تبليغاتX
كونه‌ كورد‌
"بۆهات"ه‌كانی"هه‌رمان"خوازێكی.. تۆ بیڵێ چی؟!

ئێرە شارێکە و پێ دەچێ پێتەختی وڵاتێکیش بێ، وڵاتێک کە هەمووشتێکی زبڵە، زبڵی عاجباتی، سەمەرە و سەرسووڕ هێنەر، نا .. مەسڵەمێوە لەو هەموو زبڵە! راستە دڵتەزێن دێتە بەر چاو، بەڵام .. لە بەڵامەکەی گەرێ.

 

لەسەروو هەموو زبڵەکان خواگەلێک وەستاون کە گوایە ئەم خوایانە ناویان خوای زبڵە و نیشتەجێی باشووری نیشتمانێکن بە ناوی زبڵستان.

 

خوا وردیلەکانی ئێرە بە زبڵی لەدایک دەبن، ئەمە خەتای خۆشیان نییە، چوونکوو خوا زبڵینەنێرینەکان شەوانە لە پێخەفا تۆوی زبڵین دەکەنە زبڵدانی مێیینەکانی هاوخەفیانەوە.

 

بەڵێ ئاوەدان بێ زبڵستان، چوار کاریتەی ئەم نیشتمانە زبڵینە بەماڵاتی سەرانگوێک چەقاندراوە و بە تەرسەقولی فریشتە گورگ نەخۆرەکان دارەرا بووە و داپۆشراوە.

 

لێرە سەرەتا و دەسپێکی هەموو کتێبەکان بە ناوی زبڵە و کۆتایی و بەنەتاشیان بە " هەر بەرزی و هەرمان بۆ زبڵستان " دوایی پێ دێ.

 

بژی زبڵ بژی زبڵستان، ئەمە دروشمی هەمەکاتەی خوا بەقەوەتەکان و زبڵدارە دەسترۆشتووەکانە کە ئێستا تەشەنەی کردۆتە ناو خوا بێ قەوەت و بێ دەستەکان و ئەوانیش شاگەشکانە بەردەوام کاوێژی دەکەنەوە.

 

نابەڵەدێک بێتوو بێرەدا تێپەڕێ، ئەستەمە باوەر بکا بە ئەوتۆ شارێک کە دەبینێ خەڵکانی لەجیات شتی تر زبڵی زێرین  بە خەڵات دەدە بەیەک.

 

ئیختیارێکم بەدەم هەنسکی سەر هەڵکەنەوە بینی، ئەی وت: لێرە هەرکێ مێشک بۆگەنتر بێ، یا نا .. هەرکێ زێزدەتر لەسەریا زبڵان جێکاتەوە، خەڵاتی چرکانەی بۆندارترین زبڵی پێشکەش دەکەن و ملوانکەی رەشی رشانەوەی لە مل دەکرێ.

 

وازم نەما، دەیکەم بە دوو دراوی رەش و کۆتایی بە چین و چۆنی خەڵکی ئێرە دێنم:

 

ئێرە زبڵستانە، خەڵکی ئەم هەرێمە تەنیا زبڵەناسن، لە زبڵا دەبن و لە زبڵا سەرەنێنەوە، زبڵ خواردن، زبڵ چێ کردن، زبڵانە دوان، زبڵانە روانیین، زبڵ خوێندنەوە و پەروەردەی زبڵانە، چووکترین تایبەتمەندیی ئەم خەڵکە زبڵاحەی ئێرەیە کە تەواوی داوودەزگا نیشتمانییەکان و بارەگا نەتەوایەتییەکانیان لەسەر بنەمای زبڵ دامەزراندووە و شاشەی میدیا بینراو و بیسراوەکانیان بە زبڵ رازاندۆتەوە.

 

سەبرێکم لێگرن با باوەڕ و خولیای خەڵکانی ئەم پێتەخت و هەرێمە زبڵینەتان لە یەک رستەدا بۆ بڕمەوە: زبڵ یەکە و نابێ بە دوو، زبڵ گووە و نابێ بە گوڵ، تەنها زبڵ، تەنها زبڵ، تەنها زبڵ ...

 

هەموو ئەمانە پرکەیەک بوون لە فازڵاوی بێ پایانی نیشتمانی زبڵستان.

 

ئێرە، ئەم هەرێمە، پێتەختی نیشتمانێکە کە هەموو زبڵەکان جگە لەو زبڵانەی لە زبڵە زێڕینەکان جێ دەمێنن، بەنرخن و بەککن و بەرێزن و بەهێزن و بەپێزن و ...

 

بەڵێ من رەوەندی نیشتمانێکم کە گەر بڕێکم دراو بوایە، هەموو کازێوەی بەربەیانێک، پێشەوەی سفوورەکانی زبڵستان، بگەنە سەر زبڵی چێ بوو لە زبڵە زێرینەکان، لە بەر دەرگای ماڵەکانی ئەم هەرێمە هەرچی زبڵی راستەقینە بوایە کۆم دەکردەوە و دەچووم هەموو ئەو زبڵە راستەقینانەم لە تراژدیای سووتان و فەوتان رزگار دەکرد و دەمدانەوە بە بوونەوەرە نازبڵینەکانی ئەوبەری ئاو تا جارێکی تر سەرلەنوێ بیانکەنەوە بە خۆیان.

 

 

+ فڵتێنراوە لە دوشنبه 26 آذر1386كاتی تڕاندنی  11:54 بەده ست ن . ف  | 

چوار مانگ له‌وه‌ پێش چووم بۆ سه‌ته‌لایتی " نه‌ورۆز " تا به‌ڵكوو نه‌فه‌ریان پێویست بێ بۆ كاروباری منداڵان، گوتیان: زۆر باشه‌ پێشمان خۆشه‌، چۆنمان كار له‌گه‌ڵ ده‌كه‌ی؟ گوتم: من به‌شه‌رتێك كار ده‌كه‌م كه‌ سه‌ربه‌خۆیی كاریم هه‌بێ، گوتیان: كه‌واته‌ دات نامه‌زرێنین، به‌ڵام ده‌توانی پڕۆژه‌ت هه‌بێ و بۆمان بێنی و ئێمه‌ش به‌ پڕۆژه‌ كارت له‌گه‌ڵ بكه‌ین، گوتم: باشه‌.

دوو رۆژ دواتر دوو پڕۆژه‌م بۆ بردن، گوتیان: بڕۆ حه‌وتوویه‌كی دیكه‌ وه‌ره‌وه‌ كه‌ چاومان لێ كرد ئاكامه‌كه‌یت پێ راده‌گه‌یه‌نین.

گوتم: زۆر باشه‌.

ئه‌و حه‌وتوویه‌ بوو به‌ چوار مانگ و زیاتر له‌ 20 جاریان ئه‌مڕۆ بۆ سبه‌ینێ پێ كردم و ئاخرییه‌كه‌ی ده‌ست له‌ گونان درێژتر رۆژێك وه‌ك له‌ خواره‌وه‌دا هاتووه‌، یه‌كێكیان تێ هه‌ڵدام:

ـ ئه‌رێ چتان كرد پرۆژه‌كانتان خوێنده‌وه‌؟ (له‌ دڵی خۆم دا: های له‌ قنگت بم كه‌ڵپه‌كه‌ر)

ـ وه‌ڵڵا هێشتا نه‌مانخوێندۆته‌وه‌!

ـ ئاخر باشه‌ ئاوا نابێ یان پڕۆژه‌كانم بده‌نه‌وه‌ یان ئه‌وه‌ی كه‌ بی خوێننه‌وه‌ و رای خۆتانم پێ بڵێن!

ـ فه‌رموو پڕۆژه‌كانت!

ـ ( به‌ بێ ده‌نگی پڕۆژه‌كه‌م وه‌رگرته‌وه‌ و به‌ بێ ئه‌وه‌ی وشه‌یه‌ك بڵێم بزه‌یه‌كی تاڵم هاتێ و له‌ چاو قووچانێك دا دوور كه‌وتمه‌وه‌)

به‌ڵێ هه‌ر وا به‌ هاسانی.. شه‌قێكیان تێ هه‌ڵدام و چ گونیشان پێ نه‌چوو.. چوار مانگ توورم فرۆشتبایه‌ و گه‌وادیم كردبایه‌ قازانجی زیاتر بوو تا چاوه‌ڕوانی ئه‌و قورمساخانه‌ بووبایه‌م!!!

وه‌ڵڵاهی منیش له‌ داخان پڕۆژه‌یه‌كیانم هێناوه‌ و له‌ كونه‌ كورد دا بڵاوی ده‌كه‌مه‌وه‌، ئاوا رۆژێك هه‌ر ده‌بێ یه‌كێك بیخوێنێته‌وه‌!

زنجیره‌یه‌ك به‌رنامه‌ی په‌روه‌رده‌یی بۆ منداڵان، له‌ ژێر ناوی:

" له‌ له‌"

" له‌ له‌ " : وشه‌یه‌كی كوردییه‌ كه‌ ساڵانی زوو، له‌ ناوچه‌ی موكریان و هه‌ندێك ناوچه‌ی دیكه‌ی كوردستان به‌كاربراوه‌، ئه‌م وشه‌یه‌ به‌مانای خزمه‌تكاری منداڵان دێ.

ئێمه‌ وه‌ك دایك، باوك، مامۆستا و به‌گشتی وه‌ك په‌روه‌رێنی منداڵان، پێش هه‌مووشتێك ده‌بێ خۆمان به‌ " له‌ له‌" ی منداڵان بزانیین.

بۆیه‌ ئه‌م زنجیره‌ به‌رنامه‌ په‌روه‌رده‌ییه‌ ناو نراوه‌ " له‌ له‌ ".

سه‌ره‌تا:

دوو پێشكه‌شكاری به‌توانای پێویسته‌ كه‌ به‌ ته‌مه‌ن مێرمنداڵ و به‌ ره‌گه‌ز

كچ و كوڕ بن.

به‌رنامه‌كه‌ حه‌وتووانه‌ ده‌بێ، یانی: هه‌موو حه‌وتوویه‌ك یه‌ك رۆژی دیاریكراوی بۆ ته‌رخان ده‌كرێ.

كاتی دیاری كراو بۆ ئه‌م زنجیره‌یه‌، ده‌بێ له‌گه‌ڵ كاتی له‌ماڵه‌وه‌ بوونی دایكان و باوكان خۆی بگونجێنێ. یانی باشترین كاتی بڵاوبوونه‌وه‌ی ئه‌م به‌رنامه‌یه‌، شه‌وانه‌ له‌نێوان كاتژمێر 8 تا 9 و به‌یانیان له‌ نێوان كاتژمێر 12 تا 1 ی نیوه‌ڕۆ، ده‌بێ ببێ.

چۆنیه‌تیی به‌رێوه‌ چوونی زنجیره‌كه‌:

هه‌موو جارێك پێشكه‌شكاره‌كان، به‌دوای چاك و چۆنی، به‌ نۆبه‌ خۆیان ده‌ناسێنن و دواتر چوارچێوه‌ی گشتیی به‌رنامه‌كه‌ ـ كه‌ دوایی ئه‌م به‌شه‌ش له‌لایه‌ن به‌رێوه‌به‌ری زنیره‌كه‌ ده‌نووسرێ ـ  بۆ بینه‌ران روون ده‌كرێته‌وه‌.

به‌دوای ئه‌مه‌ پێشكه‌شكاره‌كان به‌ نۆبه‌ ده‌قی نوسراوه‌ په‌روه‌رده‌ییه‌كه‌ ده‌خوێننه‌وه‌ و درێژه‌ به‌ كاره‌كانی خۆیان ده‌ده‌ن.

بۆ وێنه‌ زنجیره‌ی سێهه‌می ئه‌م پڕۆژه‌ په‌روه‌رده‌ییه‌، به‌و شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ به‌رێوه‌ ده‌چێ:

 ئه‌م دێڕه‌ی خواره‌وه‌ ناوی پڕۆژه‌كه‌یه‌

"هه‌موو منداڵێك بیرتیژه‌ به‌ مه‌رجێك…"

زنجره‌ی سێهه‌م ( ئالقه‌ی سێهه‌م)

به‌رده‌وام به‌شداری بكه‌ن

ده‌بێ بۆ ئه‌م سێ به‌شه‌ی كه‌ هێڵیان له‌بن كێشراوه‌ و به‌عه‌لاوه‌ی+ ناوی زنجیره‌كه‌ وێنجوول یان ئه‌نیمه‌یشێنكی گونجاو  و به‌جێ دورووست بكرێ.

ده‌سپێك:

پێشكه‌شكاری یه‌كه‌م : یه‌كێكی تر له‌و ئه‌ركانه‌ی وه‌ك په‌روه‌رێنی منداڵان له‌سه‌ر شانتانه‌ ئه‌وه‌یه‌ كه‌:

پێشكه‌شكاری دووهه‌م:  ده‌بێ هه‌ندێك كاری جیا له‌ خواستی‌ خۆتان وه‌ئه‌ستۆ بگرن، یانی مه‌جبوورن زۆر له‌وه‌ی كه‌ خۆتان حه‌زده‌كه‌ن، له‌خزمه‌ت منداڵه‌كانتان دابن.

پێشكه‌شكاری یه‌كه‌م : منداڵه‌كانتان تا ده‌گه‌نه‌ ته‌مه‌نی هه‌شت ساڵان له‌رێگه‌ی چاولێكردن له‌ نموونه‌ زیندووه‌كان فێری زانیاریه‌كانیان ده‌بن.

پێشكه‌شكاری دووهه‌م : یه‌كێك له‌ باشترین نموونه‌ زیندووكان ئه‌وه‌یه‌ كه‌ خۆتان هه‌ستن و بچن له‌ په‌نایان دانیشن و له‌گه‌ڵیان خه‌ریكی ئه‌وكاره‌ بن كه‌ ده‌تانه‌وێ فێری منداڵه‌كه‌تانی بكه‌ن.

پێشكه‌شكاری یه‌كه‌م : ئه‌وه‌ به‌و مانایه‌یه‌ كه‌، نابێ ته‌نیا به‌ بڕیاردان به‌سه‌ر منداڵانتان رازی بن، یا ویست و داخوارزییه‌كانی خۆتانیان به‌سه‌ردا بسه‌پێنن و لێیان بكه‌ن به‌ ئه‌رك.

پێشكه‌شكاری دووهه‌م : بۆ وێنه‌ ئه‌گه‌ر ده‌تانهه‌وێ به‌ منداڵه‌كانتان بڵێن: " به‌ ده‌ست و په‌لی رووتی نان مه‌خۆن "، پێویست ناكا ئه‌م ره‌سته‌یه‌ به‌م شێوه‌یه‌ی گوترا، راسته‌و خۆ به‌كار بێتن، به‌ڵكوو ده‌توانن كه‌وچكی چێشت خواردنه‌كه‌ی خۆتان به‌ده‌سته‌وه‌ بگرن و مه‌به‌سته‌كه‌ی خۆتان به‌م شێوه‌یه‌ بپێكن :

(( بۆ" ئه‌م به‌شه‌" ده‌بێ كورته‌ فیلمێك ساز بكرێ كه‌ له‌و كورته‌ فیلمه‌ دا: بنه‌ماڵه‌یه‌ك له‌ سه‌ر سفره‌ دانیشتوون و خه‌ریكی نان خواردنن، منداڵكه‌یان خه‌ریكه‌ به‌ ده‌ست نان ده‌خوا، دایك و باوكی منداڵه‌كه‌ بۆ ئه‌وه‌ی به‌ شێوه‌یه‌كی دورووست به‌ بێ كاردانه‌وه‌ی نگه‌تیڤ منداڵه‌كه‌یان فێری خواردن به‌ كه‌وچك بكه‌ن، یه‌كێك له‌ ئه‌ندامانی بنه‌ماڵه‌ ـ باله‌ كورته‌ فیلمه‌كانی تر دا هه‌ر جاره‌و كه‌سێك ئامۆژگاری ده‌ر بێ ـ روو ده‌كاته‌ منداڵه‌ كه‌ی و ده‌ڵێ: " ئێمه‌ به‌ كه‌وچك نان ده‌خۆین "، به‌ دوای گوتنی ئامۆژگارییه‌كه‌، نیشانیشی ده‌دا كه‌ چۆن به‌ كه‌وچك نان ده‌خۆن))

پێشكه‌شكاری یه‌كه‌م: هه‌روه‌ها له‌ جێی ئه‌وه‌ی كه‌ پێی بڵێن: " بووكه‌ڵه‌كانت خڕكه‌وه‌! "،

پێشكه‌شكاری دووهه‌م : ده‌بێ چۆك داده‌ن و ده‌ستی منداڵه‌كه‌تان بگرن و وێڕای ئه‌وه‌ ده‌ست بكه‌ن به‌یاری( كایه‌ ) كردن و ورده‌ورده‌ و به‌ له‌سه‌ره‌خۆیی پێیان بڵێن:

پێشكه‌شكاری یه‌كه‌م : " ئیتر كاتی ئه‌وه‌ هاتووه‌ بووكه‌ڵه‌كانت كۆبكه‌یه‌وه‌ "

پێشكه‌شكاری دووهه‌م : ئه‌م جۆره‌ ده‌ربڕینه‌، كاتێ ئاكامی باشی لێ ده‌كه‌وێته‌وه‌ كه‌ هاوكات بێ له‌گه‌ڵ بزه‌ی سه‌ر لێوتان و گه‌مه‌ و ورووژاندنی لایه‌نه‌ فانتازیایی و خه‌یاڵییه‌كانی منداڵه‌كانتان،

پێشكه‌شكاری یه‌كه‌م : به‌م شێوازه‌ دوروسته‌ ده‌توانن ویسته‌كانی خۆتان، بۆ وێنه‌ خڕكردنه‌وه‌ی بووكه‌ڵه‌كان، به‌ بێ دژكرده‌وه‌ و ئاكامی نگه‌تیڤ، كرده‌یی بكه‌ن.

پێشكه‌شكاری دووهه‌م : بۆ ئه‌م به‌شه‌ش هاورێیانمان كورته‌ فیلمێكیان ئاماده‌ كردووه‌ كه‌ حه‌ز ده‌كه‌ین به‌یه‌كه‌وه‌ بیبینین.

پێشكه‌شكاری یه‌كه‌م: فه‌رموون.

 (( لێره‌ش به‌ كورته‌ فیلمێك كه‌ پێوه‌ندی به‌م به‌شه‌وه‌ بێ ویسته‌ په‌روه‌رده‌ییه‌كانمان به‌ وێنه‌ده‌كێشین))

پێشكه‌شكاری دووهه‌م : هه‌ر وه‌ك دیتمان ئێوه‌ ده‌توانن به‌جێی ئه‌وه‌ی كایه‌( قومار ) ی منداڵه‌كانتان تێك بده‌ن، ره‌گه‌ڵیان بكه‌ون.

پێشكه‌شاری یه‌كه‌م: بۆ وێنه‌ با نموونه‌یه‌كی دیكه‌تان بۆ باس بكه‌ین :

پێشكه‌شكاری دووهه‌م : ئه‌گه‌ر منداڵه‌كه‌تان خه‌ریكی یاریی قه‌تار قه‌تارێن بوو، پێشنیاری پێ بكه‌ن كه‌ شه‌مه‌نده‌فه‌ره‌كه‌ی به‌ره‌و وێستگه‌ ببا تا سواره‌كان ( موسافیره‌كان ) دابه‌زن و ئاژۆوان ( شۆفیر ) ی شه‌مه‌نده‌فه‌ره‌كه‌ وچانێك بدا،

پێشكه‌شكاری یه‌كه‌م : جا ئه‌و بووكه‌ڵه‌یه‌ هه‌ر چتێكی دیكه‌ش بوو، به‌پێی تایبه‌تمه‌ندییه‌كانی ئه‌و بووكه‌ڵه‌یه‌ی له‌به‌ر ده‌ستیان دایه‌، جیهانی راسته‌قینه‌ و جیهانی خولیایان بو ئاوێته‌ی یه‌كتر بكه‌ن، تا منداڵه‌كانان به‌ تامه‌زرۆییه‌وه‌ به‌ره‌ و پیری داواكه‌تانه‌وه‌ بێن.

پێشكه‌شكاری دووهه‌م : هاوكات له‌گه‌ڵ رێنوێنیی منداڵه‌كانتان بۆ كۆ كردنه‌وه‌ی بووكه‌ڵه‌كان

پێشكه‌شكاری یه‌كه‌م : دانه‌ دانه‌ باڵنج و كورسی و ئه‌وكه‌ره‌سانه‌ی له‌ كاتی یاری كردنی منداڵه‌كانتان له‌سه‌ر جێگای خۆیان نه‌ماون، بیانخه‌نه‌وه‌ سه‌ر جێگاكه‌ی خۆیان و رێك و پێكیان بكه‌ن

پێشكه‌شكاری دووهه‌م: به‌ ئه‌م كاره‌ی ئێوه‌ یانی كۆكردنه‌وه‌ی كه‌ره‌سه‌ شێواوه‌كانی ناو ماڵ، ناراسته‌وخۆ منداڵه‌كه‌تان فێری ئه‌وه‌ ده‌كه‌ن كه‌ هه‌ر شتێك جێی خۆی هه‌یه‌و ئه‌گه‌ر له‌سه‌ر جێگه‌ی خۆی ترازا ده‌بێ بگه‌رێته‌وه‌ سه‌ر جێگای سه‌ره‌كیی خۆی.

پێشكه‌شكاری یه‌كه‌م : داوا له‌ شۆفیری گه‌ڵابه‌ی كچه‌كه‌تان بكه‌ن كه‌ ماشێنه‌كه‌ی بباته‌ كارێژه‌وه‌ و هه‌ر وه‌ك چۆن شه‌مه‌نده‌فه‌ری كۆڕه‌ گه‌وره‌تره‌كه‌تان برده‌ وێستگه‌ بۆ وچان، داوا له‌ منداڵه‌ چووكتره‌كه‌تان بكه‌ن كه‌ بارگینه‌كه‌ی ببا بۆ ته‌ویله‌كه‌ی و هه‌م خۆی و هه‌م بارگینه‌كه‌ی بحه‌سێنه‌وه‌.

پێشكه‌شكاری دووهه‌م : خۆشه‌ویتان دایبابانی خۆشه‌ویست لێره‌دا ده‌گه‌ین به‌ كۆتایی ئاڵقه‌ی سێهه‌می " له‌ له‌ "

پێشكه‌شكاری یه‌كه‌م : به‌و هیوایه‌ی بتوانیین هه‌موومان خزمه‌تكارێكی باش بین بۆ منداڵانی وڵاته‌كه‌مان.

هه‌ردووك پێشكه‌شكار پێكه‌وه‌ : كاتێكی خۆش سه‌ركه‌وتوو بن.

......................................................................................

ئه‌مه‌ش ئاڵقه‌ی چواره‌م به‌شێوه‌ی خام

دووپاتی بكه‌وه‌، دووپاتی بكه‌وه‌ و دووپاتی بكه‌وه‌   

له‌ پێوه‌ندی له‌گه‌ڵ گشت منداڵان ـ به‌تایبه‌ت منداڵنی چووكتر ـ ئه‌و ئامۆژگارییه‌ی كه‌ له‌ سه‌ره‌وه‌ هاتووه‌، پێویسته‌ زیاترین بایخی پێ بدرێ، مه‌به‌ست له‌م ئامۆژكارییه‌ ئه‌وه‌یه‌: په‌روه‌رێنی منداڵ بۆ ئه‌وه‌ی شتێك فێری منداڵه‌كه‌ی بكا، ده‌بێ ئامۆژگارییه‌كه‌ی خۆی بۆ منداڵه‌كه‌ی به‌ ده‌یان جار دووپات بكاته‌وه‌ تا منداڵه‌كه‌ له‌ مه‌به‌ستی سه‌ره‌كیی په‌روه‌رێنه‌كه‌ی به‌باشی تێده‌گا.

له‌گه‌ڵ ئه‌وی له‌وانه‌شه‌ كه‌ ئه‌و دووپاته‌كردنه‌وانه‌ بۆ ئێوه‌ كارێكی گران و جارزكه‌ر بێ، به‌ڵام ناچارن كۆڵ نه‌ده‌ن و به‌ردوام بن. بۆ وێنه‌: بێننه‌ به‌رچاوتان، كاتێك منداڵه‌ ورده‌كانتان له‌سه‌ر مێزی نان خواردن یا له‌كاتی چاوه‌ڕوانییان له‌ سه‌ر كورسی، بۆ هه‌ر شتێك جووڵه‌ جووڵ و په‌له‌ په‌لیان كرد، پێتان وایه‌ له‌م كاتانه‌ ئێوه‌ ده‌بێ چ بكه‌ن؟ له‌ وه‌ها كاتێك دا له‌وانه‌یه‌ ناچار بن كه‌ ئامۆژگارییه‌كی دیاری كراوی وه‌ك : " ئێمه‌ له‌كاتی نان خواردن جۆلانه‌ به‌ قاچه‌كانمان ناكه‌ین و شه‌پیش له‌ كورسییه‌كان هه‌ڵناده‌ین"، بۆ منداڵه‌كانتان به‌كار بێنن. ئه‌م ئامۆژگارییه‌ ئامۆژگارییه‌كی جوان و بێ كێشه‌یه‌ به‌ڵام ئه‌م جۆره‌ ئامۆژگارییانه‌ ده‌بێ ده‌یان جار و ده‌یان جار و ده‌یان جار، دووپاتی بكه‌نه‌وه‌ و دووپاتی بكه‌نه‌وه‌ و دووپاتی بكه‌نه‌وه‌، تا كاتێك كه‌ جه‌سته‌ی ئه‌و منداڵه‌، هه‌ر وه‌ك زه‌ینی، په‌یامه‌كان وه‌رده‌گرێ.

نموونه‌ پێشنیارییه‌كانتان ئه‌رێنی بێ.

له‌بیرتان نه‌چێ تا ئه‌و جێگایه‌ی كه‌ پێتان ده‌كرێ بابه‌ته‌كان و مه‌به‌سته‌كانی خۆتان به‌شێوه‌یه‌كی پۆزتیڤ ده‌ر ببڕن. بۆ وێنه‌ بڵێن: " ته‌ماشا ! ئه‌و پشیله‌ جوانه‌ی؟! وه‌ره‌ با له‌باوه‌شی بگرین!" به‌دوای ئه‌م ره‌سته‌یه‌ چۆنێتیی له‌باوه‌ش گرتن و مه‌حه‌به‌ت كردن به‌ بێچووه‌ كتكه‌كه‌ به‌ منداڵه‌كه‌تان پێشان بده‌ن. یانی دوای ئه‌وی بۆ خۆتان جارێك ئه‌و كاره‌تان كرد و منداڵه‌كه‌تان چاوی پێوه‌ بوو، جاری دووهه‌م ده‌ستی منداڵه‌كه‌تان بگرن و هه‌ردووكتان وێڕای یه‌ك ئه‌و كاره‌ بكه‌ن،ئه‌گه‌ر منداڵه‌كه‌تان نه‌ی زانی مه‌حه‌به‌ت به‌ كتكه‌كه‌ بكا نه‌كا بزیقێنن و بڵێن:" وامه‌كه‌ پشیله‌كه‌ ئازار مه‌ده‌! " له‌وانه‌یه‌ ئه‌و چه‌شنه‌ ره‌سته‌ نگه‌تیڤانه‌ كاتی ده‌ربڕین، پێچه‌وانه‌ی ویسته‌كه‌ی ئێوه‌ بگه‌یه‌نێت. مێشكی منداڵ جۆرێكه‌ هه‌مووشتێك و هه‌موو ره‌سته‌یه‌ك وه‌رده‌گرێ به‌ڵام هه‌موویان لێك ناداته‌وه‌، هه‌ر بۆیه‌ له‌وانه‌یه‌ ئامۆژگارییه‌كه‌ی سه‌ره‌وه‌ی ئێوه‌ له‌لایه‌ن منداڵه‌كه‌تانه‌وه‌ ئاوا وه‌ربگیردرێ: " پشیله‌كه‌.. ئازار .. بده‌ " یانی راست به‌پێچه‌وانه‌ی ویستی ئێوه‌. ته‌نیا كاتێك ئه‌م جۆره‌ ئامۆژگارییه‌ راسته‌وخۆیه‌ وڵامده‌ره‌ كه‌ منداڵه‌كانتان له‌ ته‌مه‌نی چوون بۆ قوتابخانه‌دا بن. ئیتر بۆ ئه‌م ته‌مه‌نه‌ی منداڵه‌كانتان پێویست ناكا وه‌ك منداڵه‌ ورده‌كان بۆ تێگه‌یاندنیان له‌ ته‌كاندانی شانۆیی ده‌ست و جه‌سته‌تان كه‌ڵك وه‌ر بگرن. هه‌ر به‌پێی ئه‌م ره‌سته‌یه‌ش ده‌ر ده‌كه‌وێ كه‌ بۆ تێگه‌یاندنی منداڵه‌ چووكتره‌كان، پێویسته‌ كه‌ له‌ جوله‌ی شانۆیی ده‌ست و جه‌سته‌تان كه‌ڵك وه‌ربگرن، جووله‌ شانۆییه‌كانتان نابێ زیاده‌ره‌ویی پێوه‌دیاربێ. بۆ وێنه‌ ده‌توانیین نموونه‌یه‌كی ئامۆژگاریی شانۆیی به‌م شێوه‌یه‌ بێنینه‌وه‌: كاتێك منداڵه‌كه‌تان به‌ په‌له‌ له‌ ده‌ره‌وه‌ دێته‌وه‌ ناو ماڵ و به‌ تووندی و شڵپ ده‌ركه‌ پێوه‌ ده‌دا، پێویسته‌ دوای ئه‌وه‌ی گوێتان له‌ ده‌نگی ده‌ركه‌ پێوه‌دانه‌كه‌ بوو به‌ په‌له‌ به‌ره‌ولای ده‌رگا بچن و دوای به‌ خێر هاتن كردنه‌وه‌ی، پێی بڵێن: وه‌ر با به‌سه‌ر هاتێكی خۆشت بو باس بكه‌م له‌وانه‌یه‌ زۆرت پێ خوش بێ ((به‌ جووله‌ی شانۆیی و به‌ پێكه‌نین و یاری كردنه‌وه‌)) ده‌ست پێبكه‌ن و بڵێن: رۆژێكی وه‌ك ئه‌مڕۆ، بێچووه‌ فریشته‌یه‌كی ژیكه‌ڵی وه‌ك تۆ، دوای ئه‌وه‌ی له‌ یاری ماندوو بوو رۆشته‌و ماڵێ، به‌ڵام ئه‌وكاته‌ی ده‌چوه‌ ژووره‌وه‌ جۆرێك ده‌رگاكه‌ی به‌ سه‌بری به‌ هێوری پێوه‌ دا، كه‌ كه‌س هه‌ستی به‌ ده‌نگی ناخۆش نه‌كرد، ئه‌وه‌نده‌ سه‌بر ده‌ركه‌كه‌ی پێوه‌دا كه‌ كۆتره‌باریكه‌كه‌ی به‌ر هه‌یوانی ماڵه‌كه‌شیان سه‌ری له‌م كاره‌ سوڕ ده‌مێنێ، هه‌ر بۆیه‌ به‌ په‌له‌ ده‌چێ هه‌موو كۆتره‌كانی خزمیان ئاگادار ده‌كاته‌وه‌، ئه‌وانیش ئه‌م هه‌واڵه‌ خۆشه‌ بۆ  هه‌موو منداڵه‌ فریشته‌كانی دنیا ده‌به‌ن و ئیتر له‌ كاته‌وه‌ هیچ منداڵه‌ فریشته‌یه‌كی ژیر و ئاقڵی ئه‌م دنیایه‌ ده‌ركه‌ی ماڵه‌كه‌ی خۆیانی به‌ توندی پێوه‌ندا و هه‌ر بۆیه‌ ئێستاش له‌ نێو ماڵی هه‌موو كۆتره‌كانی دنیا باس هه‌ر باسی ئه‌و كاره‌ باشه‌ی بێچوو فریشته‌ی ژیكه‌ڵه‌یه‌. دوای ئه‌م چیرۆكه‌ ده‌ستی منداڵه‌كه‌تان بگرن و چۆنیه‌تیی دورست ده‌كه‌ پێوه‌دان پێكه‌وه‌ به‌رێوه‌ ببه‌ن و به‌ منداڵه‌كه‌تان بڵێن كۆتره‌كه‌ ئاوای كرد! 

ئاڵقه‌ی پێنجه‌م...

+ فڵتێنراوە لە چهارشنبه 7 آذر1386كاتی تڕاندنی  2:39 بەده ست ن . ف  | 

به‌  ئیفتدایی ئه‌و ده‌مه‌ی پێنج كلاسم سه‌واد بوو، رۆژێك له‌ به‌یانییه‌وه‌ حه‌تاكوو نیوه‌ڕۆ یه‌ك شت فێر بووم، فێر بووم به‌رنامه‌ بۆ كاره‌كانم بنووسم. دوای ئه‌وه‌ی كه‌ زه‌نگی ئاخری لێدا به‌ هه‌ڵاتن هه‌ڵاتمه‌وه‌ ماڵێ، قاغه‌زێكی زه‌لامم له‌به‌ر دمم دانا، خه‌تكێشه‌كه‌م هێنا و له‌سه‌رێ بۆ خوارێ و له‌ له‌ چه‌پ بۆ راست هه‌مووم خه‌تكێشی كرد و جه‌دوه‌لێكی چاكم كێشاوه‌ و له‌ دیوارم دا: 

 

+ فڵتێنراوە لە یکشنبه 4 آذر1386كاتی تڕاندنی  13:59 بەده ست ن . ف  | 

 

ئەم قسەزلانەی خوارەوەـ بەسەری کەرێ ـ هەموویان لە جیکڵدانەی خۆم هاتوونەتەدەرێ ...

  قسەی زلە

       مەنووسە! ئەگەر هەر دەشنووسی، تەنیا چێژ بێ مەبەستت.

       ئەوەی پێی وایە نووسینەکانی هەڵگری پەیامێکی تایبەتن، لەهەڵەدایە.

       زمان گەوەترین کەرەسەی بەلارێ دا بردنی هونەری هەرمان ە.

       زمانی هەستەکانی دیکەم بەجێی زمانی زارم وەگەڕ دەخەم ئەی هەرمان!

       مەرگ بۆ مرۆڤایەتی ، بژی بوونەوەرایەتی.

 

       بۆ نێر : یا جارێ بدە،یا سەد جار بکە،با لە دنیا تێبگەی

       بۆمێ: یا بدە بە سەد کەس،یا بە کەسێ کە حەزناکەی،لە دنیا تێدەگەی.

       ئەوەی من دەیبینم تۆ نایبینی و، پێچەوانە کەشی راستە.

       گەرانەوە بۆ سروشتی ئاژەڵی یەکەم هەنگاوە بەرەو هەرمان.

       گەر ناتوانی بەرەنگاری دەسکەوت و تەکنۆلۆژیەکانی مرۆڤ بیەوە : پێبکەنە و جارێ بەکاریان بێنە.

 

       ئەو قسەیەی بیری لێ ناکەمەوە و دەیکەم،دڵنیام هەڵە ناکەم.

       ئەوقسەیەی ئێستا دیکەم،3 چرکەی کە هی خۆم نیە، هى تۆیە.

       ئەوقسەیەی ئێستاکردم، حاشا.. حاشا.. ئەمن کردم!؟

       باوەر هێنان بە گەورەترین درۆکان هەنگاوێکی دیکەیە بەرەو هەرمان.

       من رەنگەکان، بەپێچەنەی رەنگەکانی نێو چاوی تۆ دەبینم.

 

       ئەم قسەیە لە مێشکمەوە نەبوو،مێشکم نیە،ئێسکم بیر دەکاتەوە.

       بوونەوەری تەواو، بەردەوام بە ناخی خۆی پێدەکەنێ.

       سڵاو لە ئارامی ، بژی نائارامی.

       ئەی مردن ! من دەمێنم ، تۆ.. نازانم ، ئەوان.. بەداخم بۆیان.

 

       هتد، واتە: همووکات، توانات، درۆ بێ.

       منداڵ، واتە: من داڵێکم دەوێ منداڵ بێ.

       خوا، واتە: واتە خۆت.

       عشق، واتە: قوونی شەقی عالەمی.

       خزمەت، واتە: خەیانەت.

 

+ فڵتێنراوە لە جمعه 2 آذر1386كاتی تڕاندنی  4:24 بەده ست ن . ف  | 

POWERED BY: BLOGFA.COM