"بۆهات"
پەڕی 366 شەم بەدەر لە مامەڵە، ئەگەر تەواوی دنیا، بە داگرتنی قرتەیەك تێك بدەی و بە حەپەساوی چاو لە چاوم، چاوەڕوانی هەڵوێستم بكەی دەڵێم: هیچ نییە بابەگیان! هیچ نییە بەقوربان! هیچ نییە ماڵەكەم! هیچ نییە نا! هیچ نییە! من بۆ تۆ ئاوام، ئەی تۆ بۆم چۆنی؟! *** پەڕی 365 جەم نازانم، ئەوشتەی دەیڵێم، ئێوە پێم بڵێن، داهێننراوە؟! یان؟! من شتێكم داهێناوە كە مرۆڤ تێیدا بزر دەبێ و نابیندرێ، ئەم شێعرە قسەیە شێعرێكی لەسەر شێوازی شێعرەكانی سیلوێرستاین نییە كە چاوەڕوانی كۆتاییەكی چاوەڕوان نەكراوی لێ بكرێت نا بەڕاستمە من شتێكم داهێناوە كە مرۆڤ بەوشتە لەبەرچاوی خەڵك بزر دەبێ، تەنها ماوە ئەم قسەیەی من بەگوێی لایەنی داواكار بگات و بیرۆكەكەم لێ بكڕێت و لەو قسانە! بەڕاستیمە! داواكارم بۆ بدۆزنەوە! ناوی نەهێنی داهێنانەكەشم بریتییە لە: "فت، شەپ، دووبارە،
ئەها! ئەوەی وەك خۆی دووبارەی دەكردەوە!". *** پەڕی 364 رەم جەماڵ دەڵێ: قوتابییەكانی كۆڵێژ ژن و پیاو بەیەكەوە دەكێشنەوە، ئەویش بەڕووتی! بێ ئەدەبییە، هەر جوانیش نییە، دوو بێگانە بەڕووتی لەگەڵ یەك! با گوڵێك بكێشنەوە، با دوو سێو بكێشنەوە، جوانتریشە و باشتریشە! *** پەڕی 363 هەم خۆ راستە هەر رۆژە و شتێكم پێ دەڵێی، بەڵام هیچم پێ مەڵێ هیچ! هیچم پێ مەڵێ! چوونكە هەرچی پێم دەڵێی راستە چوونكە هەرچیم پێ دەڵێی راستە! لێم گەڕێ! *** پەڕی 362 هەم بیست و یەك ساڵم تەمەن بوو هاتمە ئەم وڵاتە، هەتی ئەوكات جوان بووم، جەوان بووم! بەڵام ئێستا، سی و دوو ساڵمە و هەر لەم وڵاتەم! *** پەڕی 361 كەم با هونەرمەندان چیتر بەرهەمەكانیان منداڵە تسەكەنەكانیان نەبن، با لێگەڕێن بچنە تاران بچنە بەغدا یان لێ گەڕێن بچنە ئەولا، كێ دەڵێ: بەدەوڵەمەندی یان بە ئێستری ناگەڕێنەوە؟! *** پەڕی 360 تەم ڤیان بە تووڕەیی گوتی: ئەو هەمۆ خاڵ و فاریزەیە چییە؟! ئەوە كاتێك كە كتێبێكی بۆ دەخوێندمەوە و منیش بۆم تایپ دەكرد! خاڵ و فاریزە ئا لەم وڵاتە، بێ كەڵك و زیادین، دەك كەپۆم كوێر بێ بۆ زمانی كوردی، ئا لەم وڵاتە! *** پەڕی 359 هەم نە دیاری نا دیاری! *** پەڕی 358 تەم جاوەرە مرۆڤێك بی لەگەڵ مامرێك هیچ جیاوازیەكت نەبێت پەلەقا ژەیەك و گیاندانێك و بڕایەوە. *** پەڕی 357 تەم هەمووشتێكی ژیانم بەگاڵتە بگرە تەنها باوەڕەكان و سەفسەتەكانم نا! چوونكە دەزانم سبەی سەفسەتەكانم فەلسەفەكانت بۆ دادەڕێژن! *** پەڕی 356 شەم جاری وایە لەبەرخۆمەوە دەڵێم: هەتی ئەو خەڵكە بۆ ئەوەندە فەرامۆش كارن؟ باشە خۆ من، زۆر كارم بۆ زۆر كەس كردۆ ئەی باشە بۆ هیچ كەسێكیان هیچ شتێكیان لەبیر نەماوە؟! *** پەڕی 355 جەم راستییەكان بەدرۆ ئاوس دەبەن و پێچەوانەكەشی هەروەتر! راستییەكان درۆ دەخەنەوە و درۆكانیش هەروەتر! بۆ بەرگری كەوتنەوە درۆكان دەبێ راستی وەك درۆیەكی گەورە بە نووكە شەق لە باوەڕەكانمان وەدەر بنێین! *** پەڕی 354 رەم زوو زوو سەیری ئاوێنە كردن لە تەنیاییمان دەپارێزێ و لە خۆڕامانی زۆر لەئاوێنەدا لە خۆمانمان دەترسێنێ، بەڵام زۆر زوو زۆر نەهێنیشمان لەپشت ئەو ترسە بۆ رووماڵ دەكات! *** پەڕی 353 هەم ئێوە ئەوەندە لە بەختەوەریدان تەنانەت بێ بەختییەكانی ئێمەش بە بەختەوەری دەبینن بەختی خۆتان! *** پەڕی 352 هەم هێندەت من من كرد فارس واتەنی: منت كرد! *** پەڕی 351 كەم دەنگی خۆش و ناخۆش قسەی قۆڕە هەموو دەنگێك خۆشە بەس بڕٍێ دڵت چابێ! *** پەڕی 350 هەم زۆر ئاسوودە و ئارامم چوونكە زۆر لەوەی كە هەم بەنەرخ ترم! *** پەڕی 349 هەم كە كارێك دەكەم مەڵێ: چ دەكەی؟ چوونكە گەر بڵێم لە كارت دەكەم! *** پەڕی 348 تەم ژیان هاسان نێ دەی، دیسان من لێرە
لەنێو"با" بەحەواوە دەخایەنم،
بۆهەركوێم ببا"با" پێكەنین و ئاو بەخۆدا
پرژان، لە هەتاوی هاوینی"یا" "تا"
بە ئاگابێم، كاتژمێر مایەتی زەنگ"با". دوای ئەو قاوە، مامچ
و دوو جگەرە گەڕامەو بۆ ساردو
سەڕ"ما" بەدوای خولیا"ما" بڵێی بتوانێ دوو
پوول دەربێنێ ئەو منەی ئێستا؟ "ها؟!؟ *** وەرگێڕانی بەشێك
لە شێعرێكی سیلوێرستاین بەكەیفی خۆم *** پەڕی 347 تەم 1: ثێموایه ساڵان، واتە لە رابردوودا، خەڵك جگە لە ماندوویەتیی جەستەیان، كە ئەویش گرفت نەبووه، هێندە مێشكیان دەست لێ نەدراو، ئاسوودە، گوشار بۆ نەهاتوو، ساف و حەساوە بووە، كە تەنانەت تاقەتی درێژترین و پێچەڵاوپووچ ترین شێعرەكان و چیرۆكەكان و بابەت و بەیت و باوەكانیشیان بووبێت و، پێدەچێ مەتەڵ و پەندی پێشینیان و قسەی نەستەق و فەلسەفی و پڕكاكڵ، بەشێك له رابواردنی رۆژانەیان بووبێت. بەڵام ئێستا ـ كارم بە جەستە نەداوە كە وازی یەكجار شڕە و بۆ قسە نابێ ـ وادیارە، خەڵك هێندە مێشكی ماندوو و پڕ لە هایتووهووت و بگرە و بەردەیە كە تەنانەت حەزی بیستنی ساكارترین مەتەڵەكان و جووتراوترین وتار و قسەكانیشیان نییە. هەر بۆیە بەم شێعرە قسەیە پێشنیار دەكەم: 2: "تۆبە دەكەم!" پێشنیار دەكەم: شاعیران و نووسەرانی ئەم سەردەمە بە لەبەرچاوگرتنی دنیای پڕ له مێشك گایینی ئەم سەردەمە ئەو فشقیاتە پڕ پێچەڵاو پووچ و بێ سەرەو بەرە و پڕ رەمز و هێما و نەهێنی و مەبەست و قەست و مەست و شتەی خۆیان بەناوی شێعر و مێعر و وتاری قووڵ و مووڵ و شتی وا دەرخواردی خەڵك نەدەن و بێن وەك من تۆبە بەكەن و بڵێن: تۆبە! بۆوەی دەستدرێژیم نەكردبێتە سەر مێشكی خەڵك، لەوە بەولاوە تۆبە دەكەم و وەك بەشەران شت دەنووسم! *** پەڕی 346 شەم پەپوولەكە! پەپوولەكە! پەپوولە باڵ رەنگینەكە! كاتێ خاسخوا جەللادەكە! بەسەرتی داكرد توورەكە! بردیتێ ناو ژوورەكە! سەرتی بڕی بە پووڵەكە! خوێن فیشقەی كردە سەر كامێراكە! كەوتییە یەك باڵەفڕكە! نەبێتەوە، نەبێتەوە، تاوانەكە! ئێستاش لەسەر یووتووبەكە! لۆدو لۆدو داونلوودەكە! قوولە دەكا، قوولە دەكا، قوولە دەكە! تۆ مردییوو دووتڕ بەگۆڕت پەپوولەكە! *** پەڕی 345 جەم كورتە چیرۆك بوون - بوو بوو بوو... نەبوون. *** پەڕی
344 رەم ئەم
شێعرەت پێ چۆنە؟ دارێكی
وشك بەهاریش
وشكە هاوینیش
وشكە پاییزیش
وشكە زستانیش
وشكە ئێستا ئەم
تابلۆیەت پێ چۆنە؟ *** پەڕی
343 هەم هەزارجار
رێگە خۆشكە بۆ نەیارانت كە ببنە یارت بەڵام یەكجار
رێگەخۆشمەكە بۆ یارانت كە ببنە نەیارت! ن:نادیار و: ن.ف *** پەڕی
342 هەم لە كۆتایی
دا مەبەستم
لە "هەستم" هەستانە سەر پێ نییە بەڵكوو
مەبەستم لەخەو هەستانە. هەندێك
قسەی ساكار و ئاسایی
هەن كە ئەگەر
وەك
قسەگەلێكی فەلسەفی لێیان بڕوانین لە زۆربەی
قسە فەلسەفییەكان قوڵترێكن! وەك
ئەم قسەیە: " من زۆر بەیانی بەر
لەوەی لەخەو هەستم خەبەرم
دەبێتەوە." *** پەڕی
341 كەم ساڵان
دەمگوت: هەرچۆنێكی
بێ دەبم بە مامۆستا! بەڵام
باوەڕ بفەرموون: " لە شاگرد دووڕووتر
و بێ ئەمەك
تر و بێ قیمەت
تر نییە لە دنیادا!" ئێستا
دەڵێم: هەرچۆنێكی
بێ نابم بە مامۆستا چوونكە: "هەموو ئەو شتانەی بە قوونەوەدڕی
بەدەستی دێنێ و بە بەلاش
بەوانی دەدەی، ئاوات
بۆ لێك دەدەنەوە: مامۆستاكەمان
خەرفاوە زانستی
پێ نەماوە گووی
لە قوونی گیراوە!!!". *** پەڕی
340 لەم زیرەكانەترین
جیهانگیری مێژووی مرۆڤایەتی لێفەی
لەسەر هەڵدرایەوە! گوایە: كوردەكان
لە پارچە پارچە بوونی خۆیاندا دەستیان
هەبووە و بەئانقەست
خۆیان پەرت و بەڵاوكردووە بۆ ئەوەی: لە داهاتوویەكی
نزیك دا لە كوودتایەكی
بێ وێنەدا كوتووپڕ
راپەڕن و دەست
بەسەر تەواوی دنیا دابگرن و كوردستانی
چوار قاڕڕە رابگەیەنن و ئۆستۆڕالیاش
بۆ ناڕازییەكان جێ بێڵن!!! *** پەڕی
339 هەم لە لاقی
رۆحی دانیاسۆڕەكان هەڵدەكەوم و لیوانەكەم
لە دەستی بەردەبێتەوە و دەشكێ! خەتای
خۆم نییە پێم
وابێ لەبن ماڵەكەمان نەفتی خاوی لێیە! *** پەڕی
338 تەم ئەگەر
هاتوو بەهەر هۆكارێك تیر
بارانیان كردم دەست
بە دڵمەوە دەگرم بۆ ئەوەی ئەوێم
نەپێكرێ هەتاوەكوو
دابێژ دابێژران و مردن
و گیاندانەكەم
بە چاوی
خۆم ببینم! *** پەڕی
337 تەم جاران
ئەو نووسینانەی شێر و رێوی زۆری تێدابوو و لێكدانەوەی
دەروونناسانە و تڕوتەوێڵەی
زۆری تێدابوو بەلامەوە
زۆر گرنگ بوون و زۆر
بە تام و چێژەوە دەمخوێندنەوە، بەڵام
ئێستا ئەو
نووسینانەی شێر و رێوی زۆری تێدانییە و لێكدانەوەی
دەروونناسانە و تڕوتەوێڵەی
زۆری تێدانییە بەلامەوە
لەوانی پێشوو باشترن! بەڵام
بەڕاستی هیچ شتێك ناگاتە خوێندنەوەی ئەو رەوایەت
و گێڕانەوە سادە و ساكارنە: " ئاوا هات و ئاوا چوو
وئاوا فەوتا و ئاوا تەواو." *** پەڕی 336 شەم بۆ ئاگاداری كەناڵە
ئاسمانییەكان دیارە هی كوردییەكان! تا بێكارم بمقۆزنەوە! من كابرایەكی داهێنەرم! هەر بەبێ گاڵتە! ئەمە وەك شێعر مەخوێننەوە! بەڕاستیمە! دەتوانم بەرنامەیەكی
تەلەفزیۆنی بەڕێوەبەرم كە هاوكات هەم نەققاشی
و نیگاری تێدا بكێشمەوە هەم لەگەڵ بینەرانی
راستەوخۆی بەرنامەكەش بە تەلەفۆن قسە بكەم هەم زوو زوو رێكلام
بۆ سپۆنسەرەكەی بكەم و هەم وەك پێشكەشكاری
كاناڵە سێكسییەكان بۆ ئەوەی روخسارم لە
بزە و
پێكەنینی كەرانە نەكەوێ جاروبارە جوز بە قوونیشمەوە
بكەم! بەڵێ لەبەر چاوی بینەران! بەڵكوو بەناوی نوێگەریش
بووبێ هەر هیچ نەبێ ئێوە دوو نەفەر سەیری شاشەكانتان بكەنوو ئەمنیش كارێكم دەست كەوتبێ! *** پەڕی 335 جەم بێكاریم پێ باشترە
لە بێگاری! *** پەڕی 334 رەم هەتی هەر هیدایەت مابوو ئەویش بە كەری زانیم! خۆ خستبوومیە سەر كار بەڵام بەو مەرجەی خاوەن كار لەتوركیا
بێتەوە ئەوە خاوەن كار هەر
دێتەوە! ئای نایەتەوە! ئەو گونەیە!!! *** پەڕی 332 هەم گوو ئاوا خۆشە: لە خولەكی نەوەد دا! بە بێ نەقە! روون و رەوان بێت! وەك: جاڕنامەی گەردوونی
مافەكانی مرۆڤ ! *** پەڕی 331 كەم حوكمەت لەوە باشتر: چوونكە جەژن كەوتۆتە
رۆژانی هەینی و شەممە، بۆ قەرەبووی ئەم كارەساتە دوو رۆژی تەحتیلی جوبڕانی (پشووی تێهەڵنێنانەوە) بە خەڵك دەدا و خەڵكیش ئەمەكناسانە
دەڵێن: لە كۆنەوە گوتوویانە: نێوان دوو پشوو بە
پشوویە حیسابە و
سێشەممە و چوارشممە
و پێنج شەممەش
دەكەن بە پشوو و هەینی و شەممەش خۆ هەر خۆی
پشوویە و ئەوەكەی دیكەشی لە سوڵتان مەحموود
گەورەترە! *** پەڕی 330 یەم دانپیانان لە چاوەڕوانی مەرگ
دا، لە چەشنی كتكێك كە خۆ دەخات لەسەر پێخەف زۆر زگم بە ژنەكەم
دەسووتێ كاتێ دەبینێ كەلاكێكی رەقهەڵاتوو و ساردەوەبوو. جارێك رایدەوەشێنێ،
دواتر، جارێكی دیكەش. ((كوڕە!)) كوڕە وەڵام ناداتەوە. ئەوە مەرگم نییە
كە وە دڵەراوكێم دەخات، ئەوە ژنەكەمە كە دەمێنێتەوە بە تەغارێك لە هیچ. سەرەڕای ئەوە دەخوازم
لێگەڕێم بزانێ تەواوی ئەو شەوگەلەی
لەتەكیا نووستووم و تەنانەت تەواوی چەلەحانێكانمان
لەسەر هیچ و پووچ، بەلامەوە تا هەتایە
بەشكۆن. هەروەها ئەو وشە
ئەستەمانەی كە هەردەم لە گوتنیان دەترسام، ئێستا دەكرێ بگوترێن: عاشقتم! *** ن: چارڵزبۆكۆڤێسكی و: ن.ف ***
پەڕی 329 هەم بەڵێ تۆش تۆش ماستاوچی تۆیەك كە ئەم دێرانە دەخوێنییەوە، تۆش ماساوچی رقم لە ئینسانی ماستاوچییە! *** پەڕی 328 تەم شا ئەو هەموو شێخ و شەریفەی لێمان پەیدا بووون! ئەوە بۆ هەموو بوونە شەیتان تۆ بووی بە رەحمان؟! لێمان گەرێ بابە! قوز و قوونت خڕكەوە! *** پەڕی 327 تەم رۆژ نییە چیرۆكێك نا دوان نا زیاتر، لە مێشكم دا نەنووسم و نەیدڕێنم. خۆشحاڵم هیچ رۆژێك دەرفەتی نووسینەوەیانم دەست ناكەوێ ئەگینا توڕەهاتی دونیام تۆمار دەكرد! *** پەڕی 326 شەم كاتێك دوو كەس كە لە گۆشت و خوێنێكن چاویان بە چاوی یەكتر هەڵنایە و لێك تێناگەن ئیتر دوو بێگانە دەیانهەوێ چۆن و چەتوون گوویەك لێك بگەیەنن!؟ *** پەڕی 325 جەم بەتەمام دووكانێكی وەسیەت نامە فرۆشی دابنێم ئەگەر دامنا ئەم جۆرانەمان دەبێ: وەسیەت نامە بۆ بەناو گەورە پیاوان وەسیەت نامە بۆ كوت و خوێڕیی دار و بەرد ئەگەر دام نەنا ئێوە داینێن خێڕی زۆرە خێری زۆر تێدادەبێ! *** پەڕی 324 رەم كاكە ئێمە ماڵی كارین خۆ نەدی و بەدی نین یەكسەر لە پارە بپرسین هەر چۆنێك بێ دەزانین كار گرنگترە لە جرپین كەس نەبۆتێ بە تڕین وەرن بۆ بوون بتڕین خۆ ئێمە هەر نەبوونین! *** پەڕی 323 هەم كە دەڵێی: بە باوەڕی من ئاگات لە دمت بێ دڵنیابەوە لەوەی باوەڕی خۆتە دەنا لە دمت رادەكێشم خۆ كەر كەرێن نییە باوەڕی خەڵك بەناوی خۆتەوە تەواو كەی! *** پەڕی 322 هەم رووناكیی مۆم زیندوویە گیانی هەیە رووناكی مۆم كەم دەكات زۆر دەكات جۆلانە بە سێبەر دەكات لە تاریكیما لە
تەنیاییما مۆم دەدوێنم مۆم دەهەژێنم فرمێسك و سەمای پێك دەگەیەنم! *** پەڕی 321 كەم بیستن و بینین و خشان و دوانەكەی دیكە بەردەوام دێنە نێوتەوە و دەنگوو گوو گوو گوو دەدەیتەوە! *** پەڕی 320 تەم ئەو حەسەن زیرەكەش گۆرانی ناخۆشی نییە! *** پەڕی 319 زدەهەم هۆكار و بەرهۆ باشەكان زۆربەیان بە دەستی
خۆیان خۆیان تێدا دەبەن، تەنیا بۆئەوەی رزگاریان
بێت. ئەوانەش كەوا دەمێننەوە هەر ئاگایان لە قوونیشیان
نییە كە ئەو عالەمە لە داخی
ئەوان خەریكن خۆیان بەگان
دەدەن. *** ن.چارڵز بۆكۆڤێسكی و.ن.ف *** پەڕی 318 هەم هەتی دەزانی! چتی زۆر خراوتر لە
تەنیاییش هەس، بەڵام زۆر جار بە
دەیانساڵی تێ وەردەسووڕێ تا مرۆڤ بەوشتە دەحەسێ. زۆر جاریش تا دێی
بزانی دنیا بەری بە كوێوەیە پیس دێر بووگە جا هیچ چتێك تریش
بەقەرا پیس دێر بین خراونییە! *** ن.چارڵز بۆكۆڤێسكی و.ن.ف *** پەڕی 317 هەم پەتێك راكێشە، بووكەڵەیەك وەسەما دەكەوێ... پێاوەكان با بزانن كە پشیلە، ژن، كار، تایەی پێشەوەی تڕۆمبێل، پێخەف، دیوارەكان، ماڵەوە دەكرێ بە خێرایی لەناو بچن و نەمێنن. تەواوی پێویستییەكانت، تەنانەت ئەوینیش لەسەر بناخەیەكی خۆڵەمێشی وەستاون، جا بە هەر هۆكارێك چ بەجێ بێت چ بێ جێ، مەرگی منداڵۆچكەیەك لە هۆنكۆنگ یان رەشەبایەك لە ئۆهاما... بۆی هەیە بتهەژێنێ. تەواوی قاپ و قاچاخە چینییەكانی متبەخەكەت بە زەوەی وەردەبن، ژنەكەت دێت و تۆش كە لە نێوەندی رووداوەكە بە سەرخۆشی وەستاوی ئەو پرسیارەت تێهەڵدەكرێت: هەی گووببارێ هەی، ئەوە چ بووە؟ تۆش وەڵام دەدەیەوە: نازانم، نازانم... *** ن: چارڵزبۆكۆڤێسكی و: ن.ف *** پەڕی 316 هەم بەردەوام رابردوومان بەكۆڵەوەیە بۆ ئێستا و ئێستامان بەكۆڵەوەیە بۆ داهاتوو. داهاتوو هەڵی نەگری! *** پەڕی 315 هەم "كوڕە تۆ كەی بە مادە..." كە ئەو رستەیەی سەرەوەت خوێندەوە بزانە كە ئەوە نامەیەكی نیوەچڵە كە بە موبایلەكەم كە بەتەما بووم بۆ ناكەس وەچەیەكی بنێرم كە ماوەیەك بوو وەئامانی هێنابووم كە بەردەوام نووكەی دەكرد كە ویستم بە توندی بۆی بنووسم كە تەلەفۆنی كرد كە نەمتوانی تەواوی كەم كە چووە نێو سنووقی نامەپاشەكەوتەكانی موبایلەكەم كە خۆم لێ تووڕە كرد كە دیتی بەڕاستمە كە تەلفۆنی نەكردەوە كە نەكردەوە! *** پەڕی 314 هەم نازانێ لەسەر شتێك قسە نەكات، كە قسەشی كرد نازانێ قسە بەكات! *** پەڕی 313 هەم كانت كانت و نیچە نیچەت لە من داناوە. كانت گووی خوارد ئەوان چووزانن كورد چۆنە!؟ *** پەڕی 312 هەم ئەم بەقەستی رووناكبیرانە بەڕاستی سەریان لە خەڵك شێواندووە! *** پەڕی 311 هەم سەردەمە قووندەرەكە وای لێهاتووە گەر بڵێی: "بەباوەڕی من". یەكسەر لە دمت دەدەن و یەكسەر دەڵێن: "قسەی قۆڕ!". بەڵام تۆ بڵێ: "فڵانە قووندەر دەڵێ". هەر یەكسەر دەم و لیچت بۆ شۆڕ دەكەنەوە! *** پەڕی 310 هەم كۆنە دۆستێكم كە كەس نەمابوو پێی فێر نەبێ لە خوێندنگا بەردەوام نەفەری یەكەم بوو كێ دەڵێ: پیاو ناتوانی هەم شاگرد ئەوەڵ بێ هەم قەحبە؟! *** پەڕی 309 هەم گەر ئەمڕۆ كابرایەكی كاریزما بی لەوانەیە سبەی بتوانن بەربینگت پێ بگرن و پێت بڵێن: "گەوادی دیكتاتۆڕ!". بەڵام گەر ئەمڕۆ كابرایەكی سەر تاشراوی، سبەی هیچ گەوادێك بۆی نییە بەربینگت پێ بگڕێ و پێت بڵێ: "خارە
لۆ پرچت درێژ كردییە، خۆ تۆ چیژ نی؟!". *** پەڕی 308 تەم هەنار دۆ نان خورما مریشك. *** پەڕی 307 تەم بلیمەتێكم بینی ئەمڕۆ لە شەمەندەفەردا بلیمەتێكم بینی تەمەنی شەش ساڵ بوو، لە تەنیشتم دانیشتبوو و هاوكات كە شەمەندەفەرەكە هاوتەریبی قەراخی زەریا ئەی ئاژووشت و سەیری زەریام دەكرد ئەو لێمی ڕوانی و گوتی: ئێرە خۆش نییە. هەتی ئەوە یەكەمجار بوو درکم بهو راستییه دهکرد. *** ن. چاڕڵز بۆكۆفیسكی و.ن.ف *** پەڕی 306 شەم هەمیشە ئەو كەسانەی بە كارێكیان یان بە شتێكیان سەرسامت دەكەن و دەبنە هۆی ورووژاندنی ئافەریمت بۆیان، دڵنیا بە ئەو كەسانە بەو كارە بە رواڵەت جێی ئافەریمەیان، شوێن گومكێی تاوانێكیان دەكەن، زۆڵێتییەكیان دەشارنەوە، جا چ ئەو تاوان و زۆڵێتییەیان كردبێ چ بەتەما بن بیكەن. *** پەڕی 305 جەم ئەو كەسانەی ئەقڵتان نایانبڕێ بەڵام وا نانوێنن، ئەقڵتان نەیانبڕێ چوونكە وا دەنوێنن! *** پەڕی 304 رەم "بە
دژهۆنیم گوت: مرۆڤی سەردەم هەر جووڵەیەكی بە هۆشیاری و بە ئامانجەوە بكات كارێكی هونەرییە." مەبەستم لە هۆشیاری شتێكی سووك و چرووكە و مەبەستم لە ئامانجیش شتێكی وەك كەرە كەرە! *** پەڕی 303 هەم ئەوە كارێكی هونەرییە: "ئەوە..
ئەو شتەی لە ناو مێشكم دایە." ئێ! نایبینی؟! بۆ پێویستە بیبینی؟! *** پەڕی 302 هەم "دەیگێم
بۆ دەهێڵم لە هەر قۆناخێكی تەمەنمدا بم بە منداڵەكانم بە كەر بزانرێم؟!" بۆ نموونە شەوێ بە دزی مۆبایلەكەم لەبن سەرم دەست دەنێ و بچن پارەكەی سەری بە حەز حەزۆكی بەگان بدەن و لەبن سەرمی دانێنەوە و منیش پەخەمە پەخمە نەزانم دوو قرتەی قووندەر داگرم بۆوەی بزانم چەندەیان بەگانداوم؟! هەی لێت بەم زیندەگیی تەكنەلۆژی كە سەرت لە دار و بەرد شێواندووە و لە ئێستاوە مزگێنیی بە كەر زانرانی داهاتوومان لێ ناشارییەوە! *** پەڕی 301 كەم "كێشەكە
لەوەدایە ئەو رێگا و دەوارەی من بۆ هەڵقەندن و هەڵوەژاردن و هەڵتۆقاندنی ئەم "من"ە بڕیومە، زۆر ئاڵۆز و بڵۆز و پێچەڵاو پووچە." بۆیە بۆوەی تووشی كێشە نەبم دەبێ تا دنیا بە دنیایە دەمم داخەم و هیچ گوویەك بۆ ئەوی بەرامبەرم نەخۆم چوونكە دەزانم هەر گوو خواردنەكەم پێ دەمێنێتەوە! *** پەڕی 300 تەم بۆو قاحپەیەی هۆنراوەكانمی دزی بازێ ئەڵێن نابێ نامەتییەكانمان بێنینە نێو هۆنراوەوە بۆوەی هۆنراوە، رەسەن بمێنێ و جا شێرو رێویشی بۆ دێننەوە. بەڵام ئەی هاوار خودێ! دوانزە هۆنراوەم تێداچوو، وەكییانم نەییە و سەرەڕای ئەوە تۆ نیگارەكانیشمت بردووە، ئەویش باشترینەكانیان. جاوەرە فججە مەكە! ئەرێ تۆش گەرەكتە، وەكی دیتران بمشكێنییەوە؟ بۆ پارەكانت نەبردم؟ بەمن لە بەركی مرۆڤی سەرخۆش و كەلاك بەس چتی ئەوها دەدزرێ. جارێكی دیكە قۆڵی چەوتم لێكەوە دەنا پارەیەكی درشتم لێبەرە بەس تخووبی هۆنراوەكانم مەكەوەرەوە! خۆ من شكسپێر نیم. بەڵام دەزانم رۆژێ دادێ هەر بەفشە، نە هێمایەك ئەمێنێ، نە چتێك تر. لەلوەشا، تا دنیا بە دنیایە و تا تڕی ئاخری، پوول و پارە و قاحپە و سەرخۆش نابڕێتەوە. تۆمەس خوڵاش كاتێ پای نابووە بان پای ئەیوەت: وادیارە شاعیری زۆرم خستۆتەوە بەس هۆنراوەی زۆر نا! *** ن: چاڵز بۆكۆڤێسكی و: ن.ف *** پەڕی
299 هەم نزیك بە سەت و شەست
گیگم فیلم هەیە و ئەوە نزیك بە چوار
ساڵە هەر دەڵێم ئەمڕۆ نا سبەی دەرفەتێك هەڵدەكەوێ
و بە وردی یەك بەیەك
سەیریان دەكەم بەڵام نا ئیتر لەوە زیاتر
خۆم بە كەر نازانم دەزانم نە دەرفەت
دەبێ نە هیچ تەرەماشێك هەر بۆیە تەنها هونەرێك
كە دەتوانم بیكەم ئەوەیە یەك بەیەك ناوەكانیان
بێنم و لەسەر كۆمپیوتێڕەكەمیان
بسڕمەوە یەكەم دانە كە نزیك
بە سێ گیگ بوو ناوی "ئاگۆڕا"
بوو جا نازانم درووستم
خوێندەوە یان نا پێم وابێ فیلمێكی
خەیاڵی وێنجووڵییە. ئەوە دووهەم دانە
دەسڕمەوە با بزانم ناوی چییە ئەها "ئاڵ ئێ باوت مای مادێر" ئارەزووم لەلایە
و دەتوانم كەڵك لە
ئینگلیزی زانییەكەی ئەو وەرگرم بەڵام وا ناكەم و
هەوڵ دەدەم خۆم لایەكی
بەلایەكی دادەم بۆ وێنە فیلمی دووهەم
پێم وابێ باسی هەمووشتێك لەبارەی
دایكمەوە دەكات. نزیك بە پێنج گیگ
بوو بە وتەی باشوورییەكان چووە تەنەكەی خۆڵەكەوە. ئەوە "ئەمێلی"یش
دەسڕمەوە پێ دەچێ لەبارەی
كچێك دابێ كە ناوی ئەمێلییە، ئەی بابە هەشت گیگ
بوو! دەبێ ئەمیلی زۆر
تەڕو تەمیز بووبێت كە فیلمەكەی ئەوەندە
قورس بوو. ئەوەش "ئاڕتیست"
ئەوەیان ئیتر دەزانم
چییە، ئەوە فیلمە قوڕە
رەش و سپییە بوو كە پارەكە خەڵاتی یەكەمی
ئۆسكاری وەرگرت ئەوەش بە دۆڵێ دا. "بانیش مێنت" ئەوەیان هەر نازانم یانی
چیش، تەنانەت ناتوانم
خەیاڵیشمی بۆ وەجووڵە بەخەم و پێشبینیش بكەم. پێنج گیگ بوو. "ئایس ئیەجی سێ" ئەوەیانم بە ئینگلیزییەكەی
بینیوە ئەوەی لەلامە و بەتەمام
بیسڕمەوە و دوو گیگ دەبێ دوبلاژی فارسییەكەیەتی ئەو جارە ویستم هەندێكی
سەیر بكەم هەتی ئەو سەگبابانە
دڵداری دوو سمۆرەی وێنجووڵیشیان سانسۆڕ
كردووە هەتی ئەوانە چین؟! ئەو حەیوانانە. كارم بە بەشی سانسۆڕەكەی
نییە شەرت بێ خۆمان زۆر
بەهێزتر و جواترمان لە فارسییەكەی
دوبلاژ كردووە ئەویش ئەو فارسە
تڕ زلەی لە بواری دوبلاژدا
ئەو هەموو فشە فشەیان هەیە، هەر باشتر كە دەیسڕمەوە، تاقەتی ئەو تاقمە
پاوانخواز و باندە دوبلاژە نەگۆڕە قوڕەی ئێرانم نییە، بە دۆڵێ دا. فیلمی " چێڵد
ئاف دێ تراسیس..." لە چێڵد و ئاف و
دێیەكەی حاڵی بووم ئەوەی دیكەشی زۆر
دوور و درێژ بوو هەر بۆیە لێی گەڕام، گیگێكیش نابێ هەر بە قەبارەكەشی
را دیارە هێندە شتێكی خاوێن نییە ئەوەش فت. "دێ فاوڵ تەپاڵ" ئەوەش وا دیارە باسی
هەڵە و شت دەكات، دەی بەهەرحاڵ بەدۆڵێ
دا، چوار گیگ بوو. "دووبلە"؟ نازانم بۆ ناوی دووبلەیە تۆ بڵێی ئینگلیزییەكەشی
هەر ئەو ناوە بێ؟ باوەڕ ناكەم پێ دەچێ كاتی خۆی
مەسعوود كە ئەو فیلمانەی پێدام لە خۆڕا ناوی ئەو
فووڵدێرەی دووبلە نابێ. دوو گیگە با بڕوات. "ئینیستێین" ئەو ناوە قۆڕەی بە دۆڵێ دا. "فریدا" ئەوەیانم دیتووە حەك لە درۆیە ئەی بۆ هێشتوومەتەوە؟ خۆ من هەر فیلمێك
سەیری بكەم دەسڕمەوە دەی كوڕە ئەوە ویستم
بڕێك من من بكەم دەنا لەبەر ئەوە
هێشتوومەتەوە چوونكە پێم خۆش بوو چوونكە فریدا شێوەكار
بوو لەوانەی لەبەر ئەوەم
هێشتبێتەوە جارێكی دیكە سەیری بكەمەوە لەوانەشە بۆ خۆ نواندن
كە من فیلمی ئاوام هەیە و ئاڵوگۆڕی فیلمی لەگەڵ
ئەم و ئەو پێ بكەم. بەهەرحاڵ فریدای ئازیزیش بە
دۆڵێدا. فیلمی "گلۆریا" ئەوەیان بە ناوەكەی
را لە فیلمی چاك دەچێ، دیارە مانای ناوەكەی
نازانم تەنیا بە مۆسیقای
وشەكەرا دەڵێم هەست دەكەم فیلمێكی
هونەرییە، نە هیچم لەبارەیەوە
بیستووە نە هیچیشم لێ دیتووە ئەوەندە دەزانم هەستێكی
خۆشم بۆی هەیە. بای بای گلۆریا! "گرەی" ئەوەندە دەزانم حەڵقەی
ئاناتۆمی گرەی نییەو فیلمێكی پاڵەوانێتی
لە دەشت و دەرە و هەست دەكەم بینیومە جا نازانم، با ئەوەش فت بێ. "ئیف ئۆنلای" ئەم فیلمە پێم وابێ تێخە
و رێخەی زۆری تێدایە یانی فیلمێكی بەقەولی
سەردەمی گەنجی پڕ لە سەحنەیە لەبیرم بێ كەریمە
رەشەی خۆمان پێیدام هەست دەكەم جێگا
جێگاشم سەیر كردووە بەس بۆ ئەوەی بزانم
چی بە چییە و دواییە بەتاقەت زگی بۆ دادەم بەڵام دەی كوڕە ئەوە لەگەڵ ئەوەشمان
نەكرد. فیلمی "ئیرۆن
لێدی" كە دڵنیام لە دەربڕینی ناوەكەی
دا هەڵەم كردووە، فت. فیلمی "ماندۆلین"
لەو فیلمانەیە ئەگەر لە كۆڕێك دا
هەر لەخۆڕا باسی
فیلم بكرابایە و بگوترابایە ئەرێ
ئەو فیلمەت بینیوە لەوانەبوو بە درۆ
بمگوتبایە: ئااااااا ناوەكەی
زۆر ئاشانایە پێم وابێ دیتوومە، ئەرێ چۆن بوو؟ دەی لێی گەڕێ با ئەوەش وەك تڕی بن
گۆم بچێ. فیلمی "ماش"
ئەوە چ فیلمێكە؟ تەڕەماش! بە دۆڵەكەیدا! "میسینگ" ئەوەش نازانم چییە. خش! "فانتۆم ئاف ئۆپێڕا" باشە فانتۆم و ئۆپێرا
كوجا مەرحەبا؟ سەیرە بای بای كاك فانتۆم. "پۆست مەن" هەمان پۆستە چی خۆمان ئەوەش تاریف زۆر
بیستووە هەر لە خۆڕا وەبیر
ئەو فیلمە سیكسییەم دەخاتەوە كە بە نەوجەوانی
دووسێ جارم دیتبوو ئەو پۆستە چییەی
كە نامەی بۆ ماڵی هەركەس دەبرد دەستێكیشی دەگا. كاكی گانكەر ئەوەتۆش
بەدۆڵێدا. كارتۆنی "رانگۆ" وەڵام پێم حەیفە
ئەوەیان بسڕمەوە هەر بەتەما بووم
سەیری بكەم و دەرفەت نەبوو تا ئێرە تەنیا فیلمێك
كە بە خەفەتەوە دەیسڕمەوە ئەو كارتۆنەیە هێندەم لە تەلفزیۆن
رێكلامەكەی بینیوە وەختە قووندەر بم
بۆ بینینی بەڵام دەی ئەوەش لەوە. فیلمی "رۆمانسی"؟ نازانم، بەدۆڵێدا. فیلمی"..."
ئەوە بۆیە ناوم نەهێنا
چوونكە فیلمەكە توركی بوو و كاتی خۆی بەتەما
بووین لەو تەلەفزیۆنە قۆڕەی خۆمان دا بە
دوبلاژی كوردی بڵاوی بكەینەوە باش بوو نەمان كرد، بە ناو و جەد و ئابادیشییەوە
بە دۆڵێدا، تەنیا فیلمێكیش تا
بە ئێرە بە سوكنایی دڵەوە دەیسڕمەوە تف لە رەگەز پەرستیی
تورك و بژی ئازادی و سەربەستی
كوردانی باكوور. "شارۆن ستۆنی" ئەو ناوە هیچەی، فت بە! "دێ دڕامێرس" نازانم یانی چی، بای بای دێ و گوندی
دڕامێرسی بەڕێز. "ویرگەل ویلدریچ" و " زەنان و دۆختەران"
و " باد مارا
خواهەد بورد" و "بیا بهێشت را ببین" و "دەفتەرچەی خاترات" و "دونباڵە رەو" و "شێرلووك هۆڵمز" یش بە جارێك بە دۆڵێ
دا. تەنها "قاوەی
تاڵ"ی فارسەكان و "فلمە تڕاژدییەكەی مەحسوون" و " بەردەباران
كردنی سوڕەیا" دەهێڵمەوە و ئەو چەند شڕە فیلمەی
دیكەش كە هەر بایی ئەوە نین ناویشیان بێنم بە جارێكی بە چارەنووسی
تڕی بن گۆمیان دەبەم و دەڵێم: دەبڕۆن ملتان شكا
خۆ من ئەوە چوار ساڵە دەتانهێنم و دەتانبەم دەزانن چەندەتان
كات لێ كوشتووم هەی بەكەم بن! *** پەڕی 298 تەم شێعرە بەرنامەی 1 بەشی یەكەم - "لەبیرم بێ سبەی
بۆ پڕۆژەكەم سەردانی زاگرۆس بكەم." ئەو رستەیەی سەرەوە قسەی شەش مانگ لەوە پێشە چووم و پێشوازییەكی چاكم لێ كرا و پێیان گوتم باشە و چاوەوەڕوانی سپۆنسەر بكە. دوای چەند جار چوون و ئەملاو و ئەولا و پرسینی هەواڵی بوو بە چییی كارەكە و كڕینەوەی پڕۆژەكەم لەلایەن ئەوانەوە و دانی پارەیەكی هیچ لەبری پێشەكی پڕۆژەكە بە من
و دەمكوت كردنم ئەمڕۆ كە ئەوە بۆ حەوت مانگەی ئەو رووداوە دەچێ
من هێشتا هەر بێكارم و هاوسەرەكەم بەخێوم دەكات و كاك زەهاویی تڕەماشیش تەنانەت وەڵامی تەلەفۆنەكەشم
ناداتەوە. - "ئامادە كردنی پڕۆژە
بەرنامەی لەقاودانی ژن نەدیوێتییەكانی نێرەكانی ئەم نیشتمانە كە پێشتر لەلای خۆم بەناوی گەمژستان
تۆمار دەكرا و لەلای كەسانی دیكە وەك نامە و بابەتی رۆژنامەوانی
سەیر دەكرا و بەتەما بووم بیكەم بە كتێبێكی بەڵگەیی سەت و
پەنجا لاپەڕەیی بۆ سەرەوە ." - "وەرگێڕانی كتێبێكی
هەنەكدار (تەنز) و تێكهەڵكێشانی قسەكانی سكی خۆم وەك كۆمەڵێك
بابەت بۆ هەر جێیەك كە بۆم بڵاو بكەنەوە بۆ بەدەست هێنانی بڕێ پارە
و پوول بۆ بژێو و شتی وا." ئەو بەرنامەیەی سەرەوە هەمان ئەو بابەتانە بوون
كە بەتەما بووم بۆ ئاشكرا كردنی هەندێك ئیمەیلی ژن نەدیوەكانی ئەم
گەمژستانە و هەندێكی ئیمەیلی خۆم و هەندێك شێر و رێوی و لێكدانەوەی
خۆم بیكەم بە كتێبێكی هەنەكدار. وەرگێڕانەكانم به ناچاری و بۆ بژێو بە ناوی خوازراوی كچانەی نەسرینەوە
بە ئیمەیل بۆ كاك سەلامی ژنێ برام دەنارد بهشکم بهبۆنهی ژن مردوویهتییهکهی بۆم بڵاو بکاتهوه و بهم شێوهیه زیاتر لە سەت گرێ و ئوقدەی ئەو بەڕێزەم لە وەڵامی ئیمەیلەكانی دەست كەوت بەڵام سەرەرای ئەوە وازم هێنا و بە خۆم گوت كوڕە تێی هەڵدە حاشا لەو كتێبە و لە بۆتسی تاجی خۆ ئاوا بڕواتە پێشێ ههر دهڕواته پێشێ و خۆشم كەر دەبم. هەر بۆیە لهم خێره خۆش بووم و بۆ ئەوەی ئهو بابهت و كارانهم که به ناوی هەنەك ئامادەم كردوون بەزایە نەچن بەتەمام بەناوی خۆمەوە بۆ گۆڤاری رامانیان بنێرم و پێشنیاری كردنەوەی بەشێكی نوێ بەناوی هەنەكیان
پێ بدەم و پێیان بڵێم گۆڤارەكەتان لەمە بەدوا لەقەبارەی
كتێب دا چاپ بكەن با بەهاسانی لەناو كتێبخانەی كوردی دا جێی یبێتەوە خۆ گۆڤارەكەی ئێوە هەواڵ و بابەتی رۆژانەی ماوە
بەسەرچووی قۆڕ بڵاو ناكاتەوە كە هێشتا هەر قەبارەكەی وەك هی زەمانی تەیارە رەشەكەیە.
دیاره وک ماستاوێک دهنا کێ دهڵێ وایه.. - ناردنی بابەت بۆ پاشكۆی
هزر و هونەری خەبات بەناوی خۆمەوە بەشكم مادام بەناوی نەسرین بەهۆی ئەوەی لاقوزم پێ نیشان نەدان و بابەتەكانیان
بۆ بڵاو نەكردمەوە بەناوی خۆمەوە بۆم بڵاو بكەنەوە. ئەو رستەیەی خوارەوەم دوو حەفتە دوای ناردنی
بابەتكە نووسیوە: "بابەتێكم بڵاوبۆتەوە دەبێ بچم پارەكەی وەربگرم، پارەی مانگی نۆ" ئەم رستەیەی خوارەوەم دوو حەفتە دوای بڵاو بوونەوەی
یەكەم بابەتم نووسیوە: "دوو بابەتی دیكەشم بڵاو بۆوە و پارەكەشم وەرگرت خراپ نەبوو لە هیچ هەر چاك تر بوو، دوو مریشكی زیندووم پێ كڕی و هەر لەوێ سەم بڕین." - سەردانی رامان بۆ وەرگرتنی
پارەی چیرۆكی وانێك و هەمین و دانی چیرۆكی نوێ "هەم پارەم وەرگت هەم چیرۆكی نوێشم پێدان هەروەها پێشنیارم پێ كردوون گەر حەز بكەن بەشێكیان لەسەر هەنەك (تەز) بۆ بەڕێوە ببەم. لەبیریشم چوو پێشیناری بە كتێب كردنی قەبارەی گۆڤارەكەیان پێ بكەم," هێشتا هیچ هەواڵێكیان نییە، ئەوە قسەی مانگێك لەوە پێشە. - دۆزینەوە و ناردنی ئیمەیل
بۆ گۆڤارێكی كۆمەڵایەتی یان ژنان بۆ بڵاوكردنەوەی زنجیرە پەروەردەییەكەی منداڵان ئەو زنجیرەیەی دووسێ جاران لەسەر گەمژەییەكانی بەڕێوەبەرانی رۆژنامەكانی ئەم گەمژستانە
درێژەی نەكێشا و لە بڵاو بوونەوە و درێژە كێشانی وەستا. "جارێ كەس پێشوازی لێ نەكردووە، دەڵێم بینێرم بۆ رۆژنامەی ئاسۆ" ئەوە قسەی دوو حەفتە لەوە پێشە كە زنجیرەكەم بۆ زیاتر لە دە جێگا ناردبوو. رقم لە سەرنووسەری پێشووی ئاسۆیە چوونكە گوتبووی كاتی كۆرەوەكە یەك كەبابم لە پیاوەتی رۆژهەڵاتییەكان
خواردووە ها ئەوەش پارەی كەبابەكەتان و گوو بە پیاوەتیتان. "ههر لهم پێوهندیهدا خۆم و ئارەزوو چوونین بۆ گۆڤاری گوڵان بەڵام بەداخەوە لەوێش لەگەڵ دوو گەمژەی مێژوویی
بەرەورووبووین یەكەمیان سەنووسەر و ئەویتریان بەرپرسی لاپەرەی
كۆمەلایەتی بوو، زۆر بە دەگەمەن ئەوەندە مرۆڤی گەمژەم بینیوە، كە لە دەرگا دەهاتینە دەرێ هەستم بە قورساییەك
لەپشت سەرم كرد كە ئاوڕم داوە ئەو خانمە گەمژەیەی بەرپرسی لاپەڕەی
منداڵان خەریك بوو بە شەرەفی ئێمە پێ دەكەنی پێكەنینێكی زۆر سووك و رەق و ناخۆشی بۆ گاندەرەكەی دیکهی سەر كامپیتێڕەكەی بهر دهرگا كرد و ئێمەش لەوێ چووینە دەرێ. - پڕۆژەی بەرنامە تەلەفزیۆنییەكە
ئەگەر لەلایەن زاگرۆسیشەوە بەڕێوە نەچوو ئەوە دەیبەم
بۆ تەلەفزیۆنێكی دیكە." ئەوە قسەیهی سەروە هی پێش ئەوە بوو كە پارە حیزەكەم
بدەنێ و بەشێكی پڕۆژەكەم لێ بكڕنەوە. زاگرۆسی تڕن رۆژێك دەڵێ دووحەفتەی دیكە رۆژێك دەڵێ دوای رەمەزان رۆژێك دەڵێ دوای سەری ساڵی تازە دەست پێ دەكەین ئاخر كەی دەست پێ دەكەن هەی تڕنانە. ئەم قسەیەش هی پێنج شەش مانگ لەوە پێشە: "زاگرۆس بەتەمایە پڕۆژەكەم لێ بدزێ ئەورۆژە زەهاوی تەلەفۆنی بۆ كردم و گوتی: لەلای كەس دەنگێ مەكە بەرنامەكەی تۆ وەك بیرۆكە
شتێكی جوانە بەڵام دەبێ پێی زیاد بكەین، ئەم قسەیە یانی دەمانهەوێ لەبن دەستی خۆتی دەربێنین،
ئەوە دوومانگە من بێكارم و چاوەڕانی جەماعەتی
زاگرۆس دەكەم ئەگەر
ئاوا برواتە پێشێ من زۆر ناهومێد دەبم." ئهوه قسهی پێنج مانگ لهوه پێشه، - "لەبیر نەكردنی
سەردانی تەلەفزیۆنە ناوخۆییەكانیش." هەر دەستەو بەجێ ئەو رستەیەی سەرەوەم ئاوا رەت
كردۆتەوە: "لەوانەیە پێویست نەكات" ئەوە قسەی شەش مانگ لەوە پێشە، لەوانەیە هۆكاری ئەوەی سەردانی تەلەفزیۆنە ناوخۆییەكانم
بە پێویست نەزانیوە هی ئەوە بووبێت كە ئەوانم زۆر كەمتر لەوە بینیوە
كە من تێیاندا كار بكەم. هەر واشە لەوانەیەی بۆ چییە. ئەوە شەشە مانگە یەك تەلفزیۆنی ناوخۆیی نەچووم
بۆ كار چوونكە هەموویانم پێ فشەیە. تەنانەت دوای ئەوەی لە تیڤی ئیفێكت نەمام یەك جاریشم
سەردان نەكردنەوە درۆ نەبێ جارێكی دوای چوار مانگان سەردانێكی خێرام كردن و گوتم بەو پارانەی دەڵێن كار ناكەم ئەوان بەتەمابوون وەك ئەو حیزانەی خۆیان بە پارەیەكی
كەم كاریان بۆ بكەم بەڵام من بەكەم رازی نەبوو تەنانەت بە نرخی ئەوەی ئێستاش هەر بێكارم. وام چاو ترسێن كردوون هەر لێشم ناپرسنەوە هەرچەند ئەوكاتیش هەر من
باش حاڵم دەگرتن هەموویان لێم پڕ بوون ئەم چارەنووسە هەر دەبوایە رووی بدابایە. لێیان بێ منەت بووم. لێیان وەرەز ببووم. هیچ هەوڵێكم بۆ لەدەست نەدانی كارەكەم لەوێ نەدا. دەكرا بە هەندێك نەرمی بچووبایەمەوە سەر كارەكەم
بەڵام نا زۆریان لێ پڕ بووم و زۆرم لێ پڕ بوون بۆیە فت پێشم خۆشە كە وای لێ هاتووە. ئای که لهوێ رقم له شالیار ناوێک بوو ئهوکهسهی بووههۆی ههموو کێشهکانمان کهسێکی دووروو کهسێکی که له داهاتوودا زۆرتری لهسهر دهرۆم. - "پارەكەی كوردستانی
نوێم لەبیر نەچێ لێیان وەرگرمەوە" ئەو رەستەیەی سەرەوە قسەی شەش مانگ لەوە پێشە بە مەحموودم گوتبوو پارەكەم كە سەت و پەنجا هەزارە لەو سەگبابانە وەربگرەوە ئاخرییەكەی پێیان نەدامەوە و بە قوزەڵقۆرتیان كرد. زۆرم پێ خۆش بوو زانیار وەری گرتبایە ئاخر ئەو چەند جار زەحمەتی وەرگرتنی پارەکانی پێشووی بۆ
كێشابووم و هەستم دەكرد پێی قەرزدارم بۆیە بەویشم گوت بچێ لێیان بستێنێ ئەوانیش گوتبوویان باشە و دوایەش پێیان نەدابوو هەی بە زەهەری ماریان بێت كاكە حەقی خۆم بوو پارەی شەش بەشی رێكی زنجیرە پەروەردەییە جوانە
مەرگەكەم بوو. *** پەڕی 297 تەم شێعرە بەرنامەی 1 بەشی دووهەم - "پارەكەی حەمەم
لەبیر نەچێ لێی وەربگرمەوە 50 هەزارە" پێم خۆش نییە وابێتە بەرچاو كە من تڕ و منەت
دەكەم بەڵام زیاتر لە پەنجا دانە پەنجا هەزاریم تا بە ئێستا راستەو خۆ و دەستی و ناراستەوخۆ
و بە شێوەی جۆراوجۆر داوە بەم و بەو بەڵام تەنانەت نازانم بە كێشم داوە و چاوەڕوانی ئەوەشم
لەكەس نەبووە كە یەك فلسیشم بدەنەوە بەڵام بەشەرەف رێك لە باروودۆخێك حەمە پارەی
لێ بەقەرز وەرگرتین كە خۆشمان پارەمان پێویست بوو من بێكار بووم و ئارەزووش نەچووبۆوە سەر كار. بەگیانی نازانم كێ ئەگەر من دارا بم سەلماندوومە و دیسانیش دەیسەلمێنمەوە ئەگەر رۆژێك
پارەدار بم كەس بەقەد من یارمەتی ئەم و ئەو ناكات. -" لێم وەرگرتەوە." زۆرم پێ ناخۆش بوو لێم وەرگرتەوە حەزم دەكر هەرچەند بە قەرزیش لێی وەرگرتبووم
لێی وەرنەگرمەوە و خۆم لە گێلی بدەم و لەبیر خۆمی بەرمەوە پێم ناخۆش بوو كە تا پێی دامەوە یەك دووجارم
پێ گوت. - "پارەكەی كۆمپانیام
لەبیر نەچێ هی رێكلامەكان و هی سێ چوار هەڵقە پیاوەتییەكە لێیان بستێنم." ئەو قسەی سەرەوە هیچ كات نەهاتە چوونكە نە دڵم بڕوایی دا جارێكی دیكە بچمەوە
بۆ ئەو تەلەفزیۆنە قۆڕە و دەشمزانی كە ماڵم خوراوە و چاوم پێیان ناكەوێ. - "لێم ناوێن بە قوزەڵقۆرتیان
بێ." ئەوە رستەیەی سەرەوەم دوای چەند رۆژێك نووسی. - "نووسینی سیڤی بۆ
ئەو تەلەفزیۆنەی كە قەرارە وەزارەتی رۆشەنبیری بۆ منداڵانی دابمەزرێنێ." ئەوەش قسەی چەند مانگ لەوە پێشە بەڵام بەداخەوە تەنانەت وەڵامی ئیمەیلەكەشمیان نەداوە. - "ئامادە كردنی كتبێبی
گون و گاڵتە بۆ چاپ." ئەوە قسەی دەمێكە بەڵام ئێستا كتێبەكەم ئامادەكردووە و ناردوومە بۆ وەزارەتی
رۆشنبیری بۆ چاپ جا نازانم لەوێش پەسەند دەكرێ بۆ چاپ یان نا؟ - "هەوڵی نووسینی
یەكەم رۆمانی ژیانم." ئەوەش قسەی دەمێكە هەر ئەوكات چەند رۆژێك پێیەوە خەریك بووم و نزیك بە دە پازدە لاپەڕەیەكم نووسی بەڵام دیسانیش وەك زۆر بەی كارە نیوەچڵەكانی
دیكەم ئەویشم بە نیوەچڵی جێ هێشت بەڵام دڵنیام دەگەڕێمەوە سەری ئاخر چەند رۆژێكە قوونەجووڕەم تێ كەوتووە بۆ
درێژەدانی. درۆ نەبێ یەك دووجاری دیكەش هەوڵی نووسینی رۆمانم
داوە یەكیان بەناوی "یاد"، ئەوی دیكەیان بەناوی "مڵە"، یاد هیچ شتێكم لێی نەماوە بەڵام مڵە نزیك بە حەفتا هەشتا لاپەڕەی دەست
نووسیشم لێ نووسی بەڵام وازم لێ هێنا ئەگەر دەرفەت هەبێ و دڵ و دەروونم هەبێ ئەو دەكەم
بە دووهەم رۆمانی ژیانم ئەگینا ئەوە هیچ و ئەویش بەدۆڵێدا. - "ئەوە ماوەیەكە
بابەتی جاڕنامەی گەردوونی مافەكانی منداڵان لە رۆژنامەی ئاسۆ كە كاری منە بڵاو دەبێتەوە بە بێ ئەوەی تەنانەت ناویشم بهێنن. ئاوایە ئیتر." ئەوە قسەی یەك دوو مانگ لەوە پێشە. - "كار كردن بۆ رادیۆ،
پڕۆژەی رادیۆیی، خوێندنەوەی چیرۆكی شەو بۆ منداڵان یان ئامۆرژگاریی پەروەردەیی بۆ دیاك و باوكان
یان هەر شتێكی تر كە پێوەندی بە منداڵانەوە هەبێت
و بكرێت لە رێگەی رادیۆوە بكرێت." ئەم پێشنیارەم بە هێرۆ دا بەڵام ئەویش وەك زۆربەی رۆژهەڵاتییەكان كە گرفتاری دەردی لەبیر خۆبردنەوەن لەبیر خۆی بردەوە و ئەویش و زۆربەی ئەوكەسانەی من هەمیشە لەبیرم
بوون كە بە بانگكردنیان بۆ دووبلاژ شتێكیان دەست بكەوێ هەر جارێكیش یەكیشیان پێی نەگوتم ئەرێ كاكە تۆ ئەوە شەش حەوت مانگە
بێ كاری چ دەكەی با كارێكت بۆ ببینینەوە. - "كێشانەوەی شێوەكاری
بۆ چیرۆك و نەقاشیی منداڵان، لە رۆژنامە و گۆڤارەكانی هەرێم." ئەوەم پێشتر كردوو بەڵام بەڕاستی ئەمجارەیان بە ئانقەست نەچووم بەخۆم دەگوت: ئەوە مانگی یەك یان دوو دانە نەقاشیشم بڵاو بۆوە خۆ بەزیاد نەبێ دەبێ بۆ وەرگرتنی پارەكەیان ئەوەندەی پارەی كارێكیان خەرجی رێگا و كرێ تاكسی
بكەم. - "بردنی پڕۆژەیەك
بۆ تەلفزیۆنی هەولێر." زۆرم بیر لەو قسەیەی سەرەوە كردەوە دواتر بڕیارمدا هیچ پڕۆژەیەك بۆ سەتەلایتی هەولێر
نەبم ئاخر بەڕاستی شاشەیەكی پیس و بێ نرخ و هیچ و
پووچە مرۆڤ لە شاشەیەكی ئاوا بێ قیمەت بێ قیمەت دەبێ تەلفزیۆنێك كە بە ئەقڵییەتی سایقەكانی بەڕێوە
دەچێ چۆن دەبێ پیاو كاری تێدا بكات. - "كاركردن وەك دووبلێر
لە تەلەفزیۆنی جێم كوردی." خودا هەڵناگرێ مەسعوود تاكە كەسێك بوو كە لەدوای
بێكاری ئەو پێشنیاری كار كردنەی پێدام بەڵام وەك من بیستوومە ئەم تەلەفزیۆنە سەر بە
كۆماری ئیسلامی ئێرانە و جێی مەترسییە بۆیە زۆر تامەزرۆ نەبووم بچم كاریان لەگەڵ بكەم بۆیە نەچووم. - "پاك نووسی دەست
نووسەكانم." یەك دنیا تڕەهات و فشقیاتی دەست نووسم هەیە نازانم كەنگێ دەرەقەتی ئەوە دێم دانیشم تایپیان بكەم و لە فەوتانیان رزگار بكەم ئاخر كاكە هەرچی بێ فشە فشەكانی دەروونی منن هەرچەند بەشێكی زۆریانیشم بە شێوەی جۆراوجۆر
دووبارە لە كارە نوێیەكانمدا نووسیوەتەوە بەلام هیچ نییە هەر رۆژێك دێم و تایپیان دەكەمەوە ئاخر قەرارە بچین بۆ خاریج و ئەو هەمووشتەم خۆ پێ لە كۆڵ نادرێ لێرەش ناتوانم بەجێیان بێڵم دەزانم ئاو ئاو دەچێ. دەبێ زبڵە وەرەقەكانیشم لەبیر نەچێ چوونكە ئەوانیش شتی زۆریان تێدایە كە دەبێ تۆماریان بكەمەوە. - "چاو خشاندنەوەیەك
بەسەر دنیای منداڵان و پاك نووس كردنەوەی ئەو چیرۆكانەی بۆ دنیای منداڵانم
نووسیوە و دووبارە بڵاوكردنەوەیان لە وێبلاگی منداڵ." ئەمەش ئاواتێكی گەورەیە هەم كارەكانی سەردەمی پێشمەرگایەتیم كە بۆ منداڵانم
كردوون هەم سەردەمی دانیشتنم لە هەرێم دەبێ رۆژێك بێم و بە جوانی كاریان لەسەر بكەمەوە
و دووبارە بڵاویان بكەمەوە هەرچەند بەشێكی زۆری ئەوانەی هەرێمم لە وێبلاگی منداڵ دا بڵاو كردۆتەوە بەڵام هێشتاش بەشێكی زۆریشم ماوە كە بڵاوی بكەوە. - " بەردەوام مانەوە
لەسەر نووسینەوە ئەم بەرنامانە." ئەم قسەیە هەر هی ئێستا نییە بەڵكوو من لە سەردەمی مێرمنداڵیمەوە بەردەوام بەرنامەی رۆژانە و بەرنامەی چ بكەم و چ نەكەم دەنووسم. *** پەڕی
296 شەم ئامۆژگارییەكی هاوڕێیانە
بۆ زۆربەی گەنجان هەڕۆنە تەبەت. غارە وشترێ بكەن. لۆ خۆتان دەرزی ئایینی
وەخوێنن. قۆنەرەكانتان شین
كەن. ریش دانێن. دنیا بە بەلەمێكی
قاقەزی تێ تەقێنن. با رۆژانە رۆژنامەیەكی
وەك ساتێڕدێیئیوینینگ پۆستتان بۆ بێتە بەر دەرگا. تەنیا بە لای چەپی
چەنەتان چت بجوون. ژنی یەك پێ بێنن. ریشتان بە قۆتراش
بتاشن. ناوتان لەسەر پیلی
ژنە یەك پێكەتان بەخاڵ بكوتن. ددانەكانتان بە بەنزین
بشۆن. بە رۆژ بخەفەن. شەوگەل بەدارا رۆچن. ببنە سۆفی. ئارەق سەگی و ئاوجۆ
بخۆنەوە. سەرتان بخەنە بن
ئاو و ویۆلۆن بژەنن. لەبەر دەم مۆمە پەمەییەكان
سەمای سك بكەن. سەگەكەتان بتۆپێنن. خۆتان بۆ بوونە شارەوان
بپاڵێون. لە بۆشكە زیندەگێ
بكەن. بە تەور بە تەپڵی
سەرتان دادەن. لە بن باران گوڵە
مێلاقە بچێنن. بەڵام شێحر مەڵێن.
*** چارڵز
بۆكۆڤیسكی و:ن.ف *** پەڕی
295 جەم ی ا ز د ە س ا ڵ ە . . وەڕەزم! *** پەڕی
294 رەم تاقیم
كردۆتەوە هەمیشە
ئەو كەسانەی لە دەورووبەرمن، ئەو
كەسانەی برادەرمن كەسمن یان شتێكمن، ئیستیعداد
و زەرفیەت و تایبەتمەندیی دووركەوتنەوە
و هەڵوەشاندنەوەی پێوەندی و هاوسۆزیی
نێوان خۆم و خۆیان تێدا بەهێزترە تا پێچەوانەكەی. بڕاستی
مرۆڤ بۆ هێندە دابڕان خوازە؟! ئەویش
دابڕانێك نەك بۆ خۆ دۆزینەوە بەڵكوو
بۆ تۆ
بزركردن!؟ *** پەڕی
293 هەم رقم
لە گریان و پێكەنینە تف
لە هەموو هەستەكانی مرۆڤ لە
هەستی ئەوینی لە
هەستی نەفرەتی لە
هەستی بەزەیی چوونكە
هەموویان دەخەڵییان تێدا دەكرێ هەر
بۆیە تەنها
سڵاو لە هەستی ئێش و ژانی تاكە
هەستێكی كە دەخەڵی نازانێ! *** پەڕی
292 هەم شەوانە
كاتی خەو و بەیانیان كاتی رابوون بەرادەی
گیرۆدەیەكی دەرمانە هۆشبەرەكان كە
ترسەنۆكانە بڕیاری داوە وازیان لێ بێنێ لە
بالیفەكەم و پێخەفەكەم ددان چیڕدەكەم! *** پەڕی
291 كەم هەرچی
وتوومە، نووسیومە. بۆیە ئەو
وتەیەی دەڵێی: من وتوومە، من
نەموتووە چوونكە
ئەگەر من وتبام ئەوەتا
وەك ئەمە دەمنوونسی! *** پەڕی
290 دەم لەم
شارەدا لە قوزی دایكی بەربۆتەوە، بۆیە
ناڵێم "لەدایك بووە" چوونكە هەموو
لەدایك بەربوونەوەیەك لەدایك
بوون نییە. لەم
شارەدا شەیتانی بووە، ناڵێم
"خۆی ناسیوە" چوونكە خۆی
نەناسیوە. لەم
شارەدا بە گوێ هەڵكێشراوە، ناڵێم
"گەورە بووە" چوونكە دەزانم
قەت گەورە نابێ. لەم
شارەدا بە ملی ئەم شارەوە بووە، كەچی
تەنانەت سێ
شەقام و سێ
شوێنی ئەم شارە پێ نازانێ! *** پەڕی
289 هەم هۆكاری
پەتک كرانمان لەلایەن پەتك كەرانەوە: هی
هاوشێوە بوونمان و باو
بوونمان و ئاسایی
بوونمان و رەشە
بوونمان و ساویلكە
بوونمان و خۆفرۆش
بوونمان و ترسەنۆك
بوونمان و هی
كەرێتی و سەگ و سەگبابی و گەوادی
و بێ شەرەفیمانە دەنا بۆ دەبێ پەتك بكرێین ئاخر! خۆ
ئێمە تاژی راوێ نین دەیگێم؟! *** پەڕی
288 تەم ئەوان
گیا خۆرەكان دەڵێن: "ئێمە لە بنچینە و بنەڕەتەوە گیا خۆر بوووین و باو
باپیران و بنەچەكمان گۆشت خۆر نەبووون." ئەمنی
گووخۆریش دەڵێم: "بۆ گەڵا، لق و پۆپ، میوە و جەستەی گیاكان گۆشت
و لەشی پڕ لە گیانی ئەوان نییە ئاخر؟!" *** پەڕی
287 تەم لە
دەفتەرە بۆهاتەكەی بن سەرم كە
بۆ تۆمار كردنی بۆهاتەكانی
دۆخی زیندەخەویمم داناوە رستەیەكی
ئاڵۆز و بێ سەرەوبەرەم نووسیوە كە
هەرچی دەكەم نە
بۆم دەخوێندرێتەوە نە
بۆم سەرێك دەخرێتەوە نە
لێی حاڵی دەبم! من
دڵنیام ئەو رستەیە گەورەترین
و بەهێزترین و كاریگەرترین رستەی
تا بە ئەمڕۆی ژیانی مرۆڤایەتییە كە
بەداخەوە لەگەڵ ئەوەی خەتی
خۆشمە پێم ناخوێندرێتەوە! *** پەڕی
286 شەم بۆ
ئەوەی كاتەكانت بە فیڕۆ نەچێ لە
كاتێكدا كە كەسێك هاتووە بیدوێنی بەر
لە هەمووشتێك وای دابنێ ئەو كەسە گەمژەیە و هیچ
ژیرێتییەكی بۆ تۆ پێنییە و دواترەكەی
كورتی ببڕەوەو شوێنی
رووداوەكە بەخێرایی بەجێ بێڵە، نەكەی
وا بزانی خۆت ژیری و بە دواندنی كاتەكانت بە فیڕۆ بدەی! *** پەڕی
285 جەم - دابەزین هەیە! ((دەڵێی بە زۆر گاویانە دەنگی
دەرنایە)) - دادەبەزێ! ((بە من چی
لەخۆڕا خۆم مشەوەش كردووە؟!)) قنگم
دابەزی، قنگم
محەجەبە بوو! *** پەڕی
284 رەم چیرۆكی
ئەو كابرایەی گرێی
لە بیر چووبۆوە و بە
قەیتانەكانی پێڵاوەكانی را بەوشتەی زانی بوو. *** پەڕی
283 هەم كاتێك
دڵم دەشكێ و دەچم لەبەر ئاوێنە چاو لە چاوەكانم دەكەم چەندە
چاوەكانم لە چاوەكانی دایكم دەچێ خودایە!!! *** پەڕی 282 هەم هەمیشە ئەو كەسانەی لە دەورووبەرتن
و رێك ئەو كارە دەكەن كە تۆش دەیكەی، بایخ و گەورەیی كارەكانی تۆ نابینن. ئەوان یان كاردزی لە بۆسە دانیشتوون، یان كوێری بە دانستەن، یان نەیاری یارنوێنن، یان ئێرەیی كەری كەرن و كە دەبینن بۆخۆیان هیچ گوویەك
نین حەز ناكەن تۆش ببی بە هیچ گوویەك! *** پەڕی 281 كەم مرۆڤ لە رەگەوە شتێكی رەگ ئەوەی ماستاو چییە، هەرچی شێعر و مێعر و بەستە و ماستاوی خەستی نووسینییە بۆ دایكی نووسییه، بەبێ ئەوەی بۆی گرنگ بی كە ئاخر باوكیشی لەوانەیە دڵی ناسكی بە نەهێنی بەخۆی بمێنی كەوا بێ ئەمەكی توخمی تۆخی خۆی ئەبینی! *** پەڕی 280 هەم بێ فڕ! كە رەخنەت لێ دەگرم دەبێ بمری ئەگەر نەیەی دەستم نەگری و نەڵێی: "سپاس بۆوەی بەخۆڕایی ئاسۆی تێڕوانینی منی بەرتەسك
بینی دوگمت فراوان كرد!" *** پەڕی 279 هەم هۆكاری ئەوەی كەسانی ناودار دوای مەرگیان ناودارییەكەیان
دەردەكەوێ بۆ ئەوە ناگەڕێتەوە كە ئەوان لەپێش خەڵكی سەردەمی خۆیان ژیابێتن
و لەوان تێگەیشتووتر بووبێتن و
لەوقسانە. خۆ خەڵكی هەموو سەردەمەكان دواكەوتوو
و گەمژە و ناتێگەیشتوو نەبوون! هۆكاری ئەوەی كەسانی ناودار دوای مەرگیان ناودارییەكەیان
دەردەكەوێ بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە كە ئەوان وەك بەناوبانگەكانی سەردەمی
خۆیان دەست و پێوەند و جاش و دەروێش و بولبولیان نەبووە تا كارەكانیان بۆ لە هەڵا بدەن! گەر ئەمڕۆ ناو و ناوبانگت هەیە
جوان سەرنج بدە خۆت تەنها بەخۆت بەناوبانگ بوووی
یان ماستاو چییەكان وایان لێ كردوووی؟! چوونكوو كە مردی دووتڕ بە گۆڕت ماستاوچی چی و شتی چی؟! ئەوەی كردووتە دەچێ بەدۆڵا ئەوان بۆ ئێسكت كلكیان لەقاندۆ نەك بۆ بەهێزی و بە پێزی تێكستت! تۆی بەناو بانگ و بە دەست و پێوەند
ئەمڕۆ دەمری و ئەوی بێ ناو بانگ، بێ دەست و پێوەند، بێ جارش و دەروێش لە دایك دەبێ لە دوای مەرگی تۆ! *** پەڕی 278 تەم پێمان دەڵێن ئێرە نیشتمانی خۆتانە
كەچی هەر چەند مانگ جارێك دەبێ بۆ نوێ كردنەوەی پێناسەی
پەنابەرییەكەمان كۆڵێك پارەی هاتووچۆ و وێنەی سەمەرە و پشكنینی خوێن و بگرە و بەردەی دیكە بدەین و یەك دنیا دەمووچاوی ترشاوی هەمووكەس
بە خراپ بینی رەگ مل هەڵتۆقاو بە ترس و هەستیارییەوە تێ پەڕ
بكەین و كە لە تۆقێنەر خانەكەشیان هاتینە دەرێ بە خۆمان بڵێین: ئاخ نیشتمان...! *** پهڕی 277 تهم شێعرێك و دوو وەرگێڕان (1) بەڕێز بە بەردەوام ئەو داواكارییەمان
لێ دەكرێ كە رێز لە بۆچوونەكانی
خەڵك بگرین و لێیان
تێ بگەین بەبێ ئەوەی بەلامانەوە
گرنگ بێت كە ئەو بۆچوونانە چەندە كۆنەپارێزانە و گەمژانە و قۆڕن. داواكاری ئەوەمان
لێ دەكەن كە كەرێتییەكانیان و ژیانی زبڵین و پڕ
لە دۆڕانیان بە رێزەوە لێك بدەینەوە، بەتایبەت هی پیرەكان. بەڵام تەمەن تاكە سامانی مرۆڤە كاكە ئەوان سەقەت
پیر بوون، بۆخۆشیان نەیانزانیوە
بۆچی ژیاون، ئەوان تەپیان لە
بینین و لە هیچ شتێك نەپێكاوە. خەتای خۆیان نەبووە؟ ئەی خەتای كێ بووە؟ خەتای من؟! بەردەوام داوام لێ
دەكرێ كە راو بۆچوونی خۆمیان
لێ بشارمەوە لەبەرامبەر ئەواندا
نەیەمە گۆ دەمم داخەم لەترسان لە ترسانیان. تەمەن، تاوان نییە بەڵام هەی بەكەم
بێ ژیانی بە دانستە خەسار كراو ئەویش نەك یەك و
دوان ئەو هەموو ژیانە
بەفیڕۆ چووە بەڵێ، ئەمەیان خودی تاوانە! ن. چارڵز بووكۆڤیسكی وەگێڕانی لە فارسییەوە/ ن.ف *** (2) میهرهبان به هەمیشە داوامان لێدەکەن لە روانگەی کەسانی
تر تێبگەین و رێزیان لێبگرین, داوامان لێدەکەن له ئامۆژگاری و تەجرەبەکانیان هەرچەندە گەمژانە و چەپەڵ و کۆنەپەرستانەش بن بە چاوێکی میهرەبان
و بهخشهنده بڕوانین داوامان لێدەکەن لە سەرجەمی هەڵەتی
ژیانیان لە سەرجەمی حەیف
و خەساریان تێبگەین و تەمەنی پیریان رهچاو
بگرین بەڵام تەمەنی ههر
کهس سەرجەمی کردەوهکانیهتی ئەوانەی تەمەنێک
به خراپی ژیاون بە چاوێکی روون
و کراوە نەیانبینیوە چاوی خۆیان لە واقیعییەت
بەستووە خەتای خۆیان نییە؟
ئەی خەتای کێیە؟ خەتای من؟ من دەبێ بترسێم و روانگەی خۆم حهشار
دهم تا ئەوان نەترسێن؟ نەخێر، پیری تاوان نییە بەڵام بەدەستی خۆت ژیانت لە نێو هەزاران
کەسی وەک خۆت بەخەسار دەی، بەڵێ ئەوە ههمیشه
تاوانە. وهرگێڕ: ح. جهوههری له ئنگلیسیهوه *** پەڕی
276 شەم دوو
وەرگێڕان بۆ ئەم شێعرەی چالز بۆكاوێسكی: good
weather is
like good
women-- it
doesn't always happen and
when it does it
doesn't always
last. man
is more
stable: if
he's bad there's
more chance he'll
stay that way, or
if he's good he
might hang on, but
a woman is
changed by children age diet conversation sex the
moon the
absence or presence
of sun or
good times. a
woman must be nursed into
subsistence by
love here
a man can become stronger by
being hated. (1) هەوای
باش وەك ژنی
باش وایە بە
بەردەوامی دەست ناكەوێ كاتێكیش
دەست دەكەوێ زۆر
بەرگە ناگرێ. بەڵام
پیاو بەرگەی
زیاتر دەگرێ. گەر
خراپ بێ دەتوانێ
بۆ ماوەیەكی زۆر خراپ بمێنێ گەر
باشیش بێ وازوو
خراپ نابێ. بەڵام
ژن دەگۆڕێ بە منداڵ بە
تەمەن بە
پارێز بە
سێكس بە
قسە بە
مانگ بە
بوون و نەبوونی خۆر بە
كاتی خۆش. ژن
دەبێ ئاگات لێ بێت بە
ئەوین لە
كاتێك دا كە پیاو دەتوانێ
بەهێزتر بێ بە
بوونی نەیار! وەرگێڕانی
لە فارسییەوە ن.ف (2) ههوای
باش وهکوو ژنی
باشه ههمیشه
له ئارا دا نیه و کاتێتکیش
له ئارا دایه بهردهوام
نییه پیاو بهردهوامتره چاک
یا خراپ بێ رهوتی
خۆی زوو به زوو ناگۆڕێ بهڵام
ژن به زۆر شت دهگۆڕێ به منداڵ تهمهن پارێز قسهوباس سێکس مانگی
چارده بوون
و نهبوونی خۆرهتاو
یا کاتی خۆش. ژن
دهبێ به
خۆشهویستی ئارام
کرێتهوه بهڵام
پیاو به
نهفرهتی ئهغیار بههێزتر
دهبێ. وەرگێڕانی
لە ئینگلیزییەوە ح. جەوهەری *** پەڕی 275 جەم یەكەمین شێعرە قسەی - هەورامی – دادایی- م: دیشا دهنگه دهنگێو مهی شا عهباس چنی وهزیرهکهیش واتش دا با بلمێ چوهر بزانمێ کێنێ چێش ماچا پاسه ههم کۆچێو جه وهختهکهیما ویهرۆ و ههم مزانمێچ که خهڵک چێش ڤیهرۆ دڵشهنه لوهینه دڵێ وێرانهکهی دیشا شا عهباس و وهزیرهکهش سڵامشا کهرژوو ئاژێچێ سڵامهکهشا ئهساوه شا عهباسیچ ماچۆ دهی ئاواتهکاتا واچدێ با ئیمهیچ بژنهومێشا کابراچ ئاماوه جواب و ماچۆ وهڵڵا... *** پەڕی 274 رەم دووهەمین شێعری كەلهوڕی- م: پرسین خوهنین نووسان هەر بۆ نوا چین دین گەلێ قورسە دڵی ئێمەیان ریوكان و چین جواودان وهتن شنهفتن دین چووی گەرەكەن زیایە كلی كە بۆ من قەبوول كەم خوهنسن چڕین ساڵیەل وەڕین جەن وەپا كەیدن بە دیوا كەفتین نووڕسن هاوارکردن گیرسن خەنی لە خەنە و وەرەو دوویا چووگین و دەن دێ خه نین رِمانن خسن دەنێ وەرەونووا گەورابین و بویچگ بینەو خهفتن ههڵسیان نیشتن دەرچین و دیل بینەو وەرەو نوا چین و رێکردن دهوین چێن وەرەو دوویا گەڕاینەو رمیاین و هیزگردینەو هاتن ههڵگهردیان خواردن چینە پیر مردن و جیمان پێ تەسك كرد وە بوونەی هاتن چووەلت مژین کیشان ههڵپرِگه کردن بوونە تینی چووەلم گشت دیانم وەرین وەرین و كەفتن ئاو نەیمەسەی جهمه و کردن وه دارا کردن لەدەسداین باوگ و داڵك دارسان ههڵگرتن هێزدان له كوێنهی ری بیلا بچم گردهوکردن ئهرا هاوردنه لهیوا هاوردیه لهى ڕووژه جیهان ڕاسهو بوى سقانم قورسە بی بە شەوەكی و من سێفێ كەفتە خوار هویر داقەی بوین شوو هات و شوو چوو شەكەت بین و وەهار و زمسان و تاوسان توویەنس لە شوون خۆت بێسە دووس و دووژمن وەرەو نووا چین خووا مەرشنە رووڵەی بی باوگ بی خێو دویر لە وە وە پێتەو با نەتوویەنس رەنین تر من چەرمی و تۆ سیە یەی جار تەرەك زوی زوی وەرج لە گیشتی لە شوون ترەك ئەگەر هاتی تۆ لە سوومارەی هیورمان هیمان دەم شوەكی فەتار زیو نەهاتی و سزیا دڵم چیت بۆ بسەنم لە شاری رەیینی؟! *** پەڕی 273 هەم تف لەو سەردەمە كە زیاتر بیری مردووكانی
تێدا دەكەم تا زیندووەكان! *** من چەندە خۆڕاگرم! من چەندە خۆڕاگرم! من چەندە خۆڕاگرم كە ئەو مەلزەمە (جوزوە)
سەمەرانە دەخوێنم و لەبەریان دەكەم و فججە ناكەم؟!! *** لەم وڵاتە خۆزگەم دەخواست بەڕاستی خۆزگەم دەخواست هەر زۆر زۆر بەڕاستی
خۆزگەم دەخواست تەنیا گەر بۆ یەك جاریش
بووبێ بۆ یەك جار تەنیا یەك نەفەر یەك نەفەر و هیچی دیكە سەرنجم رابكێشێ! *** قسەكەتم قەبووڵ نییە گوو مەخۆ دەڵێم: گوو مەخۆ! دە باشە بیخۆ! *** كاتێك بیر و باوەڕی خۆت بە ئاسوودەیی و بە تێرو تەسەلی بۆ من
باس دەكەی و گوێ بۆ بیر و باوەڕی من
راناگری هەر دەتوانم ئەوەندەت
پێ بڵێم: دەتگێم! *** دوای چوونە ناو 6
مانگەی بێكاریمەوە بە ناوێكی كچانەوە 3 ئیمەیلم بۆ 3 شوێن نارد و گوتم: لە
هیچ بوارێك هیچ نازانم، كارم دەدەنێ؟! 30 ئیمەیلی داوەت بە
كارم بۆ هات. دوای چوونە ناو 6
مانگەی بێكاریمەوە بە ناوێكی كوڕانەوە 30 ئیمەیلم بۆ 30 شوێن نارد و گوتم:
لە بواری خۆمدا هیچ نییە نەیزانم، كارم دەدەنێ؟ 3 نامەی هەڕەشە ئامێزم
بۆ هات: یەكەم: خۆزگە كچ
بوایەی! دووهەم: خۆزگە كچ
بوایەی! سێهەم: جارێكی دیكە
ئیمەیلمان بۆ نەنێری! *** پەڕی 272 هەم پش پش باران دهبارێ جا ميرزا، له باشووری قهشمهرئاوا، جگه له كاناڵه ئاسمانییهكان،
له چهند ساڵی رابردوودا، بهسهریهكهوه زیاتر له 50 كاناڵی تهلهفزیۆنیی
ناوخۆیی دامهزراون و پهخش یان وهشانیان ههیه ـ لهگهڵ ئهوهی ئهو شتهی دهمههوێ
لێرهدا باسی بكهم كورد گوتهنی جۆرێك نانوودۆبڕیی خۆشمی بهدواوهیه، بهڵام سهرباقی
ئهوهش ناتوانم چاوی قهشمهرییانهمی لێ گێل بكهم و بهخۆم بڵێم چوونكه خۆشم
لهم رێگهیهوه نانێكم دهست دهكهوێ خهڵك چاوی دهرێ چهند نانی لێ دهسووتێ!!!
ههربۆیه دهیڵێم چش لهو نانهش ـ بهرنامهكانی
ئهم كاناڵانه به گشتی پێك هاتوون له: پهخشی سهرلهبهیانیی قوڕئان، گۆرانی
كوردی و ناكوردی، بڵاوكردنهوهی فیلمی ژێرنووس كراوی عههرهبی و كوردی، دوبلاژی
عهڵقه یان سڕیاڵه فارسی و توركی و عهرهبییهكان، ههروهها تاق و لۆقه تهلهفزۆنیش
ههڵدهكهوێ كه یهك تۆز زیاتر لهوانهی ئێمه باسمان كردن بڵاو دهكهنهوه!
بهڵام بهگشتی ئهوانه بهرنامهكانیانن. لهم
50 تهلهفزۆنهش رێك 50 دانهیان بهشێكیان ههیه بهناوی "SMS " كه نهوارێكی
باریكه كه یان لهسهرهوه یان له خوارهوهی تهلهفزیۆنهكان SMS " ی هاووڵاتیانی
تێدا بڵاو دهكرێتهوه كه كهمترین SMS "ێك كه رۆژانه بۆ ئهم تهلهفزیۆنانه دهچێ
ههر تهلهفزیۆنهی 5 ههزاردانهیه، ههر SMS "ێكیش 20 سێنت واته
نزیك 250 دینار و نزیك 200 تمهنی تێدهچێ! بهشێوهیهكی گشتی، واته ئهگهر
ئامارێكی گۆترهی نزیك به راستی بۆ دابنێین دهبێ بڵێین ههر بینهرێكی ئهم
كاناڵانه رۆژانه 20 "SMS " دهنێرێت بۆ كاناڵه خۆشهویستهكهی خۆی و
ههندێكیان نزیكهی رۆژی 50 "SMS "یش دهنێرن، زۆربهی ئهو كهسانهی SMS "دهنێرن كوڕ و كچی
گهنجن، ههندێك جار بینراوه كه كهسانی بهساڵاچووش SMS " دهنێرن، ئێوه
بێننه پێش چاوی خۆتان باوكێك له كن كوڕ و كچه گهنجهكهی خهریكه SMS " دهنێرێ بۆ تهلهفزیۆنێك
و كچ و كوڕهكهشی ههر دهینێرن بۆ ئهم تهلهفزیۆنه و لهوانهشه شهڕه SMS " لهگهڵ یهكتریش
بكهن و هیچیان بهوی دیكهشیان نهزانن! زۆر سهیره وانییه؟ جا لهههمووی سهیرتر
سهیری ئهم SMS "سانه بكهن بزانن بهگشتی ناوهرۆكیان چین و چییان تێدا
باس دهكرێ، ئهو چهند SMS "هی خوارهوه جوانترین و رێك و پێك ترین SMS "هكان بوون كه
پێم ههڵبژێردراوه و پێم وابێ رووی مهجلیسیان ههیه كه بڵاویان بكهمهوه، ئهوهش
SMS "هكان: $ من كوڕێكی باڵابهرزی قسهخۆشم بۆ
كچێكی بهوهفا دهگهڕێم# چاوهڕوانی وهڵام$ من كچێكی دڵشكاوم بۆ كوڕێكی قۆزی
شیك پۆشی لووت بهرز دهگهڕێم# چاوهڕوانی وهڵام$ من بێزار شادان تهمهن 17 ساڵ
حهزم له كچێكی چاوشینی دهوڵهمهنده# چاوهڕوانی وهڵام$ من گۆڤهند كافكا تهمهن
19 ساڵ حهزم له كوڕێكی دهنگ خۆشه# چاوهڕوانی وهڵام$ من رامبۆ ماملێ حهزم له
كچێكی مهحهجهبهی سپی و سۆڵ و ناسكۆكهیه# چاوهڕوانی وهڵام$ من ژینۆ دهمههراش
حهزم له كوڕێكی بێ دهنگی گێلی گوناحی فهحهیه# چاوهڕوانی وهڵام$ من وهردی
بارشێلۆنا داوای گۆرانی " وهی وهی" خوله سمێل دهكهم# تكایه چاوهڕوانم$
من ههناسه ریاڵی حهزم له گۆرانی " پش پش باران دهبارێ" ی فاته
داییرهیه# تكایه چاوهڕوانم! میرزا
جا با قسهیهكی خۆشت بۆ بكهم، مامه رهشهی خۆمان دهناسی؟ ئا ئا! كوڕه مامه
رهشه هاتۆته لای خۆمان، هاتۆته شاری قهڵاو ئەوەكەی دیكە! هاتۆ بۆ ئهو تهلهفزیۆنهی
ئێمه كاری لێ دهكهین، لهوێ دامهزراوه، جا خۆشییهكهی لێرهوه دهست پێ دهكات،
مامه رهشه دوای ئهوهی هاته تهلهفزیۆن لهبهشی پهخش یانی وهشان دامهزرا،
ئهویش شیفتی شهو، یانی شیفتی شهڕه ئێس ئێم ئێس! خۆشترهكهی لێرهوه دهست پێ
دهكات، دوای ئهوهی دامهزرا شتی خۆشی لێ قهوما، با ههندێكیانت بۆ باس بكهم،
چوونكه زۆر له كارهكه شارهزا نهببوو ههر شهوه و گووكارییهكی لهپته دهردهچوو،
بۆ وێنه شهوێكی نازانم خهریكی چی ببوو و بۆچی ئاگای له شریتی ئێس ئێم ئێسی نهمابوو،
بهڵێ جهماعهتی مادامۆلئێسێمئێسيش بهههلیان زانیبوو و دهتسیان كردبوو به ناردنی
شتی ههلهق و مهلهق، ئهوه مامه رهشهش ئاگای له هیچ نییه، یهك نووسی
بووی: له ههموو بینهرانی ئهم تهلهفزیۆنه بم! یهكی دیكه نووسی بووی: دایك
و خوشكی ههرچی بینهری ئهو كاناڵهیه بههـ بههـ لهو قسانه! یهكی دیكه
نووسی بووی: كاك فڵانی لهبیرته له فڵانه شوێنه وام لێ كردی!؟ یهكی دیكه
نووسی بووی:... كوڕه
جا چییان نهنووسی بوو؟! كاكه ئاغای بهماڵم رهشه ئهوه ههر دهڵێی لهم
دنیایهش دا نهماوه، شهڕ جنێوێك ببوو نهبێتهوه ههر تف بوو نێوچاوانی ئهم
و ئهوی سواخ دهدا! ئهو شهوه هیچ، بهڵام بهیانی خهڵكێكی زۆر هاتبوون بهربینگیان
به تهلهفزۆیۆن و كارمهندهكانی تهلهفزیۆن گرتووبوو و گوتبوویان بهس بزانین
ئهو شهوه كێ لهسهر پهخش بووه ئێمه هیچمان ناوێ! كوڕه میرزا ههڕهشهی
كوشتنیان لێ كردبوو، گوتبوویان: واو وای لێ دهكهین! ئێستاش ههڕهشهی گیانی لهسهره
فهقیره! كوڕهكانی تهلهفزیۆنیش ناوی كهسێكی خهیاڵییان پێ دابوو و گوتبوویان
ئهوه كابرایهكی خاریجییه و جارو باره دێته ئێرهو لهو قسانه حاڵی نابێ،
بۆیه جارێ كهرهكانیان وازیان هێناوه، جا ماوهتهوه سهگهكانیان ئهوان باوهڕ
ناكهن و ئاخرییهكهی دهترسم گازێك شتێك له قولاپهی رهشه بگرن! 2010 *** گووخانهی فولكلۆريی من و عهتای نێو دهوڵهتی ئهو رۆژه چوومه بهر
ئاوێنه و چاوێكم له بهژن و بازوو و مهچهك و باهۆی خۆم كرد و به خۆمم گوت: وهڵاهی
خۆ ئهو "كاوهی ئاسنگهر"هی كه باسی دهكهن، ئهویش ههر به قهت
تۆی شان و باهۆ ههبووه! ههر بۆیه به خێرایی
له خۆبایی بووم و به باقهیهك سمێڵهوه، ههستام چووم بۆ ئاسنگهرییهكانی ههولێر.
سهرم به ههر ئاسنگهرییهك دا دهكرد، لهڕێوه دهمگوت: ئهرێ خاره شاگردوو
ناوێ؟! ئهو رۆژه ههرچی
ئاسنگهریی ههولێر بوو چووم، بهڵام بهداخهوه هیچیان شاگردیان نهدهویست! تێدا مابووم بچم بهدوای
چ كارێكی دیكه دا بگهڕێم!؟ لهو فكر و خهیاڵاتانهدا
بووم كه لهپڕ، عهتا كۆمهڵهی هاوڕێم لێم وهژوور كهوت، دهی دوای چاك و چۆنی
و ئهملا و ئهولا، به عهتام گوت: كوڕه براله بێكارم و سهرم لێ ماساوه، ئهرێ
بۆ كارێك شتێكم بۆ نادۆزییهوه؟ عهتای بهستهزمانی
له خۆم خرابتریش، ههناسهیهكی قووڵی ههڵكێشا و زۆر به ناهومێدییهوه گوتی:
حه..ح! وهڵا باشه! به خوای بهكهسێكی خاوێن دهڵێی كارت بۆ بدۆزێتهوه! گوتم: بۆ؟ گوتی: ئهی ئابرا ناڵێی
من بهم كهڕهی بهیانییه له ماڵی ئێوه چی دهكهم؟! ئهگهر خۆم كارم بوایه
لێره چیم دهكرد؟! ئهوه وام دانابوو بهشكم تۆ كارێك بۆ من بدۆزییهوه! حه..ی!
حهی!!! دهی سهرتان
ناهێشێنم، من و ئابرا عهتا دانیشتین بۆ تهگبیر كردن! تهگبیرێك له من و تهگبیرێك
لهو، تا بهڵكوو كارێك ئیشێك شتێك بدۆزینهوه و بهیهكهوه خۆمانی پێوه خهریك
بكهین. عهتا ههندێك
پێشنیاری وهك: فرۆشتنی ئهسباب بازی و بووكهڵهی منداڵان و واكسی و رێزهنان
فرۆشی و لهو جۆره شتانهی پێ كردم و رووی كرده من و گوتی: نهزهرت چهس؟! منیش
وهك ئهوهی له نێو كۆمهڵێك پیاو ماقووڵ و شتی وا لێم بهر بووبێت، خۆم كڕ كرد
و لهبهر خۆمهوه بهبێ دهنگی له دڵی خۆمدا گوتم: پف ف ف...! وهڵا باشه،
كوڕه ئهگهر من پیاوی ئهو كارانه بوایهم بۆ خوا لهونی لێ گۆڕی بووم ههستم
بێم بۆ ئهم بهقوڕێ گیراوه بۆ پێشمهرگایهتی؟! گوتم: نا.. نا! كاكه
ئهوه بۆ ئێمه نابێت، خۆ ناڵێم ئێمه زۆر موتهشهخس و پیاو ماقووڵین، نا.. لهبهر
ئهوه نییه! لهبهر ئهوه نییه بڵێم: پێم عهیبه و حهیامان دهچێ، حاڵه
یان حیسابه و لهو جۆره قسانه! نا..! لهبهر ئهوه دهڵێم: ئهگهر ئێمه ئهو
كارانه بكهین، لهوانهیه نان و دۆی ئهو خهڵكه ههژار و قووڕ بهسهرهش
ببڕێن كه خهریكی ئهو جۆره كارانهن! ئاخر ئێمه بهو نێوچاوانهی ههمانه دهبینه
سهبهب كار و باعیسی خهڵكی رهش و رووتیش، ههر بۆیه با بیر له كارێكی تر بكهینهوه! دهی دیسان سهرتان
زۆر ناهێشێنم، قسهیهك لهمن و قسهیهك له مام عهتا و پێشنیارێك له من و
پێشینارێك لهو، تاكوو بهو نهتیجه و ئهنجامه گهیشتین كه "گووخانهیهكی
سهییار" دابنێین! ئاوامان لهلای خۆمان
لێك داوه: گوتمان خهڵكی ئهم بهقوڕێ گیراوه، خهڵكێكی زۆرخۆر و زگ پهروهرن،
ههر بۆیه زۆریش گوو دهكهن! جا باش وایه داشقهیهكی گووی سهیار دابنێین و دهست
بكهین به كاسپی. ئهوجۆرهی لێكمان دابۆوه، به مستهڕا و w.c ی سهییار، بهماوهیهكی زۆر، به
پارهی گووكردنی خهڵك، دهبووینه خاوهنی ههموو شتێك! ههر
بۆیه دانیشتین و بیرمان له چۆنێتیی دامهزراندنی كردهوه: من:
كا عهتا! ناوی دهنێین" گووخانهی فولكلۆری من و عهتای نێو دهوڵهتی"
پێت چۆنه؟! عهتا:
زۆر باشه، زۆر جوانه، مادام فولكلۆر و سوونهنهتیشه، دهبێ لهجیاتی
ئاو،"بهرد" بۆ قوونسڕینی خهڵك دابنێین! من:
بۆ دانانی بهرد رازیم، بهڵام دهبێ دهسماڵ كاغهزی و ئاوی مهعدهنیش ههر
دابنێین! عهتا:
راست دهكهی، لهوانهیه موشتهریی خاریجیشمان ههبێ، ئهوه فكرێكی باشه، كهوابێ
با توالتێكی فهڕهنگیش دابنێین. من:
زۆر چاكه، بهڵام شتێكی دیكهشمان نابێ لهبیر بچێ، ئهویش ئهوهیه كه داشقهكهمان
دهبێ بهشی ژنانیشی ههبێت! عهتا:
زۆر باشه، كاكه تۆ ببه به مهسئوولی بهشی ژنان و منیش بهشی پیاوان بهڕێوه
دهبهم! من:
بۆ ئهوهیانم پێ خۆشه، ئاخر من له زمانی ژنان له كاتی گووكردن باشتر حاڵی دهم
تا تۆ! عهتا:
واش نییه، بهڵام بهههر حاڵ، با وابێ! تا لهبیرم نهچووه، دهبێ بۆ بهشی
خزمهت گوزارییهكهی دووسێ شتی دیكهش دابین بكهین. یهكهم: دهبێ بۆ ئهو كهسانهی
گوویان له قوون دهگیرێ، رۆنی قوونچهور كردن و چیلكهش دابنێین. دووههم:
ههندێك له موشتهرییهكانیشمان لهوانهیه حهز بكهن له كاتی گوو كردندا،
قلیان و نێرگهله و جگهره و سیگار و شتی وا بكێشن و ههروهها لهوانهیه حهزیش
بكهن كه گوێ بۆ گۆرانی و مۆسیقاش رابگرن، ههر بۆیه نابێ ئهم خزمهتگوزاریانهشمان
لهبیر بچێ و دهبێ دابینیان بكهین! من:
زۆر فكرێكی چاكه، قلیان و سیگارهكهی زۆر بهقازانجی خۆمانه، یانی یارمهتی
گووكهرهكانمان دهدات كه گوویهكهیان به خێرایی بكهن! ئهوكات موشتهرییهكی
زیاتریش دهتوانین بهڕێ بكهین! عهتا:
تێ ناگهم سیگار و قلیان چ رهبتێكیان به خێرا گووكردنی موشتهرییهكانمانهوه
ههیه؟! من:
با.. رهبتی ههیه! وهك دهڵێن: سیگار و قلیان بڕێكیان "نیكۆتین"
تێدایه، نیكۆتینیش له باری پزشكییهوه سهلمێنراوه كه خێرایی گووكردن دهباته
سهرێ! عهتا:
وهڵاهی جا بڵێم چی!؟ بهڵام ئهگهر نیكۆتینیش چاری نهكردن، دهبێ زوو زوو به
شهپ له دهرگای مستهڕاكه بدهین و به كابرای گووكهر بڵێن: دهی، یاڵا دهی!
زووكه! زووكه كاكه! زووكه موشتهرییهكانمان بهخۆیانیان داكرد! من:
ئهوهش فكری چاكه! بهڵام یهك شتی دیكهشمان نابێ لهبیر بچێ، دهبێ له دیوی
ژوورهوهی دهس بهئاوهكه ههندێك تێبینی بۆ گووكهرهكانمان بنووسین، وهك: - تكایه زوو بیبڕێنهوه! - تكایه زۆری بیر لێ مهكهوه! - تكایه مشته و كابلهمه و ئهعمالی
غهیری شهرعی قهدهخهیه و بهدواداچوونی یاسایی بهدواوهیه! - تكایه فشار بۆخۆت بێنه! - تكایه درووشمی سیاسی لهسهر دار و
دیواری مستهراحهكه مهنووسن! - تكایه ئهگهر دۆخینهكهتان گرێ
پووچكه بوو، یان گرێ كۆرهی تێكهوت، ئاگادارمان بكهنهوه، چوونكه باشترین
موتهخهسس و پسپۆڕی دۆخین كردنهوهمان بۆ له بهنگڵادێشهوه بۆ گرتوون كه به
ددان دۆخینهكانتان به خێرایی بۆ دهكاتهوه! - تكایه له كاتی تڕ كهندندا داوای
بێدهنگ كهر(سهدا خهفهكۆن) بكهن و له كاتی تس كهندنیش دا داوای ماسك بكهن! عهتا:
نا كاكه! من لهگهڵ ئهم تێبینییهی ئاخرییانت نیم! ئاوا سهختی بگرین موشتهرییهكانمان
روومان تێ ناكهن! دهبێ پێیان بڵێین: بهكهیفی خۆتان بتڕن! من:
زۆر باشه بۆ ئهو بهشهی حهق بهتۆیه، خهریك بوو له خۆڕا رێگای تڕ كهندن له
خۆشم بگرم! كاكه باشه بهچاوان! با بهكهیفی خۆیان بتڕن! هیچ نییه دهی، خۆم
خۆش! عهتا:
كاكه بهر لهوهی داشقهكهمان به درووستكردن بدهین و دهست بكهین به گهڕان،
دهبێ لهسهر سهتهلایت و رۆژنامهكان رێکلام و پرووپاگهندهیهكی زۆر باشی بۆ
بكهین! مهسهلهن له رێکلامهکهدا دهنووسین: ئاگاداری! ئاگاداری! مزگێنی!
مزگێنی! هاونیشتمانییه
بهڕێزهكان! خۆشكان
و برایانی خۆشهویست! تكایه
سهرنج بدهن! سهرنج بدهن! ئێمه،
وهك دوو هاووڵاتیی كوردی بیانیی ئێوهی بهڕیز، له ههڵوێستێكی شۆڕشگێڕانهو نهتهوه
پهرهستانهدا، ههر وهها بۆ رێز گرتن له بارودۆخی شوێنه پیرۆزهكان بهتایبهت
مزگهوتهكان، ههستاوین به كردنهوهی دهس بهئاوێكی سهییار، بهشێوهیهكی
مۆدێڕن بۆ ئهوهی بهشێك له فولكلۆری نهتهوهكهمان بپارێزین. له
كۆتایی دا پێتان رادهگهیهنین بۆ ئهوهی ئێوهی خۆشهویست لهكاتی گووكردندا
ساتێكی خۆش و پڕ له نهشه و گهشه بهسهر بهرن، سهردانی "گووخانهی
فولكلۆری من و عهتای نێودهوڵهتی" بكهن! بهسپاسه لێژنهی ئامادهكاریی گووخانهی سهییار! من:
كا عهتا ئاگادارییهكهت زۆر جوانه، بهڵام یهك كهم و كۆڕی ههیه، ئهویش ئهوهیه
كه ناونیشان و ژماره تهلهفوونی خۆمانت لهبیر چوو بۆ هاووڵاتییه بهڕێزهكانی
بنووسی! راسته
گووخانهكهمان سهیاره بهڵام خۆ ئهگهر ناونیشانی رێکیشی نهبێ، دهتوانین وهك
تاكسی تهلهفوونییهكان ژماره تهلهفوونی خۆمان بڵاو بكهینهوه! ههر
بۆیه پێم باشه ئهم بهشهش به ئاگاداریی و مزگێنییهكهمانهوه زیاد بكهین: - هاووڵاتییه خۆشهویستهكان، له ههر
كوێیهك و له ههر جێیهكی ئهم ههرێمه بوون، له ههر كات وساتێك دا گووتان
هات، تهنها پێویسته ژماره تهلهفوونی 000 لێ بدهن، تا ئێمه بهخێرایی خۆمان بگهیهنینه
سهرتان و له تهنگاوی رزگارتان بكهین! - تێبینی: تكایه بۆ میز كردن تهلهفوونمان
بۆمهكهن، چوونكه ئهگهر بۆ میز كردن تهلهفوونمان بۆ بكهن پارهی گووكردنێكی
خهستتان لێ وهردهگرین! عهتا:
ئهگهر وایه، دهبێ بهشی ئۆرژانسیشمان ههبێ، چوونكه لهوانهیه هێندێك له
موشتهرییهكانمان حاڵیان زۆر خراپ بێت و كاتێك دهگهینه سهریان بهخۆیانی
دابكهن و پێویستییان به شۆردنهوه و شتی وا ببێت! من:
ئا.. ئا! ئهیچۆن! دهبێ لهسهر داشقهكهشمان ئاژیر و زهنگ دابنێین، بۆ ئهوهی
له كاتی پهله پهلدا پۆلیسی هاتووچۆ و داشقهو بارگینی خهڵك رێگهمان بۆ چۆڵ
بكهن! عهتا:
ئهرێ باسی خزمهت گوزاریمان كرد و باسی مۆسیقاشمان كرد، بهڵام باسی ئهوهمان نهكرد
چ مۆسیقایهك بۆ موشتهرییهكانمان وهسهر بخهین؟! من:
كاكه بۆ موشتهرییه كوردهكانمان، گۆرانییهكانی سمایل سهردهشتی و عهزیز وهیسی
وهسهر دهخهین و بۆ موشتهرییه خارجییهكانیشمان مایكێل جاكسۆن و پۆپ و راك و
شتی وا وهسهر دهخهین! عهتا:
كاكه خهڵكی ئهم وڵاته موسووڵمانن، بۆ ئهوهی رهخنهمان لێ نگرن، دهبێ كاسهی
مستهڕاحهكهمان بهشێوهی ئیسلامی دابمهزرێنین! خۆ ناكرێ روو به قیبله دایبهستین! من:
راست دهكهی، ئهوهش بۆخۆی قسهیهكه، بهڵام خۆ دهس نییه له گۆزه دا
مابێتهوه، داشقهكهمان تهگهری ههیه و به پێی دینی كابرای گووكهر داشقهكهمان
رادهگرین، با ئیسلامییهكان لاشانیان له قیبله بێت و كافرهكانیش قوونی تێ بكهن!
ههروهها
دهبێ بهبۆنهی هاتنی مانگی پیرۆزی رهمهزان و جهژنی قوربان و بۆنه ئایینییهكان
نرخی گووكردنهكان دابشكێنین و تهخفیف بۆ گووكهرهكانمان قایل بین! من له
ئێستاوه یهك دهرسهد داشكاندنهوه و تهخفیف پێشنیار دهكهم! عهتا:
كاكه منیش رازیم، لهسبهی ڕا دهچین داشقهكهمان به درووستكردن دهدهین، جا
چوونكه تۆ دهنگت له هی من بۆڕ تر و زلتره، من پاڵ بهداشقهكهوه دهنێم و
تۆش لهسهر داشقهكه دانیشه و یهك بهخۆت هاوار بكه: گوو..
گوو..! ئای وهره گوو! وهرن گووبكهن! گوو به بهلاش! گوو بهخۆڕایی! وهرن ههڕاجمان
كرد! وهرن گوو بكهن! ئاورمان له ماڵی خۆمان بهردا! گووكردن به خۆڕایی،
گووكردن به ههرزان، گووكردن به دووتمهن!( لهوانهیه نووسهر مهنزووری له
دووتمهن ههمان دووههزارتمهن یان دووههزار دینار بێت) ئا............ی!
میللهت گوو، گوو... گوو كردن به شێوهی خۆماڵی و مۆدێڕن! گوو
بهههرزان، گوو به خۆڕایی! له
ههر كوێیهكی و گووت دێ پێوهندی بكه بهو ژماره تهلهفوونهوه 000! گوو!
گووخانهی فولكلۆری من و عهتای نێودهوڵهتی، وهرن بابه دهی یاڵڵا!!! گووخانهی
تهلهفوونی! گووخانهی ئۆرژانس! وهرن گوو بكهن! دهی یاڵڵا دهی!!! وهره
دهی كاكه، وهرن گوو بكهن! زووكهن، زووكهن دهنا وهدوا دهكهون! - شهپێك لهو دهرگایه بده، ئهو سهگبابه
بۆ نههاته دهرێ، ئهو كابرایه خهریكه بهخۆی دادهكات! - كاكه وهره دهرێ فشاریان هێناوه!
وهرهدهرێ بهزیادم نهكردی، ئهوه گوو دهكهی یان گوریس!؟ وهردهرێ! زووكه!
له جیاتی تۆبایهم ئێستا بهشی خشتی شارێكم گوو كردبوو! - گوو گوو! گوو بهبهلاش! گوو به
خۆڕایی! گوو بهههرزان - عهلۆ! بهڵێ! بهڵێ بۆخۆمانین! بهڵێ
گووخانهی فولكلۆری كاك ناسر و كاك عهتای نێودهوڵهتییه، فهرموو! ئێ باشه كاكه،
ئهوه دهگهینێیه، به خۆتی دانهكهی! قامك له قوونت راكه ئهوه هاتین!!! - ئهوه كێ بوو؟! موشتهری بوو؟! - كاك ناسر بابڕۆین نهفهرێك تهلهفوونی
بۆ كردم خهریكه بهخۆی دادهكات! - كوڕه له موشتهری گهڕێ، گهڕ! بۆخۆم
خهریكه بهخۆمی دادهكهم!!! - های شیڕڕڕڕڕڕ بۆ كاسپی كردمان! های
شیڕڕڕڕڕڕرررررررررررررررررررررررررررررررررررررررررر !!! 2009 *** ئهحمهو قهلگێ كا
ئهحمهو ههوهڵێ ناوی "ئهحهمهو قهلگێ" نهبوو. تاریك و روونی بهیانی
بوو. پاسبهخش رووی كرده كا ئهحمهو و گوتی: كاكه ماندوو نهبی، لهشت ساخ بێ،
ئیتر ئهو دووچارهكه منی ناوێ، من ئهچم دهنووم، تازه خۆت زهحهمتی ههڵساندنی
نیگابانی پۆستی رۆژم بۆ بكێشه! كا
ئهحمهو به زار گوتی: زۆر باشه، بهچاوان. بهڵان دڵ وتی: ملت بشكێنه باشه! وادیار
بوو پاسبهخش ههوساری خهیاڵه ههمیشهییهكهی كا ئهحمهوی پچڕاندبوو. كا
ئهحمهو قهت شۆرت و شتی وا ناكاته پای، گیرفانی چهپی ههموو پاتۆڵهكانیشی
كونن. پێش
ئهوهی پاسبهخش(چاوهدێری نیگابانهكان) بێت، كا ئهحمهو بیری له قسهیهك دهكردهوه،
كه پێموابێ دوێنێ یان پێرێ بوو.. یهكێك له كوڕهكان بۆی گێڕابۆوه، كه: له ههندێك
شوێن گهلی ئهو وڵاته حیزهی، كه قهرار بوو لهسهر ئهوهی ناوهكهی ژنانهیه،
نێوێكی دیكهی لێ بنێن، پیاوهكانی ئهو شوێن گهله كاتێك دهیانههوێ بچن بۆ سهفهر،
تا كاتێك دهگهڕێنهوه قوزی ژنهكانیان بهدهرزی و دروومان(دهرزی و مهكاره)
دهدوورنهوه. كا
ئهحمهو كه، بهحومراتی بابیشی قهت شتی ئاوا سهیری نهبیستبوو، لهوهتی ئهو
قسهیهی بیستووه وهك كهڕ و ڵاڵی لێ هاتووه، دایم و دهرههمی خوڵایه له خۆی
دایه. ئهوهنده وڕ و كاس بووه، ههردهڵێی به گۆپاڵ له سهریت راكێشاوه. كا
ئهحمهو زوو زوو ئهو قسهیه دێنێته پێش چاوی خۆی و دهست دهكا به بیر كردنهوه
و به ورته ورت، لهبهر خۆیهوه دهڵێ: یانی تا كابرا بۆخۆی نهیهتهوه و
دروومانهكه به دهستی خۆی نهكاتهوه، كهس بۆی نییه تهقهڵهكان بكاتهوه؟!
ئهوه وامان دانا ئهو قسهیه راسته، باشه ئاخر ئهو ژنه بێچارانه چۆن میز
دهكهن؟! چۆن خۆیان خاوێن دهكهنهوه؟! كاتێك قوزیان دهدوورنهوه ئازاریان پێ
ناگا؟! به مێردهكانیان ناڵێن: ئهخه پشتمل پان بۆ وادهكهی؟! ئهوههاتوو
ئهو گهواده له سهفهر نهگهڕایهوه و له رێگادا له گوو كهوت و خنكا! جا
لهو قهراره بێ، دهبێ ئهو ژنه ههش بهسهرانه تا ئاخری حومریان ئهو تهقهڵانهیان
به قوزیهوه بمێنێ! ئاخر چۆن شتی وا دهبێ؟! باشه گهماڵباوكگهل لهچی دهترسن؟!
لهوه دهترسن ژنهكانتان لێ بگێن؟! ئهوه قوزیشتان دوورینهوه، ئهی قوونیان
چی لێ دهكهن؟! خۆ ئیشهڵڵا كونی گووشیان لێ نادوورنهوه؟! پاسبهخش
نزیك بۆوه، وتی: ماندوو نهبی كا ئهحمهو! ((كا ئهحمهو له دڵی خۆیدا كوتی:
ها..ی له دهلینگی دهرپێی نهنهت بم، ئهوه وهخته موزاحیم دهبی؟! )) ــ
سهرچاو، بۆخۆت بهخێر بێیت! ــ((به
پێكهنینهوه)) ئهرێ ههواڵهكهت بیستووه؟! ــ
ئا.. بیستوومه! كام ههواڵ دهڵێی؟! (( له دڵی خۆیا: ههواڵی قوزی خاڵۆژنت؟!)) ــ
كوڕه ههواڵی كوڕهكهی جانی، ئهویان دهڵێم، نهتبیستبوو؟! دهڵێن: كوڕهكهی
جانی وهسهر توڵهسهگێك پهڕیووه! توڵه رهش بهڵهكهكهی بهر پهلی سهرێت
لهبیر نییه؟! دهڵێن: لهو توڵه بهستهزمانهی ناوه و كێری شكاوه! ــ
كوڕه شتی وام پێ نهڵێی!!! (( له دڵی خۆیدا: خۆزگه لهسهر تۆیان گرتبایه!)) ــ
كوڕه بهیچۆن ئهحمهو گیان، دهڵێن: رێبهرایهتیی كۆبوونهوهیهكی پڕ گفتوو گۆ
و چڕ و پڕی لهسهر ئهو مهسهلهیه گرتووه و له ئهنجامدا بڕیاریان داوه كه
ئهو جاشكهكهره بنێرن بۆ بهغدا بهشكم وهك ههوڵێی لێ بكهنهوه! ــ
وهڵڵا نهقڵێكی خۆشه، خۆزگهم به حهیای خۆمان! نهقڵی كهر گایینهكهی رۆستهم
و كێر له دهم نانهكهی ئهو ههتیوه سهرشێته و جی و چیمان كهم بوو، نۆبهی
ئهم بهزمهمانه!!! ((ئهوه
دهڵێن: نیگابانێك خهوی زۆر قورس دهبێ، نیگابانهكهی دیكه دهچێ ههڵیستێنێت و
بینێرێته سهر پۆست، ههرچی ههرای لێ دهكات ههڵناستێ، ئهویش له داخان بووه
یان بۆ قهشمهری، دۆخینهكهی دهكاتهوه و كێری دهخانه نێو دهمی كابرای خهوتووهوه.
ئهویش ههركه خهبهری دهبێتهوه و كێرهكه له دهمی دا دهبینێ، له بنهو
پاڵهوه دهست بۆ چهكهكهی رادهكێشێ و دهیخانه سهر رهگبار و یهك خهشابی
تهواو به نێو پهلهكهدا خاڵی دهكات! نازانم بڵێم موعجیزه بووه یان شانس، بهههر
حاڵ خواو راستان هیچیان فیشهكیان بهر ناكهوێ و به كوندێك میزهوه دهردهپهڕنه
دهرێ.)) پاس
بهخش خهریكه پێ دهكهنێ و كا ئهحمهویش له داخانی خهریكه فججه بكات! كا
ئهحمهو بۆخچهی نهكراوهیه، زۆر جار بۆ پێكهنین به كوڕهكان دهڵێ: قهتم
قوز نهدیتووه، بێت و بۆ یهكهم جار بیبینم لهوانهیه له خۆشیان دڵم بتۆقێ و
بهدهردهكهی كهره نێوه سهڕهكهی بههارێ بچیم و بۆ ههمیشه له پهڕین
بكهوم! ((وهك
دهڵێن: دووسێ ساڵ لهوه پێش "رۆستهم كهڵه شێر"ێك ههبووه، شهوێكی
دهچێ بۆ كهر گایین، شوێنهكه زۆر تاریك دهبێ، ههر بۆیه رۆستهم بهناچاری
چراقهوهیهكیش لهگهڵ خۆی دهبات، دوای ئهوهی كهرهكه دهدۆزێتهوه و له
گایینی وهرهز دهبێ، چراقهوهكه ههڵدهكات و دهیخاته قوونی كهرهكهوه و
روو به خۆی رایدهگرێ، بۆ ئهوهی لهبهر رووناكیایی چراقهوهی قوونی كهرهكه
جلهكانی جوانتر ببینێ و لهبهریان بكاتهوه! دهی
سهرتان ناهێشێنم، كوڕهكان بهم بهزمه دهزانن و له پڕ له رۆستهم پهیدا دهبن
و تێی دهقوولێنن. كهرهكه دهسڵهمێتهوه و دهردهپهڕێ و رۆستهمیش له
ترسانه بهقوونی رووتی جاوهره تێی قووچێنه! رۆستهم به لایك دا و كهرهی
چراقهوه لهقوونیش بهلایهكی دیكه دا! ئهو كوڕانهی له رۆستهم و كهرهكهیان
قوولاندبوو، دهگێڕنهوه كهرهكه رووی له ههر لایهك دهكرد، دهشتێكی پان و
بهرینی پشتهسهری خۆی رووناك دهكردهوه و ههر جارهو لایهك لهو دۆڵه ههڵدهبوو
و دهكووژایهوه! )) پاسبهخش
رۆیشت بخهوێ، كا ئهحمهویش ههرچی كردی نهیتوانی بچێتهوه سهر خهیاڵهكهی
پێشووی. ئهم
بهسهرهاتی كهر گایین و كێر له دهمنانی نیگابان و قوز دوورینهوهیهش، لهگهڵ
ئهوهی بهسهرهات گهلێكی كارهساتاوین و پیاو وا لێ دهكهن لهجیاتی ئهوهی
كێری ههستێ، بچێ خۆی بخهسێنێ، بهڵام نازانم بۆ لهسهر ئهحمهو رهنگدانهوهی
پێچهوانهی بوو و دهمارهكانی ههوهسی لێ وهجووڵه جووڵ خست؟! ئهحمهوه
دهستی به گیرفانی دا برده نێو گهڵی و چهكهكهی لهسهر كۆشی دانا و پاڵی به
تاشه بهردێكهوه دا. بڕێكی دهست له گیانی وهردا، دوو ئهوهندهی دیكه دهمارهكانی
ههوسی گڕیان گرت. چاوهكانی قووچاند و هێنان و بردنی دهستهكانی توندتر كرد،
زاری وشك وشك ببوو، بهزۆری بڕێكی دیكهی تف له زاری دهرهێنا و لهسهر بهری دهستی
رۆكرد، به گیرفانه دڕاوهكهی دا دهستی خستهوه ناو گهڵی. كێ
بێنێته بهرچاوی؟! یادی بهخێر یهكم جار كه حهزی كردبوو قوزی كچێكی هاوتهمهنی
خۆی ببینێ، به سهعادهتی گوتبوو: ئادهی سهحادهت وهر پێشێ! ئهوه بۆ زیبی شهڕواڵهكهت
كراوهتهوه؟! راوهسته با بۆت ههڵكێشمهوه، راوهسته! سهعادهتیش
نهیزانی بوو چی بڵێ، ههر بۆیه لهشهرمان چاوهكانی قووچاند و زیپهكهی دا بوو
بهدهستییهوه، ئهحمهویش زیبه نیوه كراوهكهی به تهواوی هێنابووه خوارێ
و پڕ به دڵی خۆی چاوی له قوزی سهعادهت كردبوو و زیپهكهی بۆ ههڵكێشابۆوه. ههمیشه
وا بووه، كاتێك دهستی به كیرفانی دا دهبرده ژوورێ، له سهعادهتهوه دهستی
پێ دهكرد و به خات خهجیجی جیرانیانهوه كۆتایی پێ دههێنا! له
گهرمهی خهیاڵی خۆی و خات خهجیجی جیرایناندا بوو، كه كوتووپڕ گوێی له خرته
خرتێك بوو، به حهپهساوی و پهشۆكاوییهوه چاوهكانی ههڵێنا، رهشاییهكی
كورته باڵا لهبهر دهمی راوهستابوو، ملی ههڵێنابوو و وهك زمان زان چاوی لێ
دهكرد، له حهیبهتانه ههركه جووت پێ راستهوه بوو، شهپێكی بێ بیركردنهوهی
بهرهو رهشاییهكه ههڵێناوه، دهستی چهپی ههروا له نێو گهڵی دابوو، رهشاییهكه
له پهلهورێكی مندارهوهبوو زیاتر له هیچی تر نهدهچوو، پڕی به قاچهكانی رهشاییهكهدا
كرد و بهههڵاتن بهرهو مستهراح چوو، لهبهر خۆیهوهوه دهیگوت: راوهسته
با كارهكهم تهواو بێ دوایی دهچم له جێیهك دهیشارمهوه و دهینێژم! خۆی
به مستهراحهكه داكرد، چاهكانی قووچاند و ملی بۆ ههڵێنا، به دهستێك لهگهڵ
خۆی خهریك بوو و بهدهستهكهی دیكهشی قاچی قهله مندارهوه بووهكهی
گرتبوو! نیگابانی
پۆستی یهكهمی رۆژ، هاتبوو خۆی خاڵی بكات و بچێته سهر پۆست، ههركه تهلیسی
مستهڕاحهكهی لادا، ئهحمهو تازه وه ئاخ و ئۆف كهوتبوو، ئهحمهو تهواو
بوو، نیگابان ههروا واقی وڕمابوو، دووسێ پریشكه ئاوی خهست كهوتبووه سهر تووك
و پهڕ و باڵی پاشهڵی قهلهكه، ئهحمهو ورده ورده چاوهكانی ههڵێنا، قهلهكهی
لهدهست بهربۆوه و وهك له بهرقی بدهن له جێگای خۆی وشك بوو! لهوكاتهوه
بهحمهوی قوڕبهسهر دهڵێن: ئهحمهو قهلگێ. داخهم بۆ ئهحمهوی سهر بهههش، قهلی نهگا و... 2008 *** پەڕی 271 كەم هەنەك (تەنز) پێشەكی هەنەك : هەنك، حەنەك، قسەی گاڵتەو گەپ. چەنە. تەنز. /
هەنك: قسەی پێكەنین. / گاڵتە: قومار. / گاڵتەچی: حەنەك بێژ كەسێك كە قسەی سەیر
دەكات بۆ پێكەنین. / گاڵتێن: بە حەنەك ئاخاوتن. / فشە: حەنەك، خۆهەڵكێشان، دەنگی
با كە لە كەلێنەوە دێت. / فشەگاڵتە: قسەی بەقەستی بۆ پێكەنین. / گەپ: گاڵتە، شۆخی.
(( هەنبانە بۆرینە)). وشەی "هەنەك" كە مامۆستا هەژار لە بری
"هەنك و حەنەك"یشی بەكار هێناوە، وشەیەكی كۆنی كوردییە كە لە باكووری
كوردستان لەبری وشەی تەنز كەڵكی لێ وەردەگرن و زۆر پێ دەچێ لە وشەی
"خەندە"، "خەندەك"، "خەنە" یان"خەنەك" را
هاتبێ و سوابێ و گەیشتبێتە ئەم پێكهاتەیەی ئێستای. لە باكووری كوردستان كەسێك كە
قسەی سەیر و پێكەنینئامێز دەكات پێی دەڵێن :" فڵانەكەس هەنەك بێژە" وشەی "هەنەك" چ لە رووی پێكهاتەی پیتی و چ
لە رووی واتایی و چۆنێتیی دەربڕینیشیەوە، بە هەموو شێوەیەك بە وەشەیەكی رەسەنی
كوردی دەچێت، هەر بۆیە من پێشنیار دەكەم لەمە بەدوا لە ئەدەب و وێژەی كوردیدا
لەبری وشەی بێگانەی "تەنز" لە وشەی خۆماڵیی "هەنەك" كەڵك
وەربكیردرێ. لە "ویكیپیدیا"ی كوردی و فارسیدا زۆر
بەدوای وشەی "تەنز" دا گەڕام بەڵام بەداخەوە هیچ زانیارییەكی لەسەر تەنز
بەم رێنووسە "تەنز" پێ نەدام. لە "گووگڵ"یشدا زۆر بەدوای
وشەی"هەنەك" دا گەڕام و هیچم دەست نەكەوت. تەنها لە كارێكی بەڕێزێك بەناوی سەلاح نیساری "حەنەك" بەكار
هابوو. چوونكە دەمزانی بە هەنەك لە ئینترنێت دا هیچم دەست
ناكەوێ دەستم كرد بە گەڕان بەدوای "تەنز" دا، زیاتر لە پێنج كاتژمێر
هەموو گەڕۆڵەكانی ئینترنێتم بەسەر كردەوە و هەر گەڕاوم و گەڕام و لاپەڕەم پاشەكەوت
كردوو و چیرۆكی تەنزم دابەزان و گەڕاوم و بابەتی تەنزی ئەم و ئەوم خوێندەوە، بەڵام
بەداخەوە ئەوەی دەستم كەوت تەنها چەند بابەتێكی تەنز بوو كە بەر لەهەمووشتێك
ژمارەیان هەر زۆر كەم بوو و، دواتریش ئەوەی بەناوی تەنزیشەوە بڵاو ببوونەوە
هەندێكیان هەر زۆر لاواز بوون، و هەندێكیانیش هەر تەنز نەبوون. لەم سەردەمی ئینترنێتەدا یەكێك لەو نەتەوانەی كە
ئینترنێتی لەبەر دەستە و پێویستە لە هەموو نەتەوەكانی دیكە زیاتر گرنگی بە بڵاڤۆكی
ئینترنێتی بدات كوردە، دیارە بەپێی ئەم دۆخە سیاسییەی كە لەكۆنەوە تا ئێستا تێیدا
بووە، كەچی بەداخەوە كورد كەمترین كەڵكی درووست و لەجێ لە ئینترنێت وەردەگرێ و
كەمترین كاریشی بۆ خۆی و بۆ ئامانجەكانی خۆی پێ كردووە. یەكێك لە تایبەت مەندییەكانی
ئینترنێت گەڕانە و ئەگەر تۆ بابەت و چالاكییەكانی خۆت بەشێوەیەك لەناو ئەو دنیا
مەجازییە دانەنێیت كە گەڕۆڵەكانی ئینترنێت بیانبینێتەوە ئەوە یانی هیچت نەكردووە.
بەڵام بەداخەوە كورد هێشتا لەم راستییە باش تێ نەگەیشتووە و بەشی هەرە زۆری ئەو
نووسین و بابەتانەی لە دنیای ئینترنێت دا بڵاوی دەكاتەوە بە شێوەی "PDF"ە و ئەوەش
كارەساتێكی گەورەیە، چوونكە تەنها رەنج بە خەسارییەكەت بۆ دەمێنێتەوە و هیچ
گەڕۆڵێكی ئینترنێتی ناتوانێ بیدۆزێتەوە. سەرەڕای ئەوە گرفتێكی گەورەی دیكەش لە
بڵاوكرانەوەی ئینترنێتی كورد دا هەیە، ئەویش ئەوەیە ئەگەر بابەتەكانیان بە شێوەی
نووسینی ئینترنێتیش بڵاوبكەنەوە، بۆ دۆزرانەوەیان لە لایەن گەڕۆكەكانەوە ئاسانكاری
ناكرێت، واتە ناونیشانی بابەتەكان تەنها بە فۆنتی كوردی دەنووسن و زۆر جار
فۆنتەكەشی ناگۆڕن و نایكەن بە "یۆنی كۆد" تا بەهاسانی لە ئینترنێت دا
بدۆزرێنەوە. ئەم باسەم لەبەر ئەوە وەرووژاند كە نەكا كەسێك لە دوای خوێندنەوەی ئەم
بابەتە لێمان هەڵبەزێتەوە و بڵێ:" بەرێز من خۆی كاتی خۆی لەوەختی خۆی لە
سەردەمی خۆی دا باسی تەنزم كردووە و زۆر لە تۆشم باشتر باس كردووە و ئەگەر تۆ
دەستت نەكەوتووە ئەوە خەتای خۆتە! " هەر لەبەر ئەمە و لەبەر ئەوەی بشێڵێم:
" راستە بەرێز لەوانەیە زۆر بابەت و قسەیان لەسەر "تەنز" نووسیبێت
و لە گۆڤار و رۆژنامە كوردییەكاندا بڵاویان كردبێتەوە، بەڵام ئەوەنێ كەس بەهاسانی
دەستی پێیان راناگات؟!" بەڕاستی نازانم تا بەئێستا چەندە و لە كوێدا لەسەر
وێژەی "هەنەك"ی كوردی لێرەو لەوێ نووسراوە، بەڵام ئەوەندە دەزانم كە
زۆرجار بۆ دەسكەوتنی زانیاری لەمبارەیەوە زۆرم هەوڵ داوە و ئەو هەوڵدان و هیچ دەست
نەكەوتانەشم مانای ئەوەیە كە كورد لە ئەدەبی تەنزدا زۆر لاواز و كەم ئەرشیفە. یەكێك لە هەوڵەكانی من بۆ گەڕان بەدوای گوتە و گوتاری
تەزی كوردی گەیاندمییە بابەتێكی مامۆستا "سوارە ئیلاخنی زادە"ی نەمر كە
لە ساڵی 1971 ی زاینیی دا نووسیویەتی و لە رادیۆ بەدەنگی خۆی خوێدوویەتەوە. ئەمەش دەقی بابەتەكەی مامۆستا سوارە بەبێ هێنانەوەی
چیرۆكی"گورگ و بەران" ە كە هەر لەم بابەتەدا دا هاتبوو: "سەلام
لە گوێگری هۆگری هونەر و بیستیاری هەستیاری بەرنامەی تاپۆ/ بەداخەوە لە وێژەی
كوردییا بەشی نووسینی تەنز كەمە. نووسی، بە چەشنە نووسینێك ئەكوترێ لەودا مەبەستی
كۆمەڵایەتی بەشێوەیەكی گاڵتە چیانە دەرئەخرێ. لە راستییا نووسینی جیددی و ئاسایی
لەگەڵ شێوەی تەنزا هەریەك باری كۆمەڵایەتییان هەیە، بەڵام لەشێوەی تەنزا لە
قەشمەری و گەپ و گاڵتە كەڵك وەرئەگیرێ بۆ ئەوە لە تاڵایی دەربڕینی راستەقینە كەم
بكاتەوە. تەنز چەشن و جۆری زۆرە. هەندێك تەنزی تاڵ و نادیاری لەوێژەدا هەن وەك
شێوەی نووسینی چێخۆف نووسەری رووس یا نووسەری كلاسیكی فەڕانسەیی ئاناتۆل فڕانس و
هەندێ تەنزی تریش هەن كە رەخنەگر و ئاشكرا و توند و تیژن. وەك نووسراوەكانی ئارت
بوخواڵدی ئەمریكایی و ((عەزیز نەسین))ی تورك. جگە لەمانە لەبەشەكانی تەنز، تەنزی
سیاسی و كۆمەڵایەتی ئەتوانین نابەرین. مەبەستێ كە نووسران بۆ لای نووسینی گاڵتەیی رائەكێشێ
ئەمەیە كە لە تەنزا دیوار و شوورەی ئیماژ و ئیستعارە و داپۆشراوی بەرز و پتەوە. ت
تەنزنووس لەپشت ئەودیوارە بەرزەوە بە دڵنیاییەكی زۆرترەوە ئەتوانێ هێرش بكاتە سەر
سەنگەری دزێوی و نالەباری ناو كۆمەڵ. تەنزنووس لە هەمووشتێك بۆ نواندنی مەبەستی
خۆی كەڵك وەرئەگرێ. ل لەزمانی پەلەوەرەوە، لە زمانی پرسونل و قارەمانی ئەوتۆوە كە
لە ناو ئوستوورە و ئەفسانەكانا هەن قسە ئەكا. ئەتوانێ سەردەمی رابردوو لە رۆژاری
خۆیا زیندووبكاتەوە. واتە زەمان بەربەستی ناكا. بۆ نموونە ئەگەر نووسەرێك بیەوێ
گیانی پیاوێكی مێژوویی یا زانستی و هونەری بهێنێتەوە بەر لەشی و لە لایەن ئەوەوە
قسە بكا، ناچارە رەنگی خۆڵەمێشینی تەنز و گاڵتە لە نووسراوەكەی بدا، دەنا
نووسراوەكەی بەناوی شوێنەوارێكی دژی راستەقینە ئەخرێتە لاوە و كەس نایخوێنێتەوە.
لەم بەرنامەیە دا نووسراوێكی تەنزی كوردیتان پێشكەش ئەكەین و هیوادارین ببێتە
سەرمەشق كە نووسینی تەنز پەرە بستێنێ و ئەو شێوە جوانە لەم رادەیە كە ئێستە لە
وێژەی كوردییا هەیەتی بەرزتر بێتەوە. "لە گورگی برسییەوە پێشكەش بۆ بەرانی
دابەستەی بەڕێز..." 19
/ 7 / 1351 ی هەتاوی لەلایەن سوارە ئیلخانی زادەوە نووسراوە و لە بەرنامەی
"تاپۆ"ی رادیۆ كرماشان بەدەنگی خۆی خوێندراوەتەوە. ئەگەر هەنەك وەك یەكێك لە ئەندامانی بەنەماڵەی
ئەدەب بیهەوێ رێكەوتێك بۆ لەدایك بوونی خۆی دیاری بكات، پێدەچێ دوو گریمانەی هەبێ،
گریمانەی یەكەمیان دەگەڕێنێتەوە بۆ پێش شارستانییەت و كاتی لەدایك بوونی زمانی
زگماكی خۆی، كە بە دڵنیاییەوە ئەگەر لەم قۆناخەدا هەنەك لە ناو قسە و گوف و لفتی
خەڵكیدا هەبووبێت، هەنەكێكی بێ مەبست بووە و ئەگەر كەسێكیش قسەیەكی هەنەكی كردووە
پێدەچێ مەبەستەكەی چتێكیتر بووبێت لەوەی كە ئێمە بێین و بەپێوانەی هەنەك بوونی لەم
سەردەمەدا لێكیبدەینەوە. كەواتە بەم پێیە بەشێكی زۆری ئیدۆمەكوردییە فولكولۆرەكان
كە هەنەك شێوەن دەچنە چوارچێوەی ئەم گریمانەیەوە. هەر لە درێژە ئەم گریمانە
هێنانەوانەدا هەنەك لەوانەیە گریمانەی دووهەمی لەدایك بوونی بۆ دوای شارستانییەت و
سەردەمی گەشەكردنی زمان و ئەدەبی ناو سینگ و نووسراو بگەڕێنێتەوە. كوردیش وەك زۆربەی نەتەوەكانی دیكەی دنیا ئەدەبی ناو
سینگی هەبووە و ئەو جۆرە ئەدەبەش بەدڵنیاییەوە بەری نەبووە لە چیرۆك و بەسەرهات و
قسە و قسەلۆكی هەنەكدار. نموونەیەكی زۆر بەرچاو لە ئەدەبی سینگەكیی و هەنەكداری
كورد، ئەوحەقایەتە هەنەكجاڕانەن كە هەم بۆ بەتەمەنەكان و هەم بۆ منداڵان گوتراون.
بۆنموونە: حەقایەتی فس فس پاڵەوان، مەلای مەشهوور و... ئێستاش ئەگەر نێوانی پەندی كوردی و هەنەك لێك
بدەینەوە، دەبێ بە بێ دوڕدونگی بڵێن: زۆر یەك لەو پەندانەی لە پێشینیانەوە بۆ كورد
بەدیاری ماونەتەوە، بە زمانێكی هەنەك و بە واتایەكی هەنەكدار هۆندراونەتەوە، وەك
مامۆستا هەژار پەندێكی پێشینیان بە شێعر دەهۆنێتەوە كە دەڵێ: دەس بەتاڵ فڕ و
فیشاڵی وشكە، بەغداد ناگیرێ بە قوونە خشكە. سەرەرای هەنەكدار بوونی زۆر بەی پەند و ئیدۆمەكانی
زمانی كوردی، هەندێك جار لەناو "بەند"، بەیت و حەیرانیشدا چاومان بەو
لایەنی هەنەكدار بوونی گێڕانەوەیە دەكەوێ، ئیتر بەشی بەند و گۆرانی بەزمیی كوردی
هەر بۆ ئەوەی نابێ هیچ گومانێكت لێی هەبێ و، دەتوانین بڵێن هەنەك بێژی و
هەنەكداریی بەند و گۆرانیی كۆنی كوردی لەسەر لاق و لەتەری هەنەكی هەنگ بێژان گیر
بووە و، ئەگەر رێگە لە هەنەكبەندی بەندبێژ
و گۆرانی بێژە بەزمییەكانمان بگرین دەبێ لەم بوارەدا ئاو بێنین و دەستان بشۆین. ئەدەبی هەنەك شتێك نییە كە كورد لە نەتەوەكانی دیكە و
خەڵاكانی دیكەی دنیای وەریگرتبێ و لەوانەوە فێر بووبێت، بەڵكوو كوردیش وەك هەر
نەتەوەیەكی دیكەی دنیا خۆی خاوەنی ئیدیۆم، حەقایەت، بەند و نوكتەی هەنەكدار بووە و
ئەگەر تا بەئێستا نەنووسراونەتەوە یان كەم نووسراونەتەوە ئەوە بەو مانایە نییە كە
كورد هەر هیچی نەبووە، بەڵكوو كێشەكە لەوەدایە كورد لە كەرەستەكانی سەردەم وەك
پێویست بۆ بڵاوكردنەوە و تۆماركردنیان كەڵكی وەرنگرتووە، دیارە ئەوە سەرەڕای ئەو
راستییەیە كە كورد لە داهاتوودا بە ئەدەبی سینگەكی و حەقایەت و بەند و بەرهەمی
هەنەكداری زۆر زیاتری پێشكەش بە كۆمەڵگاكەی كردووە و، مرۆڤی كوردی ئەم سەردەمە
بەهەر هۆیەك بووبێت كەمترین بەرهەمی نووسراوی هەنەكداری هەیە. ئەگەر من وەك خۆم لە "پێكەنینی گەدا" را كە
وەك یەكەم كۆمەڵە چیرۆكی كوردی وا چیرۆكی هەنەكداری تێدایە بۆ "چێشتی
مجێور" كە وەك كۆمەڵە بیرەوەرییەكی پڕ لە هەنەكی مامۆستا هەژارە بێم بەولاوە،
بەلامەوە تەنیا بەرهەمێكی كە بەهۆشیارییەوە و بەئامانجی تۆماركردنی هەنەكی كوردی
كاری بۆ كراوە "رشتەی مرواری"ی عەلائەدینی سەجاددی دەبینم. كە دەیڵم من
وەك خۆم، منێكی ئەوتۆیە كە تاك و تەرا سەرێ بە كتێبخانەی كوردیدا دەكات، نەك ئەو
منەی لەوانەیە ئەگەر دەرفەتی بۆ بڕەخسێ زۆر هەنەكی كوردی كۆبكاتەوە و بیانكاتە
كتێب و كتبێبخانەی كوردی پێ دەوڵەمەند بكات. بەڵام ئێستاش نەچووە بچێ، بۆ وێنە
دەتوانین ئەو هەنەكانەی لەم سەردەمەدا لە زاری كورد و لە پەنجەی كوردەوە دەچنە ناو
پانتایی ئینترنێت، وەربگرین و كۆیان بكەینەوە و بیانپارێزین، خۆ هەر هیچ نەبێ
دەتوانین قەشمەرییەكانی قەشمەرئاوایەكانی وێبلاگی قەشمەرئاوا تۆمار بكەین و
قەشمەرئاواییەكان بۆ قەشمەری زیاتر و هەنەكی زیاتر هان بدەین و پێیان بڵێن
بگەڕێنەوە سەر هێڵی خۆتان و، بەم شێوەیە كوردیش رێچەكەیەكی بەچاوی هەنەك بۆخۆی
بگرێ. زۆرم پێ سەیرە، كورد كە خاوەنی بەندی پڕ هەنەك و
كلەتووری شەڕەفڕ، نوكتە بازی، شەرەبەند، گاڵتەو گەپ، هەجو، فەشەكردن و قەشمەری
كردنە، چۆن ئەوەندە بێ بەرهەمە و كتێبخانەكان و تۆمارگاكانی لە بێ هەنەكی
دەناڵێنێ؟! بەڕاستی سەیرە، خەڵكێك كە تەنانەت نزاخانەكانیشیان شوێنێكی بەناوی
"چەقەخانە" تێدایە بۆ قسەی
گاڵتەو گەپ و فشقیات، چۆنە كە ئاوا كەمترین لاپەڕەی نووسراوی ئەدەبی گاڵتەو گەپ و
هەنەكیان هەیە؟! خەڵكێك كە هەر بەبێ سەیر كردنی فەرهەنگی وشە لە چاوترووكانێت
دەتوانێ ئەوەندە وشەی هەنەكدار ریز بكات:" نوكتە چی/ چەنەباز/ قەشمەر/ فشەكەر
/ گەپجاڕ / گاڵتەتچی / مەتەڵۆكچی / قوون بە گێچەڵ / قسە خۆش / قسە بەتوێكڵ / قسە هەلەق و مەلەق/
قسە لەروو / قەس زل / قسە زان / قسە توانج /
قسە تڕن / قسەی قۆڕ / عوین باز / سیخورمە وەشێن/ نەقیزە وەشێن / جووتە
وەشێن / تانە باز / چەنەباز / تەشەر باز/ كەرە پیاو / بۆڵە بۆڵ چی / توانج كار / فشقیاتچی / قوڕیاتچی
/ تڕەهاتچی / هلێت و پڵیتگۆ / لە قاودەر /
بەندباز / شەرەفڕ زان / هەنك / هەنەك بێژ / هەنەكدار." ئەی كەواتە بۆ
چی لەم بوارەدا ئەوەندە هەژار و نەدارین؟! بۆ وەڵام دانەوەی ئەم پرسیارە و بۆ گەشتێكی تیئۆریی
لە دنیای"هەنەك" و بڵاوكردنەوەی كۆمەڵێك هەنەكی كوردی هاوساری ئەم
زنجیرە وتارە دەگرین كە سەرچاوەكانی بریتین لە خوێندنەوە و بیرو بۆچوونی نووسەری
ئەم زنجیرەیە و كتێبی "تەنز" لە نووسینی "ئارتوور پۆڵارد" و
وەرگێڕانی بۆ فارسیی لە لایەن سەعید سەعیدپوور. ئامانجەكان و تێڕوانینەكان بەشی یەكەم ژیان و گوزەران لەگەڵ كەسێك كە هەنەكبازە سانا نییە.
هەنەكباز زۆر زیاتر لە ئاستی باو و سروشتییەكەی، لە گەمژەیی و دەروون چەپەڵیی
مرۆڤەكانی دەورو پشتی خۆی بەئاگایە و ناتوانێ ئەم بەئاگابوون و هۆشیارییەش لەخۆیدا
بشارێتەوە. هەنەكنووس لە دۆخێكی هەستیار دایە، چوونكە گەر بێتوو رێك هەمان كەمووكۆڕی
كە ئەو لەسەر خەڵكی تر ئاشكرای كردووە، لە خۆشیدا شك ببردرێت و بوونی هەبێت،
ئەوكات سەرەڕای ئەوەی پێگەی خۆی لەدەست دەدات و هەموو هەنەكەكانی پێشووی خۆی
دەخاتە ژێر پرسیارەوە، بە كەسێكی خۆ بەزل زان و ماستاوچیی تێكدەریشی دەناسن.
سەرەڕای ئەمە ئەگەریی زۆری هەیە پێی بڵێن كە ئەو كێشەی تاكەكەسیی لەگەڵ كارەكتەری
بابەتە هەنەكدارەكانی هەیە. لە راستیدا هەنەكنووسیش رێك وەك مامۆستایەكی ئایینی
یان سەركردەیەكی سیاسیی بە نووسینەكانی هەوڵ دەدات كە خەڵك بۆ مەبەستێك هان بدات و
بۆ مەبەستەكەی خۆشی بەردەنگێكی زیاتر كۆبكاتەوە، بەڵام دۆخی ئەو لە هەمەبەر
بەردەنگەكانی ئەستەمتر و هەسیتارترە لە دۆخی وتاربێژەكان. وتاربێژەكان زۆرتر هەوڵ
دەدەن چاكە و چاكەكاری لە گوێی گوێگرەكانیاندا بخوێنن و هەر بۆ ئەم مەبەستەش
تێدەكۆشن، بەڵام هەنەكنووس سەرەڕای ئەوەی خوێنەرەكانی لە هەمبەر ئەو كەردەوە و مرۆڤانەی
ئەو پێی "خراپ"ن هۆشیار دەكاتەوە، دەبێ وایان لێ بكات بێنە سەر
راوبۆچوونەكانیشی، لە كاتێك دا وتاربێژ چوونكە وەك نوێنەری خوا، لە سەرچاوەیەكی
نەگۆڕەوە دەدوێت، تووشی ئەم خۆ ماندوو كردنە نابێت و بەردەنگەكانی بەبێ لێپیچینەوە
و لێكۆڵینەوە لە راستی و درووستیی بابەتەكە قسەكانی لێ قەبووڵ دەكەن و دەچنە ژێر
ركێفی ویست و داخوازییەكانی ناو وتارەكەی. بەڵام هەنەكنووس بۆ هەر قسە و باس و
رەخنەیەكی كە دەیكات و دەیگرێ دەبێ بەڵگەی هەبێت و جوابگۆی خەڵك بێت بۆ سەلماندنی
راست و درۆی ئەو هەنەكەی كە دەینووسێت سەری پێوەنەبێت. ئەو خەڵكانە وئەو كەسانەی هەنەكنووس هەڵدەكوتێتە
سەریان هاونیشتمانییەكان و هاوشێوەكانی ئێمەن، بۆیە بەشێوەیەكی سرووشتی هیچ كەس
حەز ناكات هێرش بكرێتە سەر ئەویدی، لەوانەیە لە هەنگاوی یەكەمدا زۆربەمان پاساو بۆ
مرۆڤە "خراپ"ەكانیش بهێنینەوە و روو بكەینە یەكتری و بڵێین:" بەهەر
حاڵ هەموو مرۆڤێك هەڵە دەكات و هیچ مرۆڤێك كامڵ نییە!" بەڵام هەر ئەم هەنگاوە
و ئەم راستییە كاری هەنەكنووسەكان سەد هێندە ئەستەمتر و زەحمەتتر دەكات، بەتایبەتی
بۆ دۆزینەوە و كۆكردنەوەی بەردەنگ و درووست كردنی متمانە لەلای خوێنەرەكانیان. لەوانەیە بە ڕواڵەت وا بنوێندرێ كە هەنەكنووس كارەكەی
زۆر سانایە و زۆر بەهاسانی دەتوانێ هێرش بكات، تەنانەت وا پێدەچێ هەنەكنووس چێژ
لەو كارە وەردەگرێ كە ئەنجامی دەدات، بەڵام لە راستیدا وا نییە، هەنەكنووسی
راستەقینە، ئەو كەسەی كە ببێ هیچ گرێ و گۆڵێك لەسەر مرۆڤە خراپەكان دەنووسێ و
تەنها چاكسازیی هەمەلایەنەی كۆمەڵگای بەلاوە گرنگە و كێشەی تاكەكەسیی لەگەڵ
خراپەكرەكان دا نییە، كارەكەی زۆر ئەستەم و پڕمەترسییە، هەر بۆیە نەك تەنها
ناتوانێ چێژ لە كارەكەی وەربگرێ بەڵكوو لەوانەیە لە دژكردەوەی خراپەكارەكاندا
تووشی ئێش و ئازاریش ببێتەوە. هەنەكنووس چوونكە هیچ چەكێكی جگە لە زمان بەدەستەوە
نییە، ناچارە بۆ كوتانی خراپە لە گۆپاڵ و شمشێری وشە كەڵك وەربگرێ، بەڵام ئەگەر
بێت و بەختی رەشی هەنەكنووس لە وەڵاتێكی بێسەرەوبەرەدا لەدایك بێت و لە لایەن یاسا
و پیاوانی یاسایی ئەو وڵاتەوە نەیپارێزێ، لەوانەیە بۆ تۆڵەكردنەوە لێی لە گۆپاڵ و
شمشێری راستەقینە كەڵك وەربگیردرێ و تەنانەت بوونی جەستەییشی بسڕنەوە. هەر بۆیە
هەنەكنووس سەرەڕای ئەوەی پێویستیی بەوە هەیە بپارێزرێت، پێویستی بەوەش هەیە كە لە
لایەن خوێنەرەكان و بەردەنگەكانیشیەوە ئافەریمی پێ بگوتری و هان بدرێ و پشتیوانیی
لێ بكردرێت. سەرەڕای ئەمە ئەوشتەی كە بەلای هەنەكنووسەوە زۆر گرنگە ئەوەیە كارەكەی
وەك هونەرێك سەیر بكرێت و ئەو وەك هونەرمەندێك لە بوارەكەی خۆیدا بناسرێت. كاتێك باسی هەنەك و هەنەكنووسی دەكرێ، هەموومان
بابەتێكی بزەهێنەر و خەندە ئامێزی چێژبەخش لە مێكشی خۆماندا وێنا دەكەین، بەڵام
لەبیرمان دەچێتەوە كە بۆی هەیە ئەم بزە و خەندەیە رووكارێكی تاڵیشی هەبێت و
هەنەكنووس تەنها مەبەستی بەخشینی خەندە و چێژێكی رواڵەتی بە خوێنەرەكانی نەبێ ،
بەڵكوو بە كەڵك وەرگرتن لەو كەرەستە زمانیانەی كە بزە دەخە سەر لێو، ئامانجێكی
دیكە دەپێكێ، ئامانجێك كە لەناخی خۆیدا پێدەچێ هەڵگیرسێنەری تووڕەیی و بزوێنەری
تەقینەوەی قوڵپی گریانێك بێت. كەواتە لێرەدا بەو ئەنجامە دەگەین كە لەگەڵ ئەوەی
هەنەكنووس خۆشی چێژ لە تواناییەكان و شارەزاییەكانی خۆی وەردەگرێ و چاوەڕوانی ئەو
چێژ وەرگرتنە لە ئێمەش دەكات، راستییەكی حاشا هەڵنەگرتر لە چێژ و بزەش لەگۆڕێیە كە
ئەویش ئامانجێكی جددی، راستەقینە و بەرپرسیارە و هەڵگری پەیامی چاكسازییە. سەرەڕای ئەوەی گوتمان مرۆڤ لە یەكەم هەنگاو دا پێی
خۆش نییە هاوشێوەكانی رەخنەیان لێ بگیریدرێ و پاساویان بۆ دەهێنێتەوە، بەڵام كە
هەنگاوی یەكەم نرا و هەنگاوی رەخنە و بەهەنەگگرتن دەستی پێ كرد، مرۆڤەكان بە كونج
كۆڵییەوە زۆر تامەزرۆن كە بزانن ئەو هەنەكە چییە و كەسی بەرهەنەككەوتوو كێیە و چی
لەسەر گوتراوە و چۆناو چۆن هەڵشێردراوە!؟ ئەم حەزی كونج كۆڵییە پاساوێكی دەروونی
هەیە كە بۆ نموونە لەجێگایەك دا"سوویفێت" لە پێناسەیەكی بۆ تەنز دا
ئاماژەی پێ دەكات و دەڵێ:" هەنەك جۆرێك نەینووك و ئاوێنەیە، كە سەیركەرەكان
بەگشتی دەمووچاوی هەمووكەسی تێدا دەبینن، جگە لە دەمووچاوی خۆیان. بۆیە لە دنیادا
بەمشێوەیە پێشوازی لە هەنەك دەكرێ." لەوكاتەیەوە كە بەشێوەیەكی تیئۆریك و بەشێوەیەكی
ئاكادیمی باسی هەنەك كراوە و بۆتە بابەتی تێڕامان و لێكۆڵینەوەی نووسەران و
زانایان، ئاكادێمی كارەكان دوای كۆمەڵێك پێناسەی جۆراوجۆر و یەك لەدوای یەك بۆ
هەنەك كە دواتر باسیان لێوە دەكەین لە قۆناخێك لە مێژوودا، پێناسەی هەنەك بە واتای
مەڵحەم و چارەسەر لەلایەن ئەوانەوە جێگەی خۆی بە هەنەك بەواتای سەركۆنە دەبەخشێت.
لەم قۆناخە لە مێژوو واتە 1738 "پۆپ"ی نووسەر و رۆشنەبیری ئەوسەردەمە،
هەنەكنووس بە پێشمەرگەی پارێزگاری كردن لە ئامانجەكان پێناسە دەكات. لە سایە سەری
كەسانی وەك پۆپ لە وێژەی ئینگلیزی سەدەی حەڤدە و سەرەتاكانی سەدەی هەژدە، واتە
سەردەمی پۆپ باشترین و سەركەوتووترین هەنەكەكان لەدایك بووە. درێژەی
هەیە... تێبینی: چیرۆكی ئەم هەنەكە زۆر چیرۆكێكی دوور و
درێژە، جارێ هەر ئەوەندەی بڵاو دەكەمەوە و ئەوەی دیكەی لێ دەگەڕێم بۆ مێژوو.
دڵنیام تازە كات و بارودۆخێكی لەو شێوەیەی هەنەكی تێدا نووسرا ناخولقێتەوە بۆیە
ئەمەش یەكێك لەو نووسینە زنجیرەییانە بوو كە زوو تووشی راوەستان هات و بەداخم بۆ
ئەم راوەستانە چوونكە هەوڵێكی خۆش و تازە بوو بۆ من بۆ كاركردن لەم بوارەدا كە
دیسانیش بەداخەوە نەزۆك دەمێنێتەوە و بە پێچەوانەی ئەو مزگێنییەی سەرەوە دەبێ بڵێم:
درێژەی نییە. *** پەڕی
270 هەم چوونكە
بێكارم زۆر
هەستیارم كەس
ناوێرێ هیچ بڵێ، یەكسەر
بەخۆمی دەگرم.. لەوانەشە
هەر بەڕاست لەگەڵ خۆمیان بێ! *** گەر
سەری ساڵی تازە بوو و تاكسیت
راگرت و لەگەڵ
هاوڕێكەت گەڕایەوە و ئەو
پارەی تاكسییەكەی دا شتێكی
دیكە بخەسەر ئەو
پارەیەی بۆت گەڕاوەتەوە و مریشكێكی
چاكی پێ بكڕە و سووری
كەوە و هەمووی
بە خاڵی بخۆ ئاهت
دەشكێ! *** هەموو
ئەو شتانەی پێت وایە، پێویستیت
پێیانە و دەیانكڕی: زیادین! هەموو
ئەو شتانە پێشتریش هەبوون، بەڵام:
پێویستت
نەبوون! *** ژیرێتیی
پشت ئەو رستەیەی دەینووسی لە
بەراورد لەگەڵ ژیرێتیی
خۆ رازی كردن لەسەر ئەوەی دواجار چی بنووسی هیچ
نییە! *** بەردەوام
بە خۆم دەڵێم: پەلە
مەكە! جارێ
بڕیار مەدە! جارێی
بۆ چییە.. هەر بڕیار مەدە! بۆ
بڕیار دەدەی؟! بۆ
تۆ كێی؟! ها؟! بۆ
تۆ چی؟! ها؟! *** زۆرن
ئەو هاوسەرانەی لە
رەوتی ژیانیان گەورەیی
خۆیان لە
ئاست یەكتری لەبار دەبەن لەبار
بردن هونەر نییە گەر
لێی گەڕێی و گەورەی كەی گەورە
دەبێ! *** هەر
قسەیەك لە جێی خۆی بكرێ بەجێیە تەنانەت
قسەی بێ جێش! *** هیچ
شتێك لە نادیارەوە بۆ
سەر ئێمە دانابەزێ ئەوەی
ئێمە دەیكەین
و دەیڵێین دیاری
دیارە بۆ دیار لەم دیارە! *** ئەزموون
و خەتا! *** من
لەگەڵ كەس كێشەم نییە لەگەڵ
كەس كێشەم نییە كەس
كێشەم نییە كێشەم
نییە نییە! *** هێندە
مرۆڤ مرۆڤ مەكە مرۆڤ
خۆی چی و فشە
فشی؟! *** هەمووشتێك
فشەیە هونەر
نەبێ! *** هونەرمەندان
وەك رۆشنبیران
و رۆشنبیرانیش
وەك سەگەلی
یانی گر مافی
ئەوەیان هەیە قولاپەی هەمووشتێك بگرن! *** هەم
تەواو كۆكم هەم
تەواو ناكۆك لەگەڵ
هەر كۆك و ناكۆكێكی ئەم سەر زەوینە! *** كوڕەبووزی
ئەبلەه! لەمێژ
بوو جنێوی ئاوام نەدابوو! *** ئاگاداری
ئاگاداری رایدەگەیەنم: لەمە
بەدواوە ئەمن
هونەرمەندم هەرچی
بیكەم كارێكی
ناوازەی هونەرییە و هەرچی
بیڵێم تێكستێكی
بێ وێنەی مێژوویە دیارە
بەو مەرجەی بەو
چاوەی دەیڵێم لێیان بڕوانن! *** ئەو
خۆڕاگریانەی بەیانیان
من بۆ چاوەڕوانیی هاتنی
پاس لە
خۆمی نیشان دەدەم، دەیگێم ئەبەر
مەردەكەی نیچەش ناتوانێ
لە خۆی نیشانی بدات! *** من
لە داهاتوودا پێم
وایە دەبم بە كەسێكی گەورە بەڵام
من
لە ئێستادا پێم
وا نییە بەڵكوو دڵنیام كە كەسێكی
گەورەم! *** كەس
ئێستا ناوبانگ و گەورەیی من نابینێ چوونكە
ئێستا هەمووكەس وەك خۆم گەورە و بەناوبانگە هیوادارم
لە داهاتووشدا ئەو گەورەیی و ناوبانگە بپارێزم چوونكە
كەمن ئەو كەسانەی ئەوەیان پێ بگرێت! *** لە
ژیان ئەوەندە دەزانن بەیانی
هەستن شەوێ
بخەونەوە! *** بیباری
دۆڵمە گێزەر میوە پەتاتە
و تەماتە و پیواز و هێلكە و توو
و دۆ و نان! *** كە
لەبەر چاوی خۆم باس
و پێناسەی منت بۆ كەسێكی دیكە كرد و بینیت
من بزەم دێتێ و پێ دەكەنم وا
مەزانە بەقەسەكانت شاگەشكە بووم و لە
خۆشییان خدیلكەم دێت نا..
وا
بزانە خەریكم بە خۆم پێ دەكەنم كە چەندە
كەم و كورت و ساكارم وا بە
مرۆڤێكی وەك خۆم زۆر
بە هاسانی پێناسە دەكرێم! *** كە
من مردم كەس
بۆی نییە بڵێ: كە
من چی بووم كە
من چۆن بووم! كە
من وا بووم كەمن
وا چووم! كە
من خاس بووم یان خراو بووم! گوتەكانی
پاش مردنم لە
ئێستاوە زۆر
بە توندی وەدرۆ خراوە! *** كە
من مردم.. ئەوە شێعر نییە قسەی
قۆڕیش نییە.. زۆر جددیە! كە
من مردم.. نەڵێن: خۆ نازانێ خۆی
چووزانێ.. وەكوو خەڵكی وەشارنەوە! كە
من مردم.. ئاهم بتانگرێ ئەگەر: بەڕووتی لەسەر
پشتم رانەكێشن و دەستەكانم
لەسەر زگم دانەنێن و سەر
و بنم تا قووم دەبێ نەكەن بە خوێ! *** ئەگەر
پێش من كەسێكی دیكەش رێك
باسی ئەو بابەتەی كردبوو كەوا ئێستا
منیش بەتەمام باسی بیكەم ئیتر
وەك كەری دێز پێ نەچەقێنن و بڵێن:
هەر قسەی ئەو تەواوە! تەواو
نییە، گووی
خوارد! منیش
گووم خوارد بۆ پاش خۆم! *** رێكەوت
زۆر گرنگە گەر
رێت كەوت رێت دەكەوێ مەبەستم
لە رێكەوت ئەو شتە نییە كە رۆژ
و مانگ و ساڵی پێ دیاری دەكرێت مەبەستم
شتێكی وەك هەڵكەوتە شتێكی
وەك دەرفەت شتێكی
وەك بەخت شتێكی
كوتووپڕ وەك
خۆم وەك
تۆ! *** پەڕی 269 هەم "ئەو كەسانەی بە خوێڕی ناویان رۆیشتووە سەد شەرەفیان هەیە بەسەر ئەو كەسانەی كە بە تێگەیشتوو ناویان دەركردووە!" بەناو خوێڕییەكان خوێن گەرمتر و سەر زیندووتر و روو راست
ترن لە خەڵكی بە تێگەیشتوو ناو رۆیشتوو. ئەوان پیاوەتی بۆیان وەك ئاوخواردنەوە وایە. كەچی تێگەیشتووە لووت بەرزە ساردوو سڕە بێ نرخەكان، بەر لە هەمووشتێك ترسەنۆكن. دوایی دووڕوون . دوای ئەوە درۆزنن. دواترەكەشی كۆمەڵێك گەندووگووی دەمامك لەچاوی بێ قیمەتی هیچ
و پووچی فشەكەری قسە تڕنی سەگ و سەگبابن! "تەنها رقم لە خوێڕییە منداڵبازەكانە و، باوەڕیش ناكەم كەسی تێگەیشتوو بوونی هەبێ!" *** پەڕی 268 تەم گرفتم لەگەڵ ناوەرۆك و واتای زۆر وشە هەیە جارێ ئەو وشانە و پێچەوانەكانیان: شارستانییەت رێز ە نان! *** پەڕی 267 تەم قووندان هەمان كێردانە گەر قووندان خراپ بێ كێردانیش خراپە قسە لەسەر خراپە و چاكە نییە قسە لەسەر ئەوەیە ئەركی سرووشتیی شتەكان دەگۆڕن قوون بۆ گوو زار بۆ جوو! *** پەڕی 266 شەم ئەمن و ئەتۆ هیچمان، هیچمان لە خۆمان نییە! ئەوەی هەمانە، هی ئەم و ئەوە! سەیرە.. لەوانیش وایە: ئەوەی هەیانە لە من و لە تۆیە! *** پەڕی 265 جەم كابرا ناكرێ ژنی هەبێ و وەك خەڵكی نەچێ! *** پەڕی 264 رەم رقم لەو كەسانەیە هەواڵی مەرگی كەسانی دیكە هەراوا بێ هیشتێك بە خەڵكی دیكە رادەگەیەنن! *** پەڕی 263 هەم لەبیرم نەچێ سبەی بەرنامەی كۆنوێرت بەرم بۆ "نامۆ" راپۆڕتی یەكەم پێشانگای كەسیم بەرم بۆ "بەشدار" پارەی بایعی بەرم بۆ "باسد" فایلی كارەكانی زانكۆشم وەرگرمەوە لە "نزاڵ"! *** پەڕی 262 هەم هەر شتێكی بە مەبەستی كارێكی هونەری بۆ خەڵكی نومایشی بكەی منێكی ئەواهی پێی ئێژمی كارێكی هونەری! *** پەڕی 261 كەم "گرفتی هاوبەشی تابلۆی شێوەكاریی زۆربەی هونەرمەندانی كورد": كۆڵەوای
لە پێرسپێكتیو
یان دووری و نزیكی حاڵی نەبوون لە ئاناتۆمی یان پێكهاتەی ئێسقانیی مرۆڤ
و هیشتێك لاوازیی كۆمپۆزیسیۆن یان دارشتن و دابەشكاری ترسەنۆكی و بێ سەرەو بەرەیی بابەتی لە هەمووی خۆشتر: شاردنەوەی "دەست و لاق"ی بەشەر و جڕو جانەوەری ناو تابلۆكانیان لە پشت قوونیان یان لە نێو گژ و گیاو ئاو و قوڵكە و پشت بەرد و شتی وا!" ئەو قسەیەی سەرەوە هێندەی نەمابوو ببێت بە نامەی كۆتایی بەكالێریۆسەكەم ئەگەر بووبایە خۆش دەبوو چوونكە قوولەم بە زۆر كەس دەكرد بەڵام نەبوو و بە بێ شێر و رێوی ئاوای لێ هات! *** پەڕی 260 تەم هەرچی دەیخوێنمەوە هەرچی دەیبینم هەرچی دەیبیستم هەرچی دار و بەردە بۆ من، تەنها كەرەستەیەكن بۆ ئەوەی دەینووسم و ئەوەی دەیڵێم! واتە: "هەموو
مەنتق و زانست و فەلسەفەیەك بۆ من تەنها كەرەستەیەكن بۆ دەوڵەمەند تر كردنی ئەو باوەڕ و فەلسەفە نەنووسراوەی ناخی من!" ***
| Design By : Mihantheme |
