پاشكۆی پشوو
قلی 9 ـ و 10 ـ و 11 ـ و 12 ـ ههم
وێڕای سڵاو له هاوڕێیانی خۆشهویستی كونه كورد
ماوهیهك لهوه پێش برادهرێك له ژێر ناوی "ههڵۆ" هاتبوو له بهشی بۆچوونهكانی كونه كورد دا، بهشێك له دوایین بابهتی وێبلاگهكهی خۆی دانابوو و رۆیشتبوو. منیش كه چووم سهردانی وێبلاگهكهیم كرد ـ بهپێچهوانهی ئهو برادهره كه یهك دێڕی نوسراوهكانی منیشی نهخوێندبۆوه و پێی وا ببوو كه بابهتهكانم ههمووی قسهی قۆڕن ـ من زۆربهی بابهت و بۆچوونهكانیم خوێندهوه، بهڵام بهداخهوه وێبلاگی ئهو برادهره جگه له سازكردنی پانتاییهك بۆ ئاژاوه گێڕی و بهشهردانی نهتهوه جیا جیاكانی نێو ئێران ـ ئێرانى داگیركهر ـ وهك: تورك و فارس و كورد و... هێچ شتێكی شیانی دیكهی تێدا نهبوو. ههر بۆیه منیش بهپێویستم زانی بۆچوونێكی وهك ئهو بۆچوونهی خوارهوهی بۆ بنووسم:
"ئهرێ كا ههڵۆ ئهم هات و هاواره چییه سازت كردووه؟
كاكه ئهوه بۆ ئهوهنده بێكاری؟
سهری خۆت خۆشت دهزانی دهڵێی چی؟
ئهوه دووسێ ساعهته كه سهیری وێبلاگهكهی جهنابت و ئهو بۆچوونانهی بۆ جهنابت هاتوون دهكهم، كهچی بهداخهوه هیچ شتێكی سهرنج راكێشی تێدا نهبوو ، جگه له كۆمهڵێك بێ رێزی كردن بهم و بهو و قسهی ههلهق و مهلهق و...
بهقسهی كاكی خۆشت دهكهی، واز لهو قسانه بێنی له ههمووی باشتره، چوونكه بهڕاستی تهپی لێ ناپێكی و تهنیا بای زگتان خاڵی دهفهرموون!
تكایه جارێكی دیكه سهردانی وێبلاگهكهی من مهكهن، چوونكه ئێوه شایانی ئهوهنده وهڵامهش نهبوون كه بۆم نووسین...
تڕحێو بۆ ئێرانی بوونه خاوێنهكهشت... "
ئهوهش وهڵامی مام ههڵۆ:
"سلاو
زور به داخه وه م له وه ی که هاتم سه ردانی ئه و ویبلاگه پر له قه سه ی قور و گه مه ی توم کرد تو هیشتا نازانی قه سه بکه ی دی ویبلاگ ده نووسی پیشم وانیه
ئه وه نده تیگه یشتویت هه بیت رای من پاک که یه وه
تو هاتوی سه ر دانی ویبلاگی منت کردوه بی هیچ بلگه یکی ئه و همو قه سه ی قور و جوینت پیی داوم . کاکی خوم ئه گه ر ده زانی من نازانم هیچ شه تیک بنووسم تووش نازانی ته نانه ت ده گه ل هاو زه مانی خوت قه سه بکه ی ؟ ده کرا بی خویندنه وه تازه سه ردانی من نکه یه وه .پیشت به لیم تو نازانی نه غه ده له کوی یه
و خه لکی ئه و ناوچه یه چ ده کیشن ؟ زور به داخه وه . به راه ستی به داخه وه م
ئیتر چ نالیم و کامنتی تووش پاک ناکمه وه
با دوستان بو خویان سه یری تو و ویبلاگی من بکه ن
بژی کوردستان "
بهر لهوهی درێژهی قسهكانم بدهم، با تێبینییهكتان حهرز كهم
تێبینی: ئهو مام ههڵۆیه كه پێم وایه زۆری حهز له قوون دانه چووبوو له بهشی ویرایشی بۆچوونهكانی دا بۆچوونهكهی منی دهسكاری كردبوو و ئهو بهشهی پێوه زیاد كردبوو، ئهوه:" ئاخر ئه وه چیه نووسیوته قونده ر
برو بو خۆت بمره" ئهوهی پێوه زیاد كردبوو.
ئهگهر جوان سهرنج بدهن وشهی" ئه وه " و " قونده ر " رێك بهو فۆنته نووسراوه كه بۆ وهڵامی بۆچوونهكهی من كهڵكی لێ وهرگرتووه، بۆ ئاگاداریتان كهسێك فۆنتی كوردی نهبێ و به فۆنتی فارسی كوردی بنووسی ههر پیتێك لهپهنای"ه" دابنێ ئهو پێته به پیتی "ه" وه دهچهسپێ و كابراش بۆ ئهوهی پیتهكانی پێكهوه نهچهسپێ ناچاره وهك برادهر ههڵۆ فاسلهیهك بخاته ((نێوان پێتی "ه" و پێتی"و")) و ((نێوان پیتی"ه" و پیتی"ر")) ئهگهر فاسلهی نهخستبایهته بهینیان وشهكان ئاوا دهنووسران"ئهوه" و "قوندهر". مام ههڵۆ من وشهی" قونده ر" به دوو "وێ" دهنووسم، یانی ئهگهر پێم گوتبایهی قووندهر ئاوام پێ دهگوتی: ق"وو"ندهر! ئهم قووندهرهی من لهگهڵ ئهو "قونده ر " هی جهنابت زۆر لێك جیاوازن.
ههر وابێتهوه.. ئهگهر جهنابت له ههمووی ئهم نووسراوانهی كونه كوردی مندا، یهك وشهی"چییه"ت دۆزییهوه كه به یهك "یێ" نووسیبێتم، یانی وهك ئهوهی جهنابت:" چیه " م نووسی بێت، شهرت بێ دهڵێم گووم خوارد و لهگهڵ جهنابتم پێ ناكرێ.
ههروهها من قهت بزوێنی ژێر "ڕ"ێ و بزوێنی سهر "ۆ"م لهبیر ناچێ و دیسان ئهگهر شتی وات دۆزییهوه له خزمهتت دام.
كهرهگیان ئهگهر ئهمن ئهوشتهی جهنابت به نووسراوهكهی منهوهت زیاد كردووه ـ م بنووسیبایه ئاوام دهنووسی: "ئهخه ئهوه چییه نووسیوته قووندهر بڕۆ بۆخۆت بمره"
نهك وهك تۆ:"ئاخر ئه وه چیه نووسیوته قونده ر برو بو خۆت بمره"
جا ئهوجار با بچیینه سهر بهشی سهرهكیی باسهكهمان:
كاكه فارس نهتهوهیهكی جیاوازه، فارسیش زمانێكی خۆشه، زمانێكی ناسكه، ههندێك شاعیری فارس ههنه وهك: وسێن پهنایی، سهید حهلی ساڵحی و زۆراب سپێری، و شاملوو و فهرووغ و ... شێعری ئهوهنده خۆشیان ههیه بهڕاستی ههر قوڕیان پێوهداوه!
دیاره كوردیش نهتهوهیهكی جیاوازه، لهههمانكاتیشدا زمانی كوردیش زمانێكی خۆش و ناسكه و ههندێك شاعیری كوردیشمان ههنه وهك: پهشێو و شێركۆ و قوباد و هێمن و مارف و سواره و... كه بهڕاستی شێعری ئهوهنده خۆشیان ههیه ههر باشه حینسان له خۆشیان ناشبوورێتهوه!((ئهم بهشهم وهك مهززهی دانیشتهكهمان هێنایهوه)).
دهی باشه بهوهنده مهززهیه قهناعهت دهكهین و، با لهوه زیاتر كارمان به زمانی كوردی و فارسی و شێعری و ئهدهب و كولتووری ئهو دوونهتهوه لێك جیاوازه نهبێ و، پێوهر و پێوانهی پێك ههڵسهنگاندنیان وهلا بنێن و بچینه سهره ئهو باسهی كه ههندێك بهناو كوردی لهخۆ بێگانهی، بێگانه پهرهست ـ سهرلێشێواوی گێره شێوێنی خۆفرۆشی خۆدۆڕاوی خۆبهكهم زانی وهك قاڵاو ههڵۆ ـ بوونه هۆی ورووژاندنی من و ناچاریان كردم "پاشكۆی پشوو"ی ئهمجارهیان لهسهر بنووسم:
كاكی خۆم باس له زمان و ئهدهب و كولتوور و ناسنامهی كورد و فارس و نهتهوه جیا جیاكانی دیكهی دنیا، ئهوهنده شتێكی سووك و سانا نییه كه بكرێ به یهك دوو جار چهلهحانێ به ئهنجامێكی وامان بگهیهنێت كه بتوانین به دڵنیاییهوه بهردێكی لهسهر دابنێن و ئیتر تهواو!!! نا..! شتی وا نییه! بهڵام دهكرێ ههركهسه و روانینی خۆی بهشێوهیهكی كورت كراوه ههر لهو چوارچێوهیهدا باس بكات و درێژدادڕییهكهی بهێڵێتهوه بۆ پسپۆڕانی ئهوبواره ـ كه پێم وانییه ئهو برادهر ههڵۆیه لهو قهلانهبێت!
گیانیله منیش بهش بهحاڵی خۆم ئهگهر بهكورتی دهمم لهو بابهته وهردابێت و قسهیهكم كردبێت ئاوا دهڵێم: مامه له خۆ بێگانهكهم مام قاڵاوه ههڵۆ بهڕیزهكهم! پێمان خۆش بێ و پێمان ناخۆشی بێ، تهواوی گۆی زهوین بهسنوور دابهش كراوه، ههزار ساڵیش ههڵبهزین و دابهزین و قسهی رۆشن تهڕهماشانه بكهین و بڵێین: ئێمه باوهڕمان به سنوور نییه و ئێمه ئینسانێكی كوردێكی ئێرانین و ئینسانییهتمان فهڕزتره بهسهر كوردایهتیمان.. نایخوات و گووخواردنه و تهنها قسهیهكی ئیدئالی جوانی قوڕمان كردووه و هیچی تر!!!
ئهوه لهوه...
لهلایهكی دیكهوه پێمان خۆش بێ و پێمان ناخۆش بێ، بست به بستی ئهم گۆی زهوینه له زمان و كولتوور و نهتهوهی جیاواز پێك هاتووه و ئهو كهسانهش كه ئازاتر بوون و زووتر وهخۆ كهوتوون بسته خاكێكیان بۆخۆیان دیاری كردووه و باش یان خراپ، مهنتقی یان نامهنتقی، پهڕۆیهكیان بهناوی ئاڵا ههڵداوه و ناوێكیان بۆ بستهخاكهكهی خۆیان ههڵبژرادووه و بهكهیفی گونی خۆیان دانیشتوانی ناو خاكهكهی خۆیان دهبهن بهڕێوه.
منیش لێره دا وهك زۆر كهسی دیكه دهڵێم: سنووره گواوییهكه و ئاڵا شڕهكه و بسهخاكه بێ ئهمهكهكهی خۆم نادهم بهههزار سنوور و ئاڵا و خاكی زێڕینی گهلانی تر!!! و حازرم دیكتاتۆڕی خودی بمچهوسێنێتهوه نهك دیكتاتۆڕی بێگانه، ئاخر دیكتاتۆڕی خودی كلكی لهبهر دهستی خۆماندایه بهڵام دیكتاتۆڕی بێگانه كلكیشی لهبهر دهستمان بێ، هێكهكهی بۆ خودییهكهیهتی و جیقنهكهی بۆ ئێمهدهبێ!
كاكی خۆم نهتهوهی فارس و وڵاتی ئێرانیش یهكێك لهو وڵاتانهیه كه كاتی خۆی بهكهیفی گونی خۆی و بهپێی سهركهشییه زیاده خوازییهكانی خۆی دهستی بهسهر ههندێك له ویشكاییهكانی ئهم گۆی زهوینه داگرتووه و پهڕۆیهكی بهناوی ئاڵا و ناوێكی بهناوی ئێران بۆ چوارچێوه پڕ له داگیر كارییهكهی خۆی دیاری كردووه و ئێستاش كه گوڵۆڵهی كهوتۆته لێژی ئهویش ناچاره وهك زۆربهی وڵاته داگیر كهرهكانی مێژوو ـ كه دهست له گونان درێژتر نهتهوه جیاجیاكانیان لێ جیا بوونهوه ـ لهسواری كهری یهكپارچه پارێزی بێتهخوارێ و، كورد گوتهنی: "كشه كشه پۆپه شۆڕه، روومان پێ دای روودار مهبه، دهنا دهتگێین ئهلهو دۆڕه"
له یهك رهسته دا:
قسه ههزاره و یهكی بهكاره:قوز و قوونت خڕكهوه... "ههڵۆ"ی زۆڵه كورد!!!
***
پهڕێ 60 هم
رووبهروو، رووبهیهك، دانیشتووین. تۆ هاوتهمهنی دڵهخورپهیهكی تازهزاوی بێ هۆی و، من لهناو بازنه قهترانییهكهی گلێنهتا بهدوای تهمهنی بزرماوی خۆما ئهگهڕێم.
سازگار دوایین وانهی فێربووی خۆی فێرم ئهكا: دۆخی رهقی بریتییه له:... دۆخی شلی بریتییه له:... دۆخی ههڵمی بریتییهله:...
بۆ وێنه دایكم گۆشتاوی وهسهر ناوه، قابڵهمهكهی دۆخی رهقییه، گۆشتهكه.. نازانم هی چ دۆخێكه! بهڵام ئاوهكهی هی دۆخی شلییه. كاتێك لهسهر ئاگر گۆشتاوهكه ئهكوڵێ، ئاوهكه له دۆخی شلییهوه ئهچێته دۆخی ههڵمی.
ئهی مامۆستا بۆنهكه.. بۆنهكهی گۆشتاوهكه هی چ دۆخێكه؟!
چاوهكانم.. بابڵێین: فرمێسكیان تێ زاوه. دهترسم لهجیات دوان، لهكاتی كهڵكهڵهی وهڵام، ههركه بڵێوهكانم لێك بڵاوبكهم، قوڵپاوی خوێنت بۆ بچڕم.
سازگار لێوڕێژی گریانه، ئهمنیش.. ئهمنیش بابڵێین: هێشتا نهباریوم.
رووبهڕوو، رووبهیهك، دانیشتووین. تۆ له تهمهنا هاوتای منی و من له تهمهنا هاوتهمهنی تۆم. تۆ لهناو چاوهكانی من.. پێ دهچێ بهدوای وهڵامی دۆخی بۆنی گۆشتاوهكهی دایكت دا وێڵ بیت و، ئهمن لهناو چاوهكانی ئهتوویا، بۆ ئهوهی له زهریای میهرهبانیی چاوهكانت دا نوقم نهبم، بهدوای بهلهمه قهترانییهكهی گلێنهتا ئهگهڕێم. چ نابینم!
***