئەو رێم ئەبڕی،
ئەمساڵ، لەبەر باران، لەگەڵ ئەو رێی ئەبڕی،
پێدەچێ بارانی پار فرمێسكی ئەوێكی تربێت!
***
پەڕی 253 هەم
چەند جۆر "هۆ" مان هەیە؟ بیانژمێرن و بەكورتی پێناسەیان بكەن:
هۆ (بەس بۆ ئاگادار كردنەوە/ بۆ بەرامبەری بێ نرخ(
هۆو (هۆشداری دان/ بۆ كەسێك كە بە ئانقەست خۆی لە گێلی دەدات(
هۆی (هۆشداری دان/ بۆ كەسێك كە جارێك هۆشداریت پێداەوە بەڵام هەر كەڵگایانە بەردەوامە لەسەر خۆ گێل كردنەكەی(
هۆش (ئاگادار كردنەوە/ بۆ خزم و خێش و بێگانە كاتێك پێت لێ دەنێ و تۆ هاوكات ئامادەگیی شەڕ و فشە بە گاڵتە گرتنی بارودۆخەتەكت تێدای تێدایە(
هۆئش (ئاگادار كردنەوە/ بۆ كەسێك كە پێت خۆشە تێڕ و پڕی تێ هەڵدەی، جا چ پێی لێنابێتی چ بەجۆرێكی چاو لێكردبێتی، لەم بارودۆخە هیچ ئامادەگیی ئاشتیت تێدانییە(
هۆی ها (نارەزایەتی دەبڕین/ بۆ كەسێك كە كارێك بە پلەپڕووزە ئەنجام دەدات، یان كاتێك كابرا خەریكە پێت لێنێ و خۆی لێ دەدزییەوە(
هۆحە (بانگهێشت بۆ شەر/ بۆ كەسێك كە سەروفڵقی رقت هەڵدەستێنێ(
هۆ و هۆ (سەركۆنە كردن/ بۆ كەسێك كە خەریكە كارێكی هەڵە دەكات و هێشتا نەیكردووە و تۆ دەتهەوێ هۆشداری پێ بدەی(
هۆكش (هەڵچوونێكی بێ دەسڵاتانە/ بۆ كەسێك كە تووڕەی كردووی بەڵام تازە زۆر دوور كەوتۆتەوە و تۆش هیچت لەگەڵ پێ ناكرێت(
***
پەڕی 252 هەم
پێیان وایە ئەو شتەی ئەمڕۆ تۆ دەیكەی،
ئەگەر تۆ نەتكردبایە،
سبەی ئەوان دەیانكرد،
بۆیە رقیان لێتە!
***
پەڕی 251 كەم
بۆ نووسینی وشەدان یان هەمبانەیەكی وشەیی گەر هەركام لە پیتەكانی زمانی كوردی بەشێوەی یەك لە دوای یەك و دوودوو و سێسێ و چوارچوار و هتد لەتەنیشت یەكتر دابنێین و دوایی بێین و لە ناویاندا لەو وشانە بگەڕێین كە لە زمانی ئێستاماندا بوونیان هەیە و دەریان بهێنین و لە هەمبانەیەك دا تۆماریان بكەینەوە و جارێكی دیكە و بە وردی سەیری ئەو دوو پیتی و سێ پیتی و چەند پیتییە بەرواڵەت بێ مانایانە بكەین و بە جوانی لێیان ورد ببینەوە، دڵنیام زۆر گێرێ كوێرە و گرفت و وەڵامی پرسیاری زمانی كوردیمان بۆ دەردەكەوێ كە پێشتر بە هیچ شێوەیەك یان هۆشمان بەلایانەوە نەچووە یان ئەگەریش چووە بەوشێوەیە بە هاوسار و رێك و پێك نەبووە. بۆ تێ گەیشتنی زیاتر سەرنج بدنە خوارەوە:
- ئـ ە ا ب پ ت ج چ ح خ د ر ڕ ز ژ س ش ع غ ف ڤ ق ك گ ل ڵ م ن ه و وو ۆ ی ێ.
ئـ ئە ئا ئب ئپ ئت ئچ ئح ئخ ئد ئر ئڕ ئز ئژ ئش ئع ئغ ئف ئڤ ئق ئك ئگ ئل ئڵ ئم ئن ئه ئو ئوو ئۆ ئی ئێ.
ئە ئەب ئەپ ئەت ئەج ئەچ ئەح ئەخ ئەد ئەر ئەڕ ئەز ئەس ئەش ئەع ئەغ ئەف ئەڤ ئەق ئەك ئەگ ئەل ئەڵ ئەم ئەن ئەه ئەو ئەوو ئەۆ ئەی ئەێ.
ئا ئاب ئاپ ئات ئاج ئاچ ئاح ئاخ ئاد ئار ئاڕ ئاز ئاژ ئاس ئاش ئاع ئاغ ئاف ئاڤ ئاق ئاك ئاگ ئال ئاڵ ئام ئان ئاه ئاو ئاوو ئاۆ ئای ئاێ.
ب بە با بپ بت بج بچ بح بخ بد بر بڕ بز بژ بس بش بع بغ بف بڤ بق بك بگ بل بڵ بم بن به بو بوو بۆ بی بێ.
بە بەب بەت بەج بەچ بەح بەخ بەد بەر بەڕ بەز بەژ بەس بەش بەع بەغ بەف بەڤ بەق بەك بەگ بەل بەڵ بەم بەن بەه بەو بەوو بەۆ بەی بەێ.
با باب باپ بات باج باچ باح باخ باد بار باڕ باز باژ باس باش باع باغ باف باڤ باق باك باگ بال باڵ بام بان باه باو باوو باۆ بای باێ.
پ پە پا پب پت پج پچ پخ پد پر پڕ پز پژ پش پع پغ پف پق پك پگ پل پڵ پم پن په پو پوو پۆ پی پێ.
پە پەب پەپ پەت پەج پەچ پەح پەخ پەد پەر پەڕ پەز پەژ پەس پەش پەع پەغ پەف پەڤ پەق پەك پەگ پەل پەڵ پەم پەن پەه پەو پەوو پەۆ پەی پەێ.
پا پاب پاپ پات پاج پاچ پاح پاخ پاد پار پاڕ پاز پاژ پاس پاش پاع پاغ پاف پاڤ پاق پاك پاگ پال پاڵ پام پان پاه پاو پاوو پاۆ پای پاێ.
ت تە تا تب تت تج تچ تح تخ تد تر تڕ تز تژ تس تش تع تغ تف تڤ تق تك تگ تل تڵ تم تن ته تو توو تۆ تی تێ.
تە تەب تەپ تەت تەج تەچ تەح تەخ تەد تەر تەڕ تەز تەژ تەس تەش تەع تەغ تەف تەڤ تەق تەك تەگ تەل تەڵ تەم تەن تەه تەو تەوو تەۆ تەی تەێ.
تا تاب تاپ تات تاج تاچ تاح تاخ تاد تار تاڕ تاز تاژ تاس تاش تاع تاغ تاف تاڤ تاق تاك تاگ تال تاڵ تام تان تاه تاو تاوو تاۆ تای تاێ.
- ئـ ە ا ب پ ت ج چ ح خ د ر ڕ ز ژ س ش ع غ ف ڤ ق ك گ ل ڵ م ن ه و وو ۆ ی ێ.
ج جە جا جب جپ جت جج جچ جح جخ جد جڕ جز جژ جس جش جڤ جق جك جگ جل جڵ جم جن جه جو جوو جۆ جی جێ.
جە جەب جەپ جەت جەج جەح جەخ جەد جەر جەڕ جەز جەژ جەس جەش جەق جەك جەگ جەل جەم جەن جەو جەوو جەۆ جەی جەێ.
جا جاب جاپ جات جاج جاچ جاخ جاد جار جاڕ جاز جاژ جاس جاش جاق جاك جاگ جال جاڵ جام جان جاه جاو جاوو جاۆ جای جاێ.
***
پەڕی 250 هەم
خۆشم ناوێن!
پڕ بە دڵ لێتان
رەنجاوم!
لە بزەكانتان
لە سڵاوەكانتان
لە چاوەكانتان
لە بەڵێ كانتان
لە نەخێرە كانتان
دەترسم!
لە هاوسۆزیتان
لە گیانەتان
بە گومانم!
لە دووڕوویتان،
لە درۆزنیتان،
لە خوداكەتان،
حەپەساوم!
لە بنەوەبڕیتان
لە سەگە دۆستیان
لە نان و دۆتان
بێزارم!
نە بۆ متمانە دەبن
نە بۆ دواندن!
بێزارم لێتان!
لە زمانتان
لە زاراوەتان
لە نێر و مێتان
لە ورد و درشتتان
تووڕەم!
لە دار و بەردی گشت شارەكانتان
لە ئاو هەوای نیشتمانەكەتان
دەڕشێمەوە!
لە هەر جریوەیەك و سریوەیەكتان
رادەكەم!
دڵم دانێ
وەرتان نەگرت!
سۆزم دانێ
بەهەندتان نەگرت!
سەرم دانێ
باوەڕتان نەكرد!
دڵم ئاگای لە دڵتانە.. خۆشم ناوێن
ئەی خەڵكی باشوور!!!
***
پەڕی 249 هەم
گەر من پیزیشكێكی دەروونی بوایەم بۆ چارەسەر كردنی هەموو جۆرە نەخۆشییەكی دەروونی و بۆ چارەسەر كردنی هەموو نەخۆشە دەروون نەخۆشەكانم یەك پێشنیارم دەكرد، ئەویش ئەوەیە: با ژوورێكی بە درێژی و پانی و بەرزیی ژووری ئاودەستی ماڵەوەیان، لە سووچێكی حەوشە، یان سووچێكی گونجاو درووست بكەن و، لە بری كاسەی ئاودەستیش كورسییەك دابنێن و، رۆژی دووسێ جار بچنە ناوی و، لەسەر كورسییەكە دابنیشن و، چاوەكانیان بقووچێنن و، بیر بكەن. یان تەنها یەك یر بكەن، یان بیر لە هەمووشتێك بكەن. لە یەك رستە دا بۆ ئەوەی بۆم لە بنی كولەكەكە دابێتن دەڵێم: شتێكی وەك مستەڕا لە ماڵێ درووست بكەن و رۆژانە بچن لەناویدا هەڵترووشكێن و گووەكانی ناو مێشكتان بكەن!
***
پەڕی 248 تەم
دەنكێك برنج لەلالێومەوە بەربۆوە بەر پێم، كاتێك بەربۆوە نە شكا نە پڵیشایەوە، بیر دەكەمەوە: بەس نەبوو من برینج نەبووم! حەزم لە شكانە!
***
پەڕی 247 تەم
سەرەتا لە دەرێدا بەدوای خۆمان دا دەگەڕێین، بنەتا لە خۆماندا بەدوای دەرێدا دەگەڕێن!
***
پەڕی 546 شەم
خۆشحاڵم بەوەی لەگەڵ تۆ دەژیم، بەختەوەر دەبم گەر لەلات برم!
***
پەڕی 245 جەم
- ئێ؟! چ جالێب شۆما هەم ئیرانی هەستی؟!
- (( بە دەربڕینێكی ساردی سەركۆنە ئامێزەوە )) خێیر من كوردستانی هەستەم!
- (( وەك بڵێی تێی گیرابێ، چاوەكانی زەق دەكاتەوە و لەوەی بەوهەموو تامەزرۆیی و خۆشحاڵییەوە ئەو پرسیارەی لە من كردووە پەشیمان دەبێتەوە و بۆ چەند چركەیەك پێش ئەوەی كە بۆ خۆی هەڵوێست بگرێ و دژكردەوەكەی بە زمان نیشان بدات سوور هەڵگران و رەنگ هێنان و بردنەكەی قسەی دڵی كرد )) ئارێ دیگێ كۆردهاهەم ئیرانی هەستەن دیگە!
- (( بە بزەیەكی ئاوێتە لەگەڵ بێز )) بیخۆد! كۆردها كۆردستانی هەستەند وە هەمین!
- (( بە نیگایەكی هاوڕێ لەگەڵ سووكایەتی و داخە و بەلامەوە زۆر ئاشنایە و دەزانم سەرچاوەكەی بۆ لووت بەرزی و خۆبینیی باندەستییان دەگەڕێتەوە )) نە دیگە نەشۆد خێلییەم بیخۆد نیست، هالا شووخی میفەرمایید شۆما!
- (( بە گرنگی پێنەدانێكی سەرسەرەكی )) هەمینێ كە هەست!
- (( كە دەبینێ بۆی ناخەوێنم و لە روانگەی ئەوەوە لە سونووری خۆم دەچووم و پێی وایە بایی ئەو قسانە نیم خۆی كۆ دەكاتەوە )) میشە لۆتف كۆنید بگین كۆدووم كۆدردێستان؟
- (( پێی وا بوو من ئەوەندە گەمژەم دەڵێم كوردستانی ئێران و ئەویش قسەم دەخاتە زاری و پێی مەحكوومم دەكات )) كۆدووم كۆردستان نە، بگین كۆجای كۆردستان؟!
- (( پێی وا بوو من گەمژەم و چوونكە بە فارسییەكی كێویلە و بە قوڕگێكی تەواو كوردانەوە زمانەكەیان دەئافم، جیاوازی كۆجا و كۆدووم نازانم )) هالا!
- (( منیش كە پێشترەكەشی بە ئانقەست هەوڵم نەدەدا وەك فارسێك دەم و قوڕگم بە كار بهێنم، بە زاراوەیەكی هاوشێوەی ئەفغانی و تاجیكی هاتمەگۆ )) هالا ڤە بەرای هەمێشە ئێن را در گۆشهایەتان فرۆ بۆردەن كۆنید كێ مێن ئەهلی شەرقێ كۆردێستانێ بۆزۆرگ هەستەم!
- (( باوەڕی نەدەكرد كە من تا ئەو رادەیە ئاگام لە خۆم و لە قسەكانمە و وەڵامە یەك لە دوای یەكە چاوەڕوان نەكراوەكان و گورچووبڕەكانم ئارەقەی رەش و شینی پێ دەردابوو و هەر خۆی دەخواردەوە )) هالا ئین كۆردستان بۆزۆرگی كێ شۆما كۆجا قەراردارن؟!
- خاورێ میانێ قەراردارێ وە دەر هەمسایەكی وە مەركەزێ سێ دۆلەت ئێستێعمار گەر وە تەجاوز گەرێ فارسێ ئیرانی وە تۆركێ تۆركیێیی وە عەرەبێ عەراقی واقێع شۆدێ ئەست!
- (( وەك بڵێی قسەیەكی زۆر رەق و ناحەزی كردبێ )) ئاقا شۆما خێلی خیال پەردازین!
- مێسلێ ئین كێ شۆماهەم خێلی بی خیالین! ئێنگار توو گووش فیل خابیدین!
- چێتۆر مەگێ!؟
- كۆردێستان بۆزۆرگ خیلی وەقتێ شێكل گێرێفتێ فەقەت مووندێ حكوومەتۆ ئیعلام كۆنیم كە ئوونم بێ وەقتێش حەللێ!
- ...
- مێن مێن نەكۆنید باوەر كۆنید!
تێبینی: ئەم دیالۆگە شەڕێكی لەبڕان نەهاتووی نێوان منی كورد و فارسە فاشیستە پانئێرانیستە زمانبازە مێشك داخراوەكانە كە لە هەرشوێنێكی دنیا بووم لەگەڵیان كردوومە و بۆ هەر شوێنێكی دیكەی دنیاش بچم لەگەڵیان دەیكەم!
***
پەڕی 244 رەم
بەشێكی بەرچاوی شێعرەقسەكان و بۆهاتەكانم لە ئاودەست بۆ هاتووە. هەركات هاوژینەكەم بە سەروو رووخۆشی بچێتە دەرێ و بە تووڕەیی و بۆڵە بۆڵ بێتەوە ژوورێ، یەكسەر دەزانم قەوماندوومە و پاش خۆمم خاوێن نەكردۆتەوە. ئاخر من زۆر جار هەم پێش ئاودەست تەنگاو دەبم هەم دوای ئاودەست. ئەو كاتانەی دوای ئەركی ئاودەست تەنگاو دەبم رێك ئەو كاتانەیە كە بۆهاتێكم بۆ هاتووە و پاش خۆمم خاوێن نەكردۆتەوە. زۆر جار كە جوان بیر دەكەمەوە كاسەی ئاودەست لەگەڵ شاشەی كۆمپیوتێر بۆ من هەردووكیان هەڵگری یەك واتان. ئێستا كە لەسەر كۆمپیوتێرەكەم خەریكی ئەم بۆهات و تڕەهاتەم سوور دەزانم ئەگەر دوای ئەم خۆ خاڵی كردنە پێش هاوژینەكەم خۆم نەگەیەنمەوە ئاودەست و ئاسەواری خۆ خاڵی كردنەكەی پێشترم خاوێن نەكەمەوە تووشی بۆڵە بۆڵ و سەركۆنەیەكی توند دەبمەوە.
***